Ziara za kila mwaka za huduma ya afya (pia huitwa ziara za ustawi wa mtoto) huruhusu madaktari na wataalamu wengine wa huduma ya afya kufuatilia ukuaji wa kimwili na ukuaji wa kijinsia (ubalehe) na kutoa ushauri. Ziara za kila mwaka za huduma ya afya kwa vijana wanaobalehe huanza wakiwa na umri wa miaka 11 na kuendelea hadi kufikia umri wa miaka 21.
Huduma ya afya ya kawaida pia inajumuisha mapitio ya rekodi ya chanjo na utoaji wa chanjo zilizopendekezwa.
Madaktari pia wanaweza kuhimiza shughuli kama vile kushiriki katika michezo, sanaa, na huduma ya jamii. Madaktari wengi huwahoji na kuwachunguza vijana wanaobalehe faraghani, ingawa wazazi wanaweza kualikwa kushiriki na kushirikisha wasiwasi na kupokea ushauri nasaha na mwongozo wao wenyewe mwanzoni au mwisho wa ziara.
(Tazama pia Matatizo kwa Vijana Wanaobalehe.)
Uchunguzi
Katika kila ziara, uchunguzi unaweza kufanywa na chanjo hutolewa kulingana na ratiba.
Kimo, uzito, na shinikizo la damu la kijana anayebalehe hupimwa katika kila ziara ya kila mwaka ya huduma ya afya. Kisha daktari hufanya uchunguzi kamili wa mwili.
Mara tu watoto wanapobalehe, baadhi ya maeneo ya mwili yanahitaji uchunguzi wa kina zaidi. Kwa mfano, uchunguzi wa ngozi kuangalia chunusi, tathmini ya kiwango cha balehe, na uchunguzi wa mgongo kwa ajili ya ugonjwa wa skoliosisi ni muhimu sana kipindi cha balehe.
Uchunguzi wa nyonga kwa kawaida si lazima kwa wasichana wanaobalehe lakini unaweza kuwa sahihi ikiwa wana matatizo fulani, kama vile kuvuja damu ukeni au kutokwa na uchafu, au ikiwa kuna tuhuma za unyanyasaji wa kingono. Uchunguzi wa nyonga unaweza kujumuisha uchunguzi wa sehemu za siri za nje (zinazoitwa uko au labia) au, ikiwa ni lazima, uchunguzi wa ndani.
Daktari anaweza kuwaelimisha wasichana kuhusu kujitambua matiti ili waelewe mwonekano na hisia za kawaida za matiti yao. Ikiwa wasichana watagundua mabadiliko katika jinsi matiti yao yanavyoonekana au yanaleta hisia gani (kwa mfano, uzito, unene, au ukubwa), wanapaswa kumuona daktari. Wasichana hawashauriwi kufanya uchunguzi wa matiti mara kwa mara, kama vile kila wiki au mwezi, kwa sababu hii haijaonyeshwa kuwa njia bora ya kuchunguza saratani ya matiti.
Wavulana wakubwa waliobalehe huchunguzwa uvimbe wa korodani, na wavulana wa rika zote huchunguzwa ngiri ya kinena. Daktari anaweza kuwaelimisha wavulana waliobalehe kuhusu kujichunguza mwenyewe korodani ili kutambua uzito.
Uchunguzi
Kipimo cha kiwango cha lehemu kwenye damu kinapaswa kufanywa kwa watoto wote wenye umri wa kati ya miaka 9 na 11 na tena wenye umri wa kati ya miaka 17 na 21. Vipimo vya mara kwa mara vinaweza kupendekezwa kwa watoto na vijana wanaobalehe wenye unene kupita kiasi au wale walio na historia ya lehemu ya juu au ugonjwa wa moyo katika familia.
Vijana wanaobalehe hupimwa vigezo hatarishi vya kifua kikuu (TB) kwa kutumia dodoso katika ziara zote za ustawi wa mtoto. Vigezo hatarishi ni pamoja na mazingira ya kuambukizwa kifua kikuu, kuzaliwa au kusafiri duniani katika maeneo ambayo kifua kikuu kimeenea (nchi zingine tofauti na Marekani, Kanada, Australia, na New Zealand na nchi za Magharibi na Kaskazini mwa Ulaya), kuwa na mwanafamilia ambaye ana kifua kikuu, na kuwa na wazazi au watu wa karibu ambao wameingia hivi karibuni kutoka maeneo ambayo kifua kikuu kimeenea au ambao wametoka gerezani hivi karibuni. Wale walio na vigezo hatarishi kwa kawaida hufanyiwa vipimo vya uchunguzi wa kifua kikuu.
Mara tu vijana wanaobalehe wanapoanza kufanya ngono, madaktari wanaweza kuwachunguza kila mwaka maambukizi ya zinaa (STI) ya kawaida, kama vile kisonono na klamidia. Uchunguzi hufanywa kwa kutumia sampuli za mkojo au sampuli zilizochukuliwa kutoka kwenye rektamu, urethra, shingo ya kizazi, au koo.
Madaktari wanaweza kumchunguza kijana aliyebalehe kwa maambukizi ya virusi vya UKIMWI (VVU) angalau mara moja kati ya umri wa miaka 15 na 18. Uchunguzi wa VVU unapaswa kufanywa kila mwaka kwa vijana waliobalehe wanaojihusisha na ngono, wenye maambukizi ya magonjwa mengine ya zinaa, au wanaotumia au wametumia dawa za sindano. Uchunguzi unafanywa kwa kutumia sampuli ya damu.
Kwa kawaida madaktari huanza kuwachunguza wanawake kwa saratani ya mlango wa kizazi wakiwa na umri wa miaka 21. Uchunguzi hufanywa kwa kutumia sampuli za seli zilizochukuliwa kutoka kwenye shingo ya kizazi (Kipimo cha Pap).
Watu wote wanapaswa kupimwa mara kwa mara maambukizi ya virusi vya homa ya ini C (HCV) angalau mara moja kati ya umri wa miaka 18 na 79. Watu walio katika hatari kubwa ya kuambukizwa Virusi vya Homa ya Ini C, ikiwa ni pamoja na wale ambao wametumia au wanaotumia dawa za sindano kwa sasa, wanapaswa kupimwa maambukizi ya Virusi vya Homa ya Ini C na kupimwa upya kila mwaka. Uchunguzi unafanywa kwa kutumia sampuli ya damu.
Sehemu kubwa ya ziara za kawaida za huduma ya afya huhusisha mahojiano ya uchunguzi wa saikolojia ya kijamii na ushauri nasaha. Mahojiano ya uchunguzi yanajumuisha maswali kuhusu mazingira ya nyumbani, mafanikio na malengo ya kitaaluma, shughuli na mambo unayopendelea, kujihusisha na tabia za kuhatarisha, afya ya akili, na afya ya hisia. Ushauri kwa kawaida hujikita katika maendeleo ya kimwili na kisaikolojia, mitindo ya maisha yenye afya, na kuzuia majeraha.
Usalama
Kujikinga na majeraha kunajadiliwa pamoja na vijana wanaobalehe. Ushauri nasaha kwa kawaida hujumuisha mada mbalimbali kama vile
Umuhimu wa kuvaa mikanda ya usalama kwenye gari
Hatari za kuendesha gari ukiwa umelewa, na kuandika ujumbe mfupi wakati unaendesha gari
Hatari za kupata tatizo la matumizi ya dawa za kulevya au pombe
Hatari za intaneti na programu na tahadhari zinazofaa
Kuzuia vurugu
Lishe na mazoezi
Uzito kupita kiasi na unene kupita kiasi ni jambo la kawaida nchini Marekani na huhusishwa na ugonjwa wa moyo na kisukari cha aina ya 2. Ili kupambana na hatari ya unene kupita kiasi, wazazi wanapaswa kuendelea kuwapa vijana wanaobalehe vyakula bora na kupunguza ulaji wao wa vyakula visivyo na afya. Soda na unywaji mwingi wa juisi ya matunda vimehusishwa kama vichangiaji vikubwa vya unene kupita kiasi.
Kutoshughulisha mwili kuna uhusiano wa moja kwa moja na unene kupita kiasi. Muda wa kutazama skrini (kwa mfano, televisheni, michezo ya video, simu za mkononi na vifaa vingine vya mkononi, na muda usio wa kielimu wa kompyuta) unaweza kusababisha kutoshughulisha mwili na unene kupita kiasi. Udhibiti wa muda ambao mtoto hutumia vifaa vya skrini unapaswa kuanzia wakati wa kuzaliwa na kudumishwa katika ujana wake wote. Ushiriki katika michezo na shughuli za kimwili unapaswa kuendelea kuhimizwa kulingana na umri wa vijana wanaobalehe.
