Kuziba kwa Umio ni kasoro ya kuzaliwa nayo ambapo umio husinyaa au haikuumbika kikamilifu. Watoto wengi wachanga walio na kuziba kwa umio pia wana muunganiko usio wa kawaida kati ya umio na koromeo (trakea) unaoitwa tracheoesophageal fistula.
Umio ni ogani ndefu kama mrija inayounganisha mdomo na tumbo. Katika kuziba kwa umio, umio ni nyembamba au inaumbika kama sehemu mbili tofauti ambazo hazijaunganishwa (atresia). Kwa sababu ya kasoro hiyo, chakula na majimaji huchepushwa au huzuiwa kutoka kwenye umio kwenda tumboni.
Koo la hewa (trakea) ndilo njia kuu ya hewa inayoelekea kwenye mapafu. Kwa kawaida, umio na koo la hewa vimetengana. Hata hivyo, katika fistula ya muingiliano wa umio na koo la hewa, muunganiko usio wa kawaida (fistula) huundwa kati ya umio na koo la hewa. Kwa sababu ya kasoro hiyo, chakula na majimaji huingia kwenye koo la hewa na mapafu.
Kuziba kwa umio na fistula ya muingiliano wa umio na koo la hewa mara nyingi hutokea pamoja.
Madaktari hawajui ni nini husababisha kuziba kwa umio na fistula ya muingiliano wa umio na koo la hewa, lakini watoto wengi wenye kasoro hizi za kuzaliwa wana kasoro zingine, kama vile kasoro za uti wa mgongo, moyo, figo, sehemu za siri, masikio, na miguu/mikono na kasoro za ukuaji wa akili, ukuaji wa kimwili, au vyote viwili.
(Tazama pia Muhtasari wa Kasoro za Kuzaliwa Nazo za Njia ya Mmeng'enyo wa Chakula.)
Atresia na Fistula: Kasoro kwenye Umio
Kwenye esophageal atresia, umio hupungua au kuziba kabisa. Haiunganishi na tumbo kama kawaida. Fistula ya tracheoesophageal ni muunganisho usio wa kawaida katikati ya umio na bomba la pumzi (ambalo linaingia kwenye mapafu). |
Dalili
Mtoto mchanga mwenye ugonjwa wa kuziba kwa umio hukohoa, kukabwa, na kutoa mate baada ya kujaribu kumeza wakati wa kunyonya.
Fistula ya mwingiliano wa umio na koo la hewa ni hatari kwa sababu inaruhusu chakula kilichomezwa na mate kusafiri kupitia nasuri hadi kwenye mapafu, na kusababisha kukohoa, kukabwa, ugumu wa kupumua, na pengine maambukizi ya mapafu yanayoitwa nimonia ya mpumuo (kutokana na kuvuta chakula au mate). Chakula au majimaji kwenye mapafu yanaweza kudhoofisha uingizaji wa oksijeni kwenye damu, na kusababisha rangi ya ngozi kuwa ya bluu (cyanosis).
Utambuzi wa Ugonjwa
Kabla ya kujifungua, vipimo vya ultrasound kabla ya kujifungua
Baada ya kuzaliwa, njia ya mrija kupitia kwenye umio na eksirei
Madaktari wanaweza kushuku kuziba kwa umio na fistula ya mwingiliano wa umio na koo la hewa kabla ya kuzaliwa kulingana na matokeo ya ultrasound ya kabla ya kujifungua au baada ya kuzaliwa kulingana na dalili za mtoto mchanga.
Ikiwa madaktari wanashuku kasoro hizi baada ya mtoto kuzaliwa, hujaribu kupitisha mrija kwenye umio wa mtoto. Ikiwa njia ya mrija imeziba, huchukua eksirei ili kuthibitisha utambuzi na kuona tatizo.
Madaktari wanaweza kufanya vipimo vingine vya picha, kama vile uchunguzi wa tomografia ya kompyuta (CT), upigaji picha kwa mwangwi wa sumaku (MRI), au esophagram, ili kutathmini zaidi kasoro hiyo na kuwasaidia kupanga jinsi ya kuirekebisha.
Matibabu
Upasuaji
Kabla ya upasuaji wa kurekebisha kasoro kuweza kufanywa, maandalizi hufanywa ili kuzuia matatizo kama vile nimonia ya mpumuo. Kwanza, kulishwa kwa njia ya mdomo husitishwa, na mrija huingizwa kwenye umio la juu la mtoto ili kunyonya mate kila mara kabla hayajafika kwenye mapafu. Kisha mtoto hulishwa kwa njia ya mshipa.
Upasuaji unahitaji kufanywa mara tu baada ya kuzaliwa ili kuunda uhusiano wa kawaida kati ya umio na tumbo na kufunga fistula.
Baadhi ya matatizo yanaweza kutokea baada ya upasuaji. Kuvuja na tishu za kovu kwenye eneo ambalo umio uliunganishwa tena ni matatizo ya kawaida zaidi. Watoto wengi wana matatizo ya ulaji/unyonyeshwaji. Baadhi ya watoto ambao wana matatizo ya ulaji hupata kucheua (refluksi gastroesofajia) (kurudi nyuma kwa chakula na asidi kutoka tumboni hadi kwenye umio), kwa hivyo madaktari wanaweza kuwapa dawa zinazokandamiza asidi ya tumbo kwa watoto wachanga walio na kuziba kwa umio. Ikiwa dawa hazidhibiti kucheua, utaratibu unaoitwa fundoplication hufanywa. Katika upasuaji wa fundoplication, daktari wa upasuaji hufunika sehemu ya juu ya tumbo kuzunguka sehemu ya chini ya umio ili kufanya makutano hayo kukaza na kupunguza kucheua.
