MSD Manual

Hãy xác nhận rằng quý vị là chuyên gia chăm sóc sức khỏe

Đang tải

Đái tháo đường (DM)

Theo

Erika F. Brutsaert

, MD, New York Medical College

Xem lại/Duyệt lại toàn bộ lần cuối Thg2 2017| Sửa đổi nội dung lần cuối cùng Thg2 2017
Nguồn chủ đề

Đái tháo đường (DM) là tình trạng giảm tiết insulin và kháng insulin ngoại vi dẫn đến tăng glucose máu. Triệu chứng sớm liên quan tới tăng glucose máu và bao gồm uống nhiều, khát nhiều, tiểu nhiều và nhìn mờ. Biến chứng muộn gồm bệnh mạch máu, bệnh thần kinh ngoại vi, bệnh thận và dễ nhiễm khuẩn. Chẩn đoán bằng định lượng glucose huyết tương. Điều trị gồm chế độ ăn, tập luyện, và thuốc để giảm glucose máu, bao gồm insulin và thuốc uống hạ glucose máu. Biến chứng có thể trì hoãn hoặc phòng tránh với kiểm soát đường máu đạt mục tiêu; bệnh lý tim mạch là nguyên nhân hàng đầu gây tử vong ở bệnh nhân đái tháo đường.

Có 2 thể của đái tháo đường chính - típ 1 và típ 2, có thể phân biệt bới phối hợp nhiều đặc điểm đặc trưngxem Bảng: Đặc điểm chung của đái tháo đường típ 1 và típ 2). Đặc điểm được mô tả gồm tuổi khởi phát bệnh (trẻ hoặc người lớn) hoặc phương pháp điều trị ( insulin- hoặc không phụ thuộc– insulin-) có thể không chính xác vì sự chồng lấp các nhóm tuổi và điều trị giữa các thể bệnh .

Suy giảm điều hòa glucose (Rối loạn dung nạp glucose , hoặc rối loạn glucose lúc đói—xem Bảng: Tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường và rối loạn điều hòa glucose*) là trung gian, giai đoạn chuyển tiếp, tình trạng giữa chuyển hóa glucose bình thường và đái tháo đường, và trở nên phổ biến hơn với sự già hóa . Đây là yếu tố nguy cơ đáng kể cho đái tháo đường và có thể xuất hiện trong nhiều năm trước khi khởi phát đái tháo đường Liên quan tới tăng nguy cơ của bệnh tim mạch, nhưng biến chứng vi mạch đái tháo đường điển hình không thường xuyên ( albumin niệu và hoặc bệnh võng mạc từ 6-10%)

Biến chứng

Nhiều năm kiểm soát tăng đường máu kém dẫn tới nhiều biến chứng mạch máu, ảnh hưởng tới mạch máu nhỏ ( vi mạch ) , mạch lớn ( máu máu lớn) , hoặc cả hai . (Chi tiết thêm, xem Biến chứng của đái tháo đường.)

Bệnh vi mạch cơ bản có 3 biển hiện phổ biến và nặng nề của đái tháo đường :

Bệnh vi mạch cũng có thể làm giảm liền vết thương đa, thậm chí những tổn thương nhỏ của da lành có thể tiến triển thành loét sâu hơn và dễ bị nhiễm trùng, đặc biệt ở chi dưới. Kiểm soát glucose huyết tương tích cực có thể phòng tránh và làm chậm lại những biến chứng này nhưng không thể đảo ngược khi đã hình thành.

Bệnh mạch máu lớn gồm xơ vữa động mạch lớn, có thể dẫn tới

Rối loạn miễn dịch là biến chứng khác và phát triển từ ảnh hưởng trực tiếp của đường máu cao lên tế bào miễn dịch. Bệnh nhân đái tháo đường đặc biệt dễ bị nhiễm khuẩn và nhiễm nấm.

Nguyên nhân

Đái tháo đường típ 1

  • Không có sản xuất Insulin vì phá hủy tế bào beta tự miễn

Trong đái tháo đường típ 1 ( trước gọi là khởi phát thiếu niên hoặc phụ thuộc insulin-), sản xuất insulinkhông có vì sự phá hủy tế bào beta tự miễn được khởi tạo từ tiếp xúc môi trường trong những người có gen dễ mắc . Phá hủy tiến triển dưới lâm sàng trong nhiều tháng, nhiều năm tới khi khối lượng tế bào beta giảm tới điểm mà nồng độ insulin không đủ để kiểm soát nồng độ glucose huyết tương. Đái tháo đường típ 1 thường phát triển ở trẻ em và thiếu niên và gần đây dạng phổ biến được chẩn đoán trước 30 tuổi; tuy nhiên cũng có thể phát triển ở người lớn ( đái tháo đường tự miễn khởi phát muộn ở người lớn , bệnh thường xuất hiện như đái tháo đường típ 2 ). Một số trường hợp đái tháo đường típ 1 , đặc biệt trong quần thể người không da trắng, không xuất hiện yếu tố tự miên trong tự nhiên và thường được cho là vô căn. Típ 1 chiếm khoảng < 10% bệnh nhân đái tháo đường.

Bệnh học của sự phá hủy tế bào beta tự miễn được hiểu biết không hoàn toàn, liên quan giữa gen nhạy cảm, tự kháng nguyên, và yếu tố môi trường.

Gen nhay cảm gồm gen trong phức hợp hòa hợp mô chính (MHC) - đặc biệt HLA-DR3, ,DQB1*0302, và HLA-DR4,DQB1*0302 , chúng xuất hiện trong > 90% bệnh nhân đái tháo đường típ 1 và những gen ngoài MHC, điều hòa sản xuất và chế biến và vận chuyển insulin , nguy cơ đái tháo đường với gen MHC. Gen nhạy cảm thường phổ biến hơn ở 1 vài quần thể hơn quần thể khác và giải thích cho tỉ lệ đái tháo đường típ 1 cao hơn ở 1 số chủng tộc ( Scandinavi, Sardinia).

Tự kháng thể gồm glutamic acid decarboxylase, insulin, proinsulin, protein liên quan u tiết insulin, Vận chuyển kẽm ZnT8, và protein khác trong tế bào beta. Người ta cho rằng các protein này đã bộc lộ hoặc phóng thích trong quá trình tái tạo tế bào beta hoặc tổn thương tế bào beta ( vd, nhiễm trùng ) , kích hoạt đáp ứng miễn dịch trung gian qua tế bào T dẫn tới phá hủy tế bào beta. Tế bào alpha tiết Glucagon duy trì không bị tổn thương. Kháng thể của tự kháng nguyên có thể phát hiện trong huyết thanh, dường như là phản ứng (không phải nguyên nhân ) cho sự phá hủy tế bào beta

Nhiều virus (gồm coxsackievirus, rubella virus, cytomegalovirus, Epstein-Barr virus,và retroviruses) có mối liên kết với khởi phát đái tháo đường típ 1 . Các virus có thể trực tiếp nhiễm trùng và phá hủy tế bào beta hoặc có thể gây phá hủy tế bào beta gián tiếp qua tiếp xúc tự kháng nguyên, kích thích phả ứng tự động của lympho bào, giống hệt phân tử tự kháng nguyên, dẫn đến kích thích đáp ứng miễn dịch, ( phân tử giống hệt ) hoặc cơ chế khác.

Chế độ ăn có thể là 1 yếu tố. Phơi nhiễm của trẻ sơ sinh với sản phẩm hàng ngày ( cụ thể sữa bò và sữa protein beta casein ), nitrate cao trong nước uống, và vitamin D thấp có liên quan tới đái tháo đường típ 1 . Tiếp xúc sớm (< 4 tháng) hoặc muộn (> 7 tháng) với gluten và ngũ cốc tăng sản xuất tự kháng thể đảo tụy . Cơ chế cho những liên quan này chưa rõ ràng.

Đái tháo đường típ 2

  • Kháng insulin

Trong đái tháo đường típ 2 ( trước gọi là khởi phát người lớn hoặc không phụ thuộc insulin), insulin tiết không đủ vì bệnh nhân có tình trạng kháng với insulin. Gan kháng insulin dẫn tới không có khả năng ức chế gan sản xuất glucose, và kháng insulin ngoại vi làm giảm nhập glucose ở ngoại vi. Phối hợp này làm tăng đường máu lúc đói và sau ăn . Thường nồng độ insulin rất cao, đặc biệt giai đoạn sớm của bệnh. Giai đoạn muộn của đái tháo đường, sản xuất insulin có thể giảm,thêm nữa tăng đường máu trầm trọng hơn.

Bệnh thường khởi phát ở người lớn và trở nên phổ biến hơn cùng với sự già hóa; gần 1/3 người lớn > 65 tuổi có rối loạn dung nạp glucose . Ở người già, nồng độ glucose huyết tương cao sau khi ăn hơn ở người trẻ, đặc biệt sau bữa ăn có nhiều lượng carbonhydrate. Nồng độ glucose cũng có thể trở lại bình thường kéo dài hơn, một phần vì tăng tích lũy mỡ tạng và bụng và giảm khối lượng cơ .

Đái tháo đường típ 2 đang ngày càng phổ biến ở trẻ em vì béo phì ở trẻ em đang trở thành bệnh dịch. Hơn 90% người lớn có đái tháo đường là đái tháo đường típ 2. Có những yếu tố quyết định di truyền, đã được chứng minh bởi tỉ lệ đái tháo đường cao trong nhóm chủng tộc ( đặc biệt Mĩ bản địa, Hispanics, và châu Á) và người thân của người mắc bệnh. Dù nhiêu gen đa hình đã được phát hiện qua nhiều năm trước, không có đơn gen nào chịu trách nhiệm cho hầu hết các dạng phổ biến của đái tháo đường típ 2 đã xác định.

Bệnh học phức tạp và chưa được hiểu biết hoàn toàn. Tăng đường máu phát triển khi tiết insulin không đáp ứng đủ so với kháng insulin . Dù kháng insulin là đặc điểm trong bệnh nhân đái tháo đường típ 2 và những người có nguy cơ, bằng chứng cũng cho thấy rối loạn chức năng tế bào beta và suy giảm tiết insulin , gồm suy giảm tiết insulin pha sớm đáp ứng với truyền glucose tĩnh mạch, mất nhịp tiết insulin bình thường, tăng tiết proinsulin báo hiệu suy giảm chế biến insulin và tích lũy polypeptide amyloid đảo tụy ( một protein thường tiết với insulin). Bản thân tăng đường máu có thể suy giảm tiết insulin , vì nồng độ glucose máu cao làm giảm nhạy của tế bào beta, gây rối loạn chức năng tế bào beta ( ngộ độc glucose ) , hoặc cả hai. Những thay đổi này mất nhiều năm phát triển với sự hiện diện của kháng insulin .

Béo phì và tăng cân có vai trò quan trọng của kháng insulin ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2. Chúng có yếu tố di truyền xác định nhưng cũng phản ánh chế độ ăn, luyện tập và lối sống. Không có khả năng ức chế ly giải tổ chức mỡ làm tăng axit béo tự do huyết thanh, làm giảm kích thích vận chuyển glucose của insulin-và hoạt động tổng hợp glucogen ở cơ. Mô mỡ cũng có chức năng như một cơ quan nội tiết, giải phóng nhiều yếu tố (adipocytokines)có lợi (adiponectin) và bất lợi (yếu tố hoại tử u-alpha, IL-6, leptin, resistin) ảnh hưởng chuyển hóa glucose. Hạn chế phát triển trong tử cung và cân nặng sơ sinh thấp cũng liên quan tới kháng insulin sau này và có thể phản ảnh những bất lợi trước khi sinh đến môi trường trong chuyển hóa glucose .

Thể đái tháo đường khác

Thể đái tháo đường khác chiếm tỉ lệ nhỏ gồm bất thường gen ảnh hưởng chức năng tế bào beta,hoạt động của insulin , và DNA ti thể (vd, đái tháo đường khởi phát người trẻ tuổi ) ; bệnh tụy (vd, xơ nang, viêm tụy, nhiễm sắt, phẫu thuật cắt tụy); bệnh nội tiết (vd, Hội chứng cushing, to đầu chi); ngộ độc (vd, rodenticide pyriminyl [Vacor]); và thuốc liên quan tới đái tháo đường, hầu hết là glucocorticoid, chẹn beta, ức chế protease, và liệu pháp niacin . Mang thai gây kháng insulin ở tất cả phụ nữ nhưng chỉ một số phát triển đái tháo đường thai kì.

Bảng
icon

Đặc điểm chung của đái tháo đường típ 1 và típ 2

đặc điểm

típ 1

típ 2

Tuổi khởi phát

phổ biến < 30 tuổi

phổ biến > 30 yr

liên quan tới béo phì

không phổ biến

rất phổ biến

Xu hướng toan ceton , cần insulin điều trị

không

nồng độ insulin huyết tương nội sinh

Cực thấp tới không phát hiện

thay đổi; có thể thấp, bình thường hoặc tăng , phụ thuộc vào mức độ kháng insulin và thiếu hụt tiết insulin

Phù hợp song sinh

50%

> 90%

liên qua tới kháng nguyên đặc hiệu HLA-D

không

tự kháng thể tụy lúc chẩn đoán

có , nhưng có thể không xuất hiện

không

bệnh học tiểu đảo tụy

Viêm ở tiểu đảo tụy, mất chọn lọc hầu hết tế bào beta

Tiểu đảo tụy nhỏ hơn, bình thường; thường lắng đọng amyloid (amylin)

Dễ phát triển biến chứng đái tháo đường ( bệnh võng mạc, bệnh thận, bệnh thần kinh, bệnh xơ vữa tim mạch )

Tăng đường máu đáp ứng với thuốc uống hạ đường máu

không

có , ban đầu ở nhiều bệnh nhân

Triệu chứng và dấu hiệu

Hầu hết triệu chứng thường gặp của đái tháo đường là của tăng đường máu. Tăng đường máu của đái tháo đường sớm thường không có triệu chứng; do đó chẩn đoán có thể bị chậm nhiều năm. Tăng đường máu đáng kể hơn gây ra glucose nước tiểu và lợi tiểu thẩm thấu, dẫn tới tiểu thường xuyên, tiểu nhiều, và khát nhiều, có thể tiển triển tới hạ huyết áp tư thếmất nước. Mất nước nặng gây yếu, mệt, và thay đổi trạng thái tâm thần. Triệu chứng có thể thay đổi khi nồng độ glucose huyết tương dao động. Ăn nhiều có thể liên quan đến triệu chứng của tăng đường máu nhưng không phải triệu điển hình để bệnh nhân quan tâm. Tăng đường máu cũng gây giảm cân, buồn nôn và nôn, và nhìn mờ, và xu hướng nhiễm khuẩn hoặc nấm.

Bệnh nhân có đái tháo đường típ 1 thường xuất hiện với triệu chứng của tăng đường máu và đôi khi đái tháo đường toan ceton (DKA). Một số bệnh nhân trải qua thời gian dài nhưng thoáng qua của nồng độ glucose gần bình thường sau khởi phát cấp của bệnh (giai đoạn trăng mật) do phục hồi 1 phần tiết insulin.

Bệnh nhân đái tháo đường típ 2 có thể xuất hiện với triệu chứng của tăng đường máu nhưng thường không triệu chứng , và tình trạng này chỉ được phát hiện khi xét nghiệm thường xuyên. Trong một số bệnh nhân, triệu chứng ban đầu là biến chứng của đái tháo đường, gợi ý bệnh đã xuất hiện được một thời gian. Có nhiều trường hợp, tình trạng tăng đường máu tăng áp lực thẩm thấu xuất hiện ngay ban đầu, đặc biệt trong thời kì stress hoặc chuyển hóa glucose suy giảm hơn do thuốc như corticostreroids .

Chẩn đoán

  • Nồng độ glucose huyết tương lúc đói (FPG)

  • Glycosylated Hb (HbA1c)

  • Đội khi cần đến nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống

Đái tháo đường được gợi ý bởi các triệu chứng và dấu hiệu điển hình và được chứng minh bằng định lượng glucose huyết tương (1). Định lượng sau khi đói từ 8-12 giờ hoặc sau 2 giờ uống dung dịch glucose đậm đặc (nghiệm pháp dung nạp glucose đường uống (OGTT ) là tốt nhất, (xem Bảng: Tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường và rối loạn điều hòa glucose*). OGTT là nhay hơn cho chẩn đoán đái tháo đường và rối loạn dung nạp glucose nhưng ít thuận tiện và nhắc lại hơn FPG . Do đó hiếm khi sử dụng để theo dõi thường xuyên, trừ khi chẩn đoán đái tháo đường thai kì và mục đích nghiên cứu.

Trong thực hành, đái tháo đường hoặc rối loạn glucose lúc đói thường được chẩn đoán sử dụng định lượng glucose huyết tương ngẫu nhiên hoặc HbA1c. Glucose ngẫu nhiên > 200 mg/dL (> 11.1 mmol/L) có thể chẩn đoán, nhưng giá trị có thể bị ảnh hưởng bởi bữa ăn gần nhất và phải được chứng minh bằng xét nghiệm nhắc lại ; xét nghiệm 2 lần có thể không cần thiết khi xuất hiện triệu chứng của đái tháo đường.

Định lượng HbA1c phản ánh nồng độ glucose trong 3 tháng trước. Định lượng HbA1c hiện được đưa vào tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường:

  • HbA1c 6.5% = đái tháo đường

  • HbA1c 5.7 to 6.4% = tiền đái tháo đường hoặc nguy cơ đái tháo đường

Tuy nhiên, giá trị HbA1c có thể cao hoặc thấp giả(xem Đái tháo đường (DM) : Theo dõi), và xét nghiệm phải thực hiện ở phòng thí nghiệm lâm sàng được chứng nhận với xét nghiệm được chứng nhận và chuẩn hóa cho xét nghiệm đối chứng. Định lượng HbA1c xét nghiệm tại nhà không nên sử dụng cho mục đích chẩn đoán, dù vậy có thể sử dụng cho theo dõi kiểm soát đường máu.

Định lượng glucose nước tiểu, không sử dụng để chẩn đoán và theo dõi vì không nhạy và đặc hiệu.

Ngọc trai & Cạm bẫy

  • Xét nghiệm HbA1c tại nhà không đủ chính xác để sử dụng chẩn đoán đái tháo đường .

Bảng
icon

Tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường và rối loạn điều hòa glucose*

Nghiệm pháp

Bình thường

Rối loạn điều hòa glucose

Đái tháo đường

FPG (mg/dL [mmol/L])

<100 (< 5.6)

100–125 (5.6–6.9)

126 (7.0)

OGTT (mg/dL [mmol/L])

< 140 (<7.7)

140–199 (7.7–11.0)

200 ( 11.1)

HbA1c (%)

< 5.7

5.7–6.4

≥ 6.5

*See also American Diabetes Association: Standards of Medical Care in Diabetes. Diabetes Care 39: Supplement 1: S1–S119 , 2016.

FPG = glucose huyết tương lúc đói; HbA1c = glycosylated Hb; OGTT = nghiệm pháp dung nạp glucose đường uônggs, nồng độ glucose 2-h .

Sàng lọc bệnh

Sàng lọc đái tháo đường nên được tiến hành cho người có nguy cơ. Bệnh nhân với đái tháo đường nên được sàng lọc biến chứng.

Người có nguy cơ đái tháo đường típ 1 cao (vd, anh chị em ruột và con của người đái tháo đường típ 1) có thể xét nghiệm tìm sự có mặt của kháng thể tiểu đảo tụy hoặc anti-glutamic acid decarboxylase , có trước khởi phát trên lâm sàng. Tuy nhiên, không có chiến lược phòng ngừa cho người có nguy cơ, nên sàng lọc thường xuyên dành cho thiết lập nghiên cứu.

Yếu tố nguy cơ của đái tháo đường típ 2 gồm:

  • Tuổi≥ 45

  • Thừa cân hoặc béo phì

  • Lối sống ít vận động

  • Tiền sử gia đình có đái tháo đường

  • Tiền sử có suy giảm điều hòa glucose

  • Đái tháo đường thai kì hoặc cân nặng sau sinh > 4 kg

  • Tiền sử tăng huyết áp

  • Rối loạn lipid máu (HDL cholesterol < 35mg/dL or triglyceride > 250mg/dL)

  • Tiền sử bệnh tim mạch

  • Hội chứng buồng trứng đa nang

  • Chủng tộc da đen, Tây Ba Nha, người Mỹ gốc Á hoặc gốc Ấn Độ

Người ≥ 45 tuổi và tất cả người lớn với các yếu tố nguy cơ mô tả trên nên được sàng lọc đái tháo đường với nồng đội glucose huyết tương đói, HbA1c, hoặc giá trị glucose sau 2h của 75-g OGTT ít nhất 1 lần mỗi 3 năm cho định lượng glucose huyết tương bình thường và ít nhất mỗi lần một năm nếu kết quả là rối loạn glucose lúc đói (xem Bảng: Tiêu chuẩn chẩn đoán đái tháo đường và rối loạn điều hòa glucose*).

Sàng lọc biến chứng

Tất cả bệnh nhân với đái tháo đường típ 1 nên bắt đầu sàng lọc biến chứng đái tháo đường sau thời điểm chẩn đoán 5 năm. Với bệnh nhân đái tháo đường típ 2, sàng lọc bắt đầu lúc chẩn đoán. Sàng lọc điển hình cho biến chứng gồm:

  • Khám bàn chân

  • Kiểm tra đáy mắt

  • Xét nghiệm albumin trong nước tiểu

  • Định lượng creatinin và lipid huyết thanh

Khám bàn chân nên thực hiện ít nhất hàng năm cho rối loạn cảm giác áp lực, rung, đau, hoặc nhiệt, những đặc điểm cho bệnh thần kinh ngoại vi . Cảm giác áp lực được kiểm tra tốt nhất với monofilament(xem Hình: Sàng lọc bàn chân đái tháo đường.). Kiểm tra toàn bộ bàn chân, và đặc biệt da vùng kẽ ngón chân, nên khám da bị nứt và dấu hiệu thiếu máu như loét, hoại tử, nấm móng, mạch yếu, và rụng lông chân.

Khám đáy mắt nên được thực hiện bởi bác sĩ nhãn khoa; khoảng thời gian sàng lọc là hàng năm cho bệnh nhân đã có bệnh võng mạc tới mỗi 2 năm cho bệnh nhân không có bệnh võng mạch trong lần khám trước đó. Nếu bệnh võng mạch cho thấy đang tiến triển, cần đánh giá thường xuyên hơn.

Xét nghiệm nước tiểu 1 mẫu hoặc 24 giờ được làm hàng năm để phát hiện albumin nước tiểu, và creatinin huyết thanh nên được định lượng hàng năm để đánh giá chức năng thận.

Nhiều bác sĩ xem xét ECG cơ sở quan trọng cho phát hiện nguy cơ bệnh tim. Lipid nên được kiểm tra ít nhất hàng năm, và thường xuyên hơn khi có bất thường . Huyết áp nên được đo khi mỗi lần khám.

Tài liệu tham khảo chẩn đoán

Điều trị

  • Chế độ ăn và luyện tập

  • insulin cho đái tháo đường típ 1

  • Với đái tháo đường típ 2, thuốc uống hạ đường máu, thuốc tiêm đồng vận glucagon-like peptide-1 (GLP-1) hoặc phối hợp insulin.

  • Để phòng tránh biến chứng, thường điều trị với ức chế hệ renin-angiotensin-aldosterone ( ức chế ACE or chẹn thụ thể angiotensin II ), statins, và aspirin

Điều trị đái tháo đường gồm cả thay đổi lối sống và thuốc . Bệnh nhân với đái tháo đường típ 1 đòi hỏi điều trị với insulin. Một số bệnh nhân đái tháo đường típ 2 có thể tránh hoặc ngưng điều trị thuốc nếu họ có khả năng duy trì glucose huyết tương với chế độ ăn và luyện tập. Thảo luận chi tiết, xem Thuốc điều trị đái tháo đường.

Mục tiêu và phương pháp

Điều trị gồm kiểm soát đường máu để giảm biến chứng và phòng biến chứng với tối thiểu cơn hạ đường máu.

Mục tiêu cho kiểm soát đường máu

  • Glucose máu trước ăn từ 80 đến 130 mg/dl (4.4 và 7.2 mmol/L)

  • Đình glucose máu sau ăn(1 -2 h sau bắt đầu bữa ăn ) < 180 mg/dL (10 mmol/L)

  • HbA1c<7%

Nồng độ glucose được xác định bởi theo dõi tại nhà bằng glucose máu mao mạch (vd,từ đầu ngón tay) và duy trì nồng độ HbA1c< 7%. Những mục tiêu này có thể điều chỉnh cho từng bệnh nhân những người kiểm soát glucose máu chặt chẽ không được khuyến cáo, như: người già yếu; bệnh nhân có kì vọng sống ngắn; bệnh nhân trải qua nhiều cơn hạ đường máu lặp đi lặp lại; đặc biệt với hạ đường huyết không nhận biết; và bệnh nhân không thể truyền đạt khi xuất hiện triệu chứng hạ đường máu ( vd, trẻ em, bệnh nhân mất trí nhớ ) . Ngược lại, có thể khuyến cáo mục tiêu chặt HbA1c (< 6.5%) trong bệnh nhân được chọn lọc nếu những mục tiêu đạt được mà không có hạ đường máu . Cá nhân có khả năng để kiểm soát đường máu chặt hơn gồm bệnh nhân không điều trị với thuốc hạ đường máu, những người có thời gian bị đái tháo đường ngắn, thời gian kì vọng sống dài, người không có bệnh tim mạch.

Yếu tố chính cho tất cả bệnh nhân là giáo dục bệnh nhân, tư vấn chế độ ăn và luyện tập, theo dõi kiểm soát glucose máu.

Tất cả bệnh nhân đái tháo đường típ 1 cần liệu pháp insulin.

Bệnh nhân đái tháo đường típ 2 và glucose huyết tương tăng nhẹ nên được chỉ định thử với chế độ ăn và luyên tập, tiếp theo bằng thuốc uống hạ đường máu nếu thay đổi lối sống không đủ, bổ sung thuốc uống và hoặc đồng vận thụ thể GLP-1 là cần thiết (liệu pháp phối hợp), và insulin khi liệp pháp phối hợp không hiêu quả để đạt mục tiêu khuyến cáo. Metformin thường là thuốc uống đầu tiên sử dụng, dù không bằng chứng nào hỗ trợ việc sử dụng 1 loại thuốc hay nhóm thuốc; quyết định thường gồm cân nhắc tác dụng phụ, thuận tiện, và ưu tiên bệnh nhân.

Bệnh nhân với đái tháo đường típ 2 và glucose máu tăng đáng kể tại thời điểm chẩn đoán thường được chỉ định thay đổi lối sống và 1 hoặc nhiều hơn các thuốc hạ đường máu đồng thời.

Insulin được chỉ định như liệu pháp ban đầu cho phụ nữ đái tháo đường típ 2 mang thai và cho bệnh nhân xuất hiện rối loạn chuyển hóa cấp mất bù, như tăng đường máu tăng áp lực thẩm thấu (HHS) hoặc đái tháo đường toan ceton (DKA). Bệnh nhân với tăng đường máu nặng (glucose huyết tương > 400 mg/dL [22.2 mmol/L]) có thể đáp ứng tốt hơn với điều trị sau khi nồng độ glucose được bình thường trở lại trong thời gian ngắn điều trị insulin .

Bệnh nhân rối loạn điều hòa glucose nên được tư vấn điều chỉnh những nguy cơ phát triển đái tháo đường và tầm quan trong của thay đổi lối sống để phòng tránh đái tháo đường . Họ nên được theo dõi cẩn thận để phát hiện triệu chứng của đái tháo đường hoặc tăng glucose huyết tương. Khoảng thời gian theo dõi lý tưởng chưa được xác định, nhưng kiểm tra hàng năm hoặc hai năm có thể thích hợp.

Giáo dục bệnh nhân

Giáo dục về nguyên nhân của đái tháo đường, chế độ ăn, luyện tập, thuốc, tự theo dõi với test đầu ngón tay, và triệu chứng và dấu hiệu của hạ đường máu, tăng đường máu, và biến chứng đái tháo đường rất quan trọng để tối ưu việc chăm sóc. Hầu hiết bệnh nhân đái tháo đường típ 1 có thể được dạy cách điều chỉnh liều insulin . Giáo dục nên được củng cố mỗi lần đến khám bệnh hoặc nhập viện. Hình thức chương trình giáo dục, thường được tiến hành bởi điều dưỡng đái tháo đường, và chuyên gia dinh dưỡng, thường rất hiệu quả.

Chế độ ăn

Điều chỉnh chế độ ăn uống cho từng trường hợp có thể giúp bệnh nhân kiểm soát sự dao động của glucose và, đối với bệnh nhân đái tháo đường type 2, giảm cân.

Nói chung, tất cả bệnh nhân đái tháo đường cần phải được giáo dục về chế độ ăn ít chất béo bão hòa và cholesterol và lượng carbohydrate trung bình, tốt nhất là từ các nguồn ngũ cốc nguyên hạt có hàm lượng chất xơ cao hơn. Mặc dù chế độ ăn protein và chất béo góp phần vào lượng calo ăn vào(và do đó, tăng cân hoặc giảm cân), chỉ có carbohydrate có tác động trực tiếp đến glucose trong máu. Chế độ ăn hàm lượng carbonhydrate thấp, hàm lượng chất béo cao giúp cải thiện kiểm soát glucose đối với một số bệnh nhân và có thể được sử dụng trong một thời gian ngắn, nhưng sự an toàn lâu dài của nó là không chắc chắn.

Bệnh nhân đái tháo đường típ 1 nên sử dụng tính lượng carbohydrate hoặc hệ thống chuyển đổi carbohydrate để phù hợp giữa liều insulin với lượng carbonhydrate ăn vào và bổ sung insulin thuận tiện. “Đếm” lượng carbohydrate trong bữa ăn được sử dụng để tính toán liều insulin trước bữa ăn. Ví dụ, nếu tỉ lệ carbonhydrate : insulin (CIR) là 15 gram: 1 đơn vị được sử dụng, bệnh nhân sẽ cần 1 đơn vị insulin tác dụng nhanh cho mỗi 15 gram carbohydrate trong bữa ăn. Tỉ lệ này thay đổi giữa các bệnh nhân, phụ thuộc và mức độ nhạy insulin và phải được ddiefu chỉnh cho bệnh nhân. Cách tiếp cận này đòi hỏi giáo dục bệnh nhân chi tiết và thành công nhất khi được hướng dẫn bởi một chuyên gia dinh dưỡng có kinh nghiệm làm việc với bệnh nhân đái tháo đường. Một số chuyên gia khuyên sử dụng chỉ số đường huyết (chỉ số phản ánh tác động của thức ăn chứa carbohydrate đến glucose máu) để phân định giữa carbohydrate chuyển hóa nhanh và chậm, mặc dù có rất ít bằng chứng để hỗ trợ phương pháp này.

Bệnh nhân đái tháo đường típ 2 nên hạn chế lượng calo, ăn đều, tăng lượng chất xơ và hạn chế ăn carbohydrate tính chế và chất béo bão hòa. Tư vấn dinh dưỡng nên bổ sung cùng với tư vấn của bác sĩ; bệnh nhân và người chuẩn bị bữa ăn của bệnh nhân nên có mặt.

Luyện tập

Hoạt động thể lực nên tăng dần lên bất cứ cấp độ nào mà bệnh nhân có thể dung nạp. Cả hai bài tập aerobic và bài tập đề kháng đã được chứng minh để cải thiện kiểm soát đường máu ở bệnh đái tháo đường típ 2, và một số nghiên cứu đã cho thấy một sự kết hợp của bài tập sức đề kháng và tập thể dục aerobic hơn là tập đơn lẻ.

Bệnh nhân đã có tiền sử triệu chứng hạ đường máu khi tập luyện nên được khuyên kiểm tra glucose máu và ăn carbonhydrate hoặc liều insulin thập hơn là cần thiết để có được glucose máu cao hơn bình thường trước khi tập luyện. Hạ đường máu trong khi tập thể dục mạnh có thể yêu cầu ăn carbohydrate trong thời gian tập luyện, thường từ 5 đến 15 g sucrose hoặc đường đơn giản khác.

Bệnh nhân đã biết hoặc nghi ngờ bệnh tim mạch có thể có lợi ích từ bài tập kiểm tra stress trước khi bắt đầu chương trình luyện tập. Mục tiêu hoạt động có thể cần phải được sửa đổi cho bệnh nhân có biến chứng của đái tháo đường như bệnh thần kinh và bệnh võng mạc.

Giảm cân

Thuốc giảm cân, bao gồm orlistat, lorcaserin, phentermine / topiramate, và naltrexone / bupropion có thể hữu ích ở những bệnh nhân chọn lọc như một phần của chương trình giảm cân toàn diện, mặc dù lorcaserin chỉ có thể được sử dụng trong thời gian ngắn. Orlistat, thuốc ức chế lipase tại ruột, giảm hấp thu thức ăn chứa mỡ ; thuốc giảm nồng độ lipid huyết thanh và thúc đẩy giảm cân. Lorcaserin là thuốc đồng vận thụ thể serotonin chọn lọc, gây ra cảm giác no do đó giảm ăn thức ăn. Phentermine / topiramate là một loại thuốc kết hợp làm giảm sự thèm ăn thông qua nhiều cơ chế trong não. Nhiều trong các thuốc này cũng cho thấy giảm đáng kể HbA1c.

Phẫu thuật điều trị béo phì, như: thắt dạ dày, cắt dạ dày, hoặc bypass dạ dày, cũng dẫn đến giảm cân và cải thiện kiểm soát glucose (độc lập với giảm cân) ở bệnh nhân đái tháo đường và không thể giảm cân thông qua các phương pháp khác.

Chăm sóc bàn chân

Chăm sóc bàn chân chuyên nghiệp thường xuyên, bao gồm cắt móng chân và chai chân, rất quan trọng đối với bệnh nhân bị mất cảm giác hoặc suy giảm tưới máu bàn chân. Những bệnh nhân như vậy nên được khuyên nên kiểm tra bàn chân hàng ngày cho các vết nứt, chai và loét. Nên rửa chân hàng ngày bằng nước ấm, sử dụng xà bông nhẹ và lau khô nhẹ nhàng và kỹ lưỡng. Một chất bôi trơn (ví dụ, lanolin) nên được áp dụng cho da khô, có vảy. Phấn thoa chân nên được áp dụng cho bàn chân ẩm. Móng chân nên được cắt, tốt nhất là bởi một bác sĩ chuyên khoa, cắt thẳng qua và không quá gần với da. Băng keo dinh và băng keo, hóa chất mạnh, cắt chai, chai nước, và miếng đệm điện không nên sử dụng trên da Bệnh nhân nên thay tất hàng ngày và không mặc quần áo bó sát (ví dụ: tất nịt, bít tất hoặc tất có đầu co giãn chặt) .

Giày phải vừa vặn, rộng, không hở gót hoặc ngón chân, và thường xuyên thay đổi. Giày đặc biệt nên được chỉ định để giảm chấn thương nếu bàn chân bị biến dạng (ví dụ, cắt cụt ngón chân trước, ngón chân búa, bunion). Tránh đi bộ chân trần

Bệnh nhân với loét bàn chân thần kinh nên tránh mang trọng lượng tới khi loét liền Nếu họ không thể, họ có thể mang đồ chỉnh hình bảo vệ phù hợp. Vì hầu hết bệnh nhân với loét này có ít hoặc không có tắc động mạch lớn, cắt lọc và kháng sinh thường xuyên thường dẫn tới liền thương tốt và có thể phòng tránh phẫu thuật lớn. Sau khi loét đã liền, lót hoặc giày thích hợp nên được chỉ định. Trường hợp dai dẳng, đặc biệt nếu viêm tủy xương xuất hiện, phẫu thuật cắt bỏ đầu ngón đốt bàn hoặc cắt cụt gồm: ngón chân hoặc nửa bàn chân có thể cần thiết. Một khớp thần kinh thường có thể được quản lý một cách thích hợp với các thiết bị chỉnh hình (ví dụ: nẹp chân ngắn, giày đúc, miếng lót bằng cao su xốp, nạng, bộ phận giả).

Tiêm phòng

Tất cả bệnh nhân đái tháo đường nên được tiêm phòng Streptococcus pneumoniae (1 lần) và virus cúm (hàng năm ) .

Theo dõi

Kiểm soát đái tháo đường có thể theo dõi bởi định lượng nồng độ trong máu của:

  • Glucose

  • HbA1c

  • Fructosamine

Tự theo dõi glucose máu sử dụng máu đầu ngón tay, que thử, và máy đo glucose là quan trong nhất. Nên sử dụng để giúp bệnh nhân điều chỉnh chế độ ăn và liều insulin và giúp bác sĩ khuyên điều chỉnh thời gian và liều của thuốc .

Nhiều thiết bị theo dõi khác nhau được chấp nhận sử dụng. Hầu như tất cả đều cần que thử và phương tiện để chích da và lấy mẫu máu. Hầu hết đi kèm với giải pháp kiểm soát, nên sử dụng định kì để hiệu chỉnh máy đo. Lựa chọn giữa các thiết bị thường dựa trên tham khảo của bệnh nhân đối với các tính năng như thời gian tới kết quả (thường là 5 đến 30 giây), kích thước của màn hình hiển thị (màn hình lớn có thể mang lại lợi ích cho bệnh nhân kém thị lực) và cần hiệu chuẩn. Máy đo cũng kiểm tra tại các vị trí ít đau hơn ngón tay (lòng bàn tay, cẳng tay, cánh tay trên, bụng, đùi) cũng được chấp nhận.

Máy theo dõi glucose liên tục sử dụng catheter dưới da có thể cung cấp kết quả thời gian thực, bao gồm báo động để cảnh báo hạ đường máu, tăng đường máu, hoặc thay đổi nồng độ glucose nhanh chóng. Các thiết bị này đắt và hầu hết không loại bỏ hoàn toàn kiểm tra đường máu đầu ngón tay hàng ngày, nhưng chúng có thể hữu ích cho những bệnh nhân chọn lọc (ví dụ, những người bị hạ đường máu không nhận biết hoặc hạ đường máu ban đêm).

Bệnh nhân với kiểm soát đường máu kém và sử dụng thuốc mới hoặc liều thuốc mới của thuốc đã sử dụng gần đây có thể cần tự theo dõi 1 ( thường sáng lúc đói ) đến 5 lần/ngày , phụ thuộc vào nhu cầu của bệnh nhâ, khả năng và độ phức tạp của phác đồ điều trị. Hầu hết bệnh nhân đái tháo đường típ 1 được hưởng lợi từ kiểm tra ít nhất 4 lần/ ngày.

Nồng độ HbA1C phản ánh kiểm soát glucose trong 3 tháng trước và đánh giá kiểm soát giữa các lần khám . HbA1C nên được đánh giá hàng quí với bệnh nhân đái tháo đường típ 1 và ít nhất 2 lần mỗi năm ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2 khi glucose máu ổn định và thường xuyên hơn khi kiểm soát không ổn định. Bộ dụng cụ xét nghiệm tại nhà rất hữu ích cho những bệnh nhân có thể làm theo hướng dẫn kiểm tra một cách nghiêm ngặt.

Kiếm soát được đề xuất bởi giá trị HbA1c do xuất hiện khác biệt từ kết quả glucose máu hàng ngày vì giá trị cao hoặc bình thường giả. Tăng giả có thể xuất hiện với số lượng hồng cầu thấp ( như với thiếu máu thiếu sắt, folate, hoặc thiếu vitamin B12 ), aspirin liều cao, và nồng độ rượu trong máu cao. Bình thường giả xuất hiện với tăng số lượng hồng cầu, như với thiếu máu tan máu và bệnh hemoglobin ( vd HbS, HbC) hoặc trong quá trình điều trị thiếu máu . Bệnh nhân với bệnh thận mạn giai đoạn 4 và 5 , tương quan yếu giữa HbA1c và nồng độ glucose và HbA1c có thể giảm giả trong quần thể đối tượng này.

Fructosamine, chủ yếu là albumin glycosyl hóa nhưng cũng bao gồm các protein glycosyl hóa khác, phản ánh sự kiểm soát glucose trong 1 đến 2 tuần trước đó. Theo dõi Fructosamine có thể sủ dụng trong thời gian điều trị đái tháo đường tích cực và cho bệnh nhân có thay đổi Hb hoặc số lượng hồng cao cao ( gây kết quả HbA1C sai), nhưng chủ yếu để sử đụng trong nghiên cứu .

Theo dõi glucose nước tiểu cung cấp dấu hiệu của tăng đường máu và có thể chỉ khuyển cáo khi theo dõi glucose máu không thể thực hiện. Ngược lại, tự đo ceton nước tiểu được khuyến cáo cho bệnh nhân đái tháo đường típ 1 nếu họ có triệu chứng, dấu hiệu, hoặc khởi phát toan ceton, như: buồn nôn, nôn, đau bụng, sốt, triệu chứng giống cúm và cảm lạnh, hoặc tăng đường máu không ổn định(> 250 to 300 mg/dL [13.9 to 16.7 mmol/L]) khi tự theo dõi đường máu.

Ghép tụy

Ghép tụyghép tế bào tiểu đảo tụy là phương pháp thay thế bổ sung insulin ; cả 2 kĩ thuật này hiệu quả cấy ghép tế bào beta sản xuất insulin tới bệnh nhân thiếu hụt insulin- (típ 1) . Chỉ định, nguồn mô, thủ thuật và hạn chế của cả hai quy trình được thảo luận ở nơi khác.

Thiết lập và quẩn thể đặc biệt

Thuật ngữ đái tháo đường không ổn định đã được sử dụng cho bệnh nhân dễ bị tổn thương, thay đổi nồng độ glucose thường xuyên, thường không có lí do. Tuy nhiên, khái niệm này không có cơ sở sinh học và không nên được sử dụng. Nồng độ glucose huyết tương dễ biến đổi có thể xuất hiện ở bệnh nhân đái tháo đường típ 1 vì sản xuất insulin nội sinh hoàn toàn không có, và trong một số bệnh nhân, điều hòa đáp ứng với hạ đường máu bị suy giảm. Nguyên nhân khác gồm nhiễm trùng, liệt dạ dày ( dẫn tới rối loạn hấp thu carbonhydrate ) và bệnh nội tiết (vd, bệnh Addison ).

Bệnh nhân với khó khăn kéo dài trong duy trì glucose trong khoảng chấp nhận được nên được đánh giá các yếu tố ảnh hưởng tới kiểm soát glucose. Các yếu tố như: giáo dục bệnh nhân hoặc hiểu biết không đầy đủ, dẫn tới sai lầm trong quản lý với insulin , chọn thức ăn không phù hợp, và căng thẳng tâm lý, điều này làm gián đoạn sử dụng thuốc và thức ăn.

Tiếp cận ban đầu là xem xét cẩn thận kĩ thuật tự chăm sóc, gồm bảo quản, tiêm insulin và thử glucose máu. Tăng tần suất tự kiểm tra có thể tiết lộ các mẫu không được công nhận trước đây và cung cấp cho bệnh nhân phản hồi hữu ích. Một chế độ ăn uống toàn diện, bao gồm cả thời gian của bữa ăn, nên được nhận định cho khả năng góp phần kiểm soát kém. Bệnh lý nền cần được loại trừ bằng khám lâm sàng và xét nghiệm thích hợp. Đối với một số bệnh nhân điều trị insulin, thay đổi phác đồ tích cực hơn cho phép điều chỉnh liều thường xuyên ( dựa vào đo glucose) là hữa ích. Trong một số trường hợp, tần suất của hạ đường máu và tăng đường máu giảm qua thời gian mà không có điều trị cụ thể, cho thấy hoàn cảnh sống góp phần nguyên nhân.

Trẻ em

Đái tháo đường ở trẻ em được thảo luận chi tiết hơn ở bài khác.

Trẻ em với đái tháo đường típ 1 đòi hỏi bổ sung thay thế insulin sinh lí như người lớn, và phác đồ điều trị tương tự, gồm bơm insulin . Tuy nhiên, nguy cơ hạ đường huyết, do không thể đoán trước bữa ăn và các hoạt động và khả năng hạn chế để thông báo các triệu chứng hạ đường máu, có thể yêu cầu điều chỉnh các mục tiêu điều trị. Hầu hết trẻ nhỏ có thể được dạy để chủ động trong tự chăm sóc bản thân, gồm thử glucose và tiêm insulin . Nhân viên nhà trường và những người chăm sóc khác phải được thông báo về bệnh và hướng dẫn về việc phát hiện và điều trị các đợt hạ đường máu. Sàng lọc các biến chứng mạch máu nói chung có thể được trì hoãn cho đến sau tuổi dậy thì.

Trẻ em đái tháo đường típ 2 yêu cầu chú ý đến chế độ ăn uống và kiểm soát cân nặng và nhận thức và quản lý của rối loạn lipid máu và tăng huyết áp như người lớn. Hầu hết trẻ em đái tháo đường típ 2 có béo phì, vì vậy thay đổi lối sống là trọng tâm của điều trị. Trẻ em với tăng đường máu nhẹ thường bắt đầu điều trị với metformin trừ khi có ceton, suy thận, hoặc chống chỉ định với sử dụng metformin. liều từ 500 đến 1000 mg 2 lần/ngày. Nếu đáp ứng không đủ , có thể thêm insulin. Một số chuyên gia nhi khoa cũng xem xét sử dụng thiazolidinediones, sulfonylureas, chất chủ vận thụ thể GLP1, và các chất ức chế dipeptidyl peptidase-4 như một phần của liệu pháp phối hợp.

Thiếu niên

Đái tháo đường ở thiếu niên được tháo luận chi tiết hơn ở bài này. Kiểm soát đường máu thường kém hơn khi trẻ em đái tháo đường bước vào tuổi vị thành niên. Nhiều yếu tố góp phần, gồm dậy thì và tăng cân liên quan insulin; thay đổi hormon làm giảm nhạy insulin ; yếu tố tâm lý dẫn đến không tuân thủ điều trị insulin (vd, rối loạn khí sắc và lo âu); xung đột gia đình, chống đối, và áp lực ngang hàng; rối loạn ăn uống dẫn tới bỏ sót insulin như cách kiểm soát cân nặng; và trải nghiệm với thuốc lá, rượu, và sử dụng chất. Vì những lí do này, một số thiếu niên trải qua các cơn tăng đường máu và DKA cần khám và nhập viện cấp cứu. .

Điều trị thường liên quan đến giám sát y tế chuyên sâu kết hợp với can thiệp tâm lý xã hội (ví dụ, cố vấn hoặc nhóm hỗ trợ), liệu pháp cá nhân hoặc gia đình và thuốc tâm thần khi được chỉ định. Giáo dục bệnh nhân là quan trọng để thiếu niên có thể an toàn tận hưởng các quyền tự do của tuổi trưởng thành sớm. Thay vì đánh giá lựa chọn và hành vi cá nhân, các bác sĩ phải liên tục củng cố nhu cầu về kiểm soát đường máu cẩn thận, cụ thể như theo dõi glucose máu thường xuyên và sử dụng insulin thường xuyên, liều thấp, insulins tác dụng nhanh.

Nhập viện

Đái tháo đường có thể là nguyên nhân chính phải nhập viện hoặc có thể nguyên nhân kèm theo bệnh khác khi bệnh nhân nội trú cần chăm sóc. Tất cả bệnh nhân với DKA, HHS, hoặc hạ đường máu nặng hoặc kéo dài nên nhập viện. Bệnh nhân với hạ đường máu do sulfonylureas, tăng đường máu kiểm soát kém, hoặc biến chứng đái tháo đường cấp tính nặng có thể hưởng lợi từ nhập viện. Trẻ em và thiếu niên với đái tháo đường mới khởi phát cũng có thể có lợi từ nhập viện. Kiếm soát có thể tồi tệ hơn khi xuất viện, phác đồ insulin đã được thiết lập kiểm soát nội trú chứng tỏ không đủ để không kiểm soát điều kiện ngoài bệnh viện.

Khi các bệnh khác bắt buộc nhập viện, một số bệnh nhân có thể tiếp tục điều trị phác đồ đái tháo đường tại nhà của họ. Tuy nhiên, kiểm soát glucose thường khó khăn, và thường bị bỏ quên khi các bệnh khác cấp tính hơn. Hoạt động thể chất bị hạn chế và bệnh cấp tính làm tăng đường huyết ở một số bệnh nhân, trong khi ăn uống hạn chế và triệu chứng bệnh kèm theo (ví dụ: buồn nôn, nôn, tiêu chảy, biếng ăn) tiên lượng hạ đường máu ở những bệnh nhân khác, đặc biệt là khi liều thuốc hạ đường máu không thay đổi. Ngoài ra, có thể khó kiểm soát glucose tốt ở bệnh nhân nội trú vì thói quen thông thường (ví dụ: thời gian ăn, thuốc và thủ thuật) không đúng thời gian so với phác đồ điều trị đái tháo đường.

Trong các thiết lập nội trú, thuốc uống hạ đường máu thường cần phải được dừng lại. Metformin có thể gây nhiễm toan lactic ở bệnh nhân suy thận và phải dừng lại nếu thuốc cản quang được sử dụng và do đó, chỉ cho metformin trong tất cả các bệnh nhân nhập viện ổn định nhất. Sulfonylureas có thể gây hạ đường máu và cũng nên dừng lại. Hầu hết bệnh nhân có thể phù hợp điều trị với insulin nền kèm theo hoặc không bổ sung insulin tác dụng nhanh. Ức chế Dipeptidyl peptidase-4 tương đối an toàn, thậm chí trong bệnh nhân suy thận, và thuốc cũng được sử dụng cho giảm glucose sau ăn. Phác đồ Sliding-scale insulin không nênkhông nên là can thiệp duy nhất để điều chỉnh tăng đường máu; nó có tính phản ứng hơn là chủ động, và không có dữ liệu nào cho thấy nó dẫn đến kết quả tương đương hoặc tốt hơn các cách tiếp cận khác. insulins tác dụng kéo dài nên được điều chỉnh để phòng tăng đường máu hơn là chỉ sử dụng insulins tác dụng nhanh điều chỉnh.

Tăng đường máu nội trú làm xấu thêm tiên lượng ngắn hạn trong nhiều tình trạng cấp tính, đặc biệt là đột quỵ và nhồi máu cơ tim cấp tính, và thường kéo dài thời gian nằm viện. Bệnh nặng gây đề kháng insulin và tăng đường máu thậm chí ở bệnh nhân không biết mắc đái tháo đường. Truyền Insulin để duy trì glucose huyết tương giữa 140 và 180 mg / dL (7,8 và 10,0 mmol / L) ngăn ngừa các kết quả bất lợi như suy cơ quan, có thể tăng cường hồi phục do đột quỵ và dẫn đến sự sống còn được cải thiện ở những bệnh nhân cần chăm sóc tích cực kéo dài (> 5 ngày). Trước đây, mức độ mục tiêu glucose thấp hơn; tuy nhiên, dường như các mục tiêu ít chặt hơn như được mô tả ở trên có thể đủ để ngăn chặn các kết cục bất lợi, đặc biệt là ở những bệnh nhân không mắc bệnh tim. bệnh nhân bệnh nặng, đặc biệt bệnh nhân sử dụng glucocorticoids hoặc vận mạch, có thể cần liều insulin rất cao (> 5 to 10 units/h) vì sự kháng insulin. Truyền Insulin cũng nên được cân nhắc cho bệnh nhân nuôi dưỡng tĩnh mạch, và bệnh nhân với đái tháo đường típ 1 không thể ăn uống đường miệng .

Phẫu thuật

stress sinh lý của phẫu thuật có thể làm tăng glucose huyết tương ở bệnh nhân đái tháo đường và gây ra DKA ở những người đái tháo đường típ 1. đối với các thủ thuật ngắn, insulin dưới da có thể sử dụng. ở bệnh nhân đái tháo đường típ 1, 1/2 đến 2/3 liều thông thường buổi sáng của insulin tác dụng trung gian hoặc 70 đến 80% liều của insulin tác dụng kéo dài(glargine or detemir) có thể sử dụng buổi sáng trước phẫu thuật với truynef tĩnh mạch 5% dextrose tốc độ 100 to 150 mL/h. Trong và sau khi phẫu thuật, glucose huyết tương (và ceton nếu tăng đường máu) nên được đo ít nhất mỗi 2 h. Truyền glucose được liên tục, và insulin tác dụng nhanh hoặc thường được tiêm dưới da mỗi 4-6 giờ là cần thiết để duy trì glucose huyết tương giữa 100 và 200 mg/dL (5.55 và 11.01 mmol/L) cho tới khi bệnh nhân có thể chuyển ăn đường miệng và trở lại phác đồ insulin thông thường. Liều bổ sung insulin tác dụng trung gian hoặc kéo dài nên được cho nếu có sự chậm trễ đáng kể (> 24 h) trong tiếp tục phác đồ thông thường. Tiếp cận này cũng có thể sử dụng cho insulin điều trị bệnh nhân đái tháo đường típ 2 , nhưng có thể bỏ qua định lượng ceton thường xuyên.

Một số bác sĩ ưu tiên dùng insulin dưới da hoặc dạng hít trong ngày phẫu thuật hơn là sử dụng insulin truyền tĩnh mạch. Đối với bệnh nhân phẫu thuật lớn và kéo dài, truyền liên tục insulin được ưu tiên hơn, e, especially since insulin có thể tăng lên cùng với stress của phẫu thuật . truyền tĩnh mạch insulin có thể sử dụng đồng thời với truyền tĩnh mạch dung dịch dextrose để duy trì glucose máu. Một tiếp cận khác là kết hợp glucose, insulin, và kali trong cùng 1 túi (phác đồ GIK) , ví dụ kết hợp 10% dextrose với 10 mmol kali, và 15 đơn vị insulin trong 1 túi 500 mL. Liều insulin được điều chỉnh mức tăng 5 đơn vị mỗi lần. Cách tiếp cận này không được sử dụng ở nhiều trung tâm vì sự thay đổi thường xuyên và thay đổi túi cần thiết để điều chỉnh theo mức đường máu của bệnh nhân. Một cách tiếp cận phổ biến hơn ở US là truyền insulin và dextrose riêng biệt. Insulin có thể được truyền với tốc độ từ 1 đến 2 U/h với 5% dextrose truyền tốc độ 75 đến 150 mL/h. Tốc độ insulin có thể cần giảm cho bệnh nhân đái tháo đường típ 1 nhạy insulin hơn và tăng cho bệnh nhân đái tháo đường típ 2 kháng i insulin-hơn. 10 % dextrose có thể sử dụng. Một điều quan trọng, đặc biệt bệnh nhân đái tháo đường típ 1 không ngừng truyền insulin , tránh tiến triển thành DKA. Insulin không đưa vào đường truyền IV có thể dẫn tới hiệu quả không đồng nhất, có thể giảm tối thiểu bằng truyền ống IV với dung dịch insulin . Truyền Insulin vẫn được tiếp tục khi chuyển qua phòng hồi phục, với điều chỉnh insulin dựa trên nồng glucose huyết tương trong phòng phục hồi và khoảng 1-2h sau .

Hầu hết bệnh nhân đái tháo đường típ 2 điều trị với thuốc uống hạ đường máu duy trì glucose máu mức chấp nhận được khi đói và có thể không cần insulin quanh cuộc mổ. Hầu hết các thuốc uống, gồm sulfonylureas và metformin, nên giữ lại trong ngày phẫu thuật, và nồng độ glucose huyết tương nên được đo trước mổ và sau mổ và mỗi 6h khi bệnh nhân điều trị dịch IV. Thuốc uống có thể dùng trở lại khi bệnh nhân ăn ổn định, nhưng metformin nên được cho khi sau 48 h phẫu thuật và chức năng thận bình thường.

Phòng tránh

đái tháo đường típ 1

Không có phương pháp điều trị phòng khởi phát hoặc tiến triển đái tháo đường típ 1. Azathioprine, corticosteroids, và cyclosporine làm giảm khởi phát sớm đái tháo đường típ 1 ở một số bệnh nhân, có thể từ ức chế phá hủy tế bào beta tự miễn. tuy nhiên, độc tính và điều trị kéo dài làm hạn chế sử dụng thuốc. trong một vài bệnh nhân, điều trị ngắn hạ với kháng thể đơn dòng CD3 giảm insulin yêu cần ít nhất 1 năm đầu của bệnh mới khởi phát do ức chế đáp ứng tế bào T tự miễn.

Đái tháo đường típ 2

Đái tháo đường típ 2 có thể phòng tránh với thay đổi lối sống. Giảm cân ít nhất 7 % với cân nặng nền, kết hợp với hoạt động thể lực mức trung bình - tích cực ( vd, đi bộ 30 phút/ngày) có thể giảm tỉ lệ đái tháo đường ở người nguy cơ cao khoảng > 50%. Metforminacarbose cũng đã cho thấy giảm nguy cơ đái tháo đường ở bệnh nhân rối loạn điều hòa glucose. Thiazolidinediones cũng có thể bảo vệ tuy nhiên, cần nhiều nghiên cứu hơn trước khi thiazolidinediones có thể khuyến cáo cho sử dụng phòng bệnh.

Biến chứng

Nguy cơ biến chứng của đái tháo đường có thể giảm bằng kiểm soát glucose huyết tương chặt, như: HbA1c< 7%, và kiếm soát tăng huyết áplipid máu. Các biện pháp cụ thể để phòng chống sự tiến triển của biến chứng đái tháo đường khi được phát hiện sẽ mô tả phần biến chứngđiều trị.

Điểm chính

  • Đái tháo đường típ 1 bị gây ra bởi không có insulin do tình trạng viêm trung gian tự miễn trong tế bào beta tụy.

  • Đái tháo đường típ 2 gây ra bởi kháng insulin tại gan (gây không khả năng ức chế gan tân tạo glucose ), kháng insulin ngoại vi (suy giảm nhập glucose ngoại vi) kết hợp với bất thường tiết insulin của tế bào beta.

  • Biến chứng vi mạch gồm bệnh thận, bệnh thần kinhl, và bệnh võng mạc.

  • Biến chứng mạch máu lớn liên quan xơ vữa động mạch dẫn tới bệnh mạch vành, TIA/đột quị, và bệnh động mạch ngoại biên.

  • Chẩn đoán dựa vào tăng glucose huyết tương lúc đối và hoặc tăng HbA1c, và/hoặc giá trị 2-h khi nghiệm pháp OGTT.

  • Thực hiện sàng lọc thường xuyên các biến chứng.

  • Điều trị với chế độ ăn, tập luyện, và insulin, và/hoặc thuốc uống hạ đường máu.

  • Thông thường, bổ sung thuốc ức chế men chuyển, statin, và aspirin để phòng biến chứng.

Cũng quan tâm

TRUYỀN THÔNG XÃ HỘI

TRÊN CÙNG