Kupasuka kwa utando kabla ya uchungu wa kujifungua kutokea ni kuvuja kwa majimaji ya amniotiki kutoka karibu na kijusi wakati wowote kabla ya uchungu wa kujifungua kuanza.
Baada ya utando kupasuka, mara nyingi uchungu wa kujifungua hufuata haraka.
Ikiwa uchungu wa kujifungua hautaanza ndani ya saa 6 hadi 12, hatari ya maambukizi kwa mwanamke na kijusi huongezeka.
Ikiwa uchungu wa kujifungua hautaanza mara tu baada ya utando kupasuka na ujauzito una wiki 34 au zaidi na mapafu ya kijusi yamekomaa, uchungu wa kujifungua kwa kawaida huanzishwa kwa njia ya dawa (kusababishwa).
Ikiwa ujauzito ni chini ya wiki 34 na mapafu ya kijusi hayajakomaa vya kutosha, mwanamke huyo kwa kawaida hulazwa hospitalini, hufuatiliwa kwa karibu, na hupewa dawa za kotikosteroidi ili kusaidia mapafu ya kijusi kukomaa na viuavijasumu kutibu na kuzuia maambukizi yoyote yanayoweza kusababisha uchungu wa kujifungua na/au kudhuru kijusi.
Ikiwa ujauzito ni chini ya wiki 32, wanawake wanaweza kupewa salfeti ya magnesiamu ili kupunguza hatari ya kupooza kwa ubongo.
Kupasuka kwa utando kwa kawaida huelezewa kama "kupasuka kwa maji." Wakati utando unapopasuka, majimaji yaliyo ndani ya utando yanayozunguka kijusi (majimaji ya amniotiki) hutoka nje ya uke. Mtiririko hutofautiana na unaweza kuwa matone hadi maji mengi. Mara tu utando unapopasuka, mwanamke anapaswa kuwasiliana na daktari au mkunga wake.
Je, Ulijua...
|
Kwa kawaida, utando uliojaa majimaji ulio na kijusi hupasuka wakati wa uchungu wa kujifungua. Lakini mara kwa mara katika ujauzito wa kawaida, utando hupasuka kabla ya uchungu wa kujifungua kutokea—kupasuka kabla ya uchungu wa kujifungua.
PROM inaweza kutokea karibu na tarehe ya mwisho wa ujauzito (katika wiki 37 au baadaye, wakati ujauzito unachukuliwa kuwa wa muda kamili) au mapema zaidi (inayoitwa kupasuka kabla ya wakati ikiwa itatokea mapema kuliko wiki 37). Ikiwa kupasuka kunatokea kabla ya wakati, kujifungua pia kunaweza kuwa mapema sana (kabla ya wakati).
Bila kujali ni lini kupasuka kwa kabla ya uchungu wa kujifungua hutokea, huongeza hatari ya matatizo kama vile
Maambukizi ya ndani ya amniotiki (maambukizi ya utando ulio na kijusi) na maambukizi katika kijusi
Kijusi kuwa katika mkao usio wa kawaida
Kujitenga mapema kwa kondo la nyuma (kutenguka kwa kondo la nyuma)
Maambukizi ya uterasi yanaweza kusababisha homa, kutokwa na uchafu mwingi au wenye harufu mbaya ukeni au maumivu ya tumbo.
Ikiwa kupasuka kabla ya uchungu wa kujifungua kutasababisha kujifungua kabla ya wakati, mtoto aliyezaliwa kabla ya wakati ana hatari kubwa ya yafuatayo:
Matatizo ya mapafu:
Kuvuja damu ndani ya ubongo
Uwezekano wa kifo
Wakati kuna damu kwenye ubongo, ubongo unaweza kutokua kwa kawaida, na kusababisha matatizo kama vile ugonjwa wa kupooza kwa ubongo.
Ikiwa ujauzito ni chini ya wiki 24 wakati utando unapopasuka, miguu na mikono ya kijusi inaweza kuwa imeharibika.
Baada ya utando kupasuka, mikazo kwa kawaida huanza ndani ya saa 24 mwanamke anapofikia wakati wa kujifungua lakini huenda isianze kwa siku 4 au zaidi ikiwa mpasuko utatokea kati ya wiki 32 na 34 za ujauzito.
Utambuzi wa PROM
Uchunguzi wa uke na shingo ya kizazi kwa kutumia spekulamu
Kwa kutumia spekulamu kupanua kuta za uke, daktari au mkunga huchunguza uke na shingo ya kizazi (sehemu ya chini ya uterasi) ili kuthibitisha kwamba utando umepasuka na kukadiria ni kiasi gani shingo ya kizazi kimefunguka (kupanuka).
Ikiwa madaktari wataona majimaji ya amniotiki yakivuja kutoka ukeni, kuna uwezekano mkubwa utando umepasuka. Madaktari wanaweza kufanya vipimo vingine (kuchunguza majimaji kwenye slaidi au kuangalia pH yake).
Ikiwa PROM itagunduliwa na kijusi kinaweza kuishi nje ya uterasi, mwanamke huyo kwa kawaida hulazwa hospitalini ili hali ya kijusi iweze kubainika.
Matibabu ya PROM
Ikiwa ujauzito ni wiki 34 au zaidi, kwa kawaida uchungu wa kujifungua huanzishwa kwa njia ya dawa.
Ikiwa ujauzito ni chini ya wiki 34, kwa kawaida mapumziko, ufuatiliaji wa karibu hospitalini, viuavijasumu, na wakati mwingine dawa za kotikosteroidi
Ikiwa ujauzito ni chini ya wiki 32, kwa kawaida salfeti ya magnesiamu ili kuzuia kuvuja damu kwenye ubongo na matatizo ya ukuaji wa ubongo wa mtoto aliyezaliwa karibuni.
Madaktari lazima wasawazishe hatari ya maambukizi kwenye uterasi na kwenye kijusi wakati kujifungua kunapochelewa dhidi ya matatizo yanayoweza kutokea wakati mtoto anapozaliwa kabla ya wakati. Kwa ujumla, daktari au muuguzi mkunga aliyeidhinishwa hufanya yafuatayo:
Ikiwa ujauzito ni wiki 34 au zaidi, uchungu wa kujifungua huanzishwa kwa sababu kijusi kinadhaniwa kuwa kimekomaa vya kutosha.
Ikiwa ujauzito ni chini ya wiki 34, mwanamke hufuatiliwa kwa karibu kwa dalili za maambukizi au uchungu wa kujifungua hospitalini.
Wakati mwingine madaktari huchambua sampuli ya majimaji ya amniotiki ili kukagua dalili za maambukizi ndani ya kifuko cha amniotiki. Sampuli inachukuliwa kupitia uchunguzi wa amniocentesis, ambapo daktari huingiza sindano kupitia ukuta wa tumbo ndani ya majimaji ya amniotiki na kuchukua sampuli kutoka kwenye utando unaozunguka kijusi. Ikiwa maambukizi yatagunduliwa, madaktari huanzisha uchungu wa kujifungua.
Ikiwa kijusi kiko katika hali mbaya sana au uterasi imeambukizwa, uchungu wa kujifungua kwa kawaida huanzishwa na mtoto huzaliwa bila kujali urefu wa ujauzito.
Ikiwa uchungu wa uzazi unahitaji kucheleweshwa
Ikiwa ujauzito ni chini ya wiki 34, uchungu wa kujifungua hucheleweshwa. Mwanamke anashauriwa kupumzika na kupunguza shughuli zake iwezekanavyo. Anaweza kulazwa hospitalini ili aweze kufuatiliwa kwa karibu. Shinikizo la damu, halijoto na mapigo ya moyo wake kwa kawaida hurekodiwa angalau mara 3 kwa siku. Kuongezeka kwa halijoto au mapigo ya moyo kunaweza kuwa ishara ya mapema ya maambukizi. Ikiwa maambukizi yatatokea, uchungu wa kujifungua huanzishwa mara moja na mtoto huzaliwa.
Dawa za viuavijasumu huanza wakati kupasuka kumethibitishwa. Kwa kawaida, viuavijasumu (kama vile erythromycin, ampicillin, na amoxicillin) hutolewa kwa sindano ya mishipa, kisha kwa kumeza kwa siku kadhaa. Viuavijasumu huchelewesha kuanza kwa uchungu wa kujifungua kwa kutibu maambukizi yanayoweza kusababisha uchungu wa kujifungua na hupunguza hatari ya maambukizi kwa mtoto aliyezaliwa.
Ikiwa utando unapasuka kati ya wiki 23 na 34 za ujauzito, kotikosteroidi hutolewa ili kusaidia mapafu ya kijusi kukomaa.
Madaktari wanaweza pia kuwapa wanawake dawa za kotikosteroidi ikiwa utando utapasuka kati ya wiki 34 na 37 za ujauzito ikiwa wanawake wako katika hatari ya kujifungua kabla ya wakati na hawajapewa dawa zozote za kotikosteroidi mapema katika ujauzito.
Ikiwa ujauzito ni wa chini ya wiki 32, wanawake wanaweza kupewa magnesiamu salfeti kwa njia ya mishipa. Dawa hii inaonekana kupunguza hatari ya kuvuja damu kwenye ubongo wa mtoto aliyezaliwa karibuni na matatizo yanayotokana na ukuaji wa ubongo wa mtoto aliyezaliwa karibuni, kama vile ugonjwa wa kupooza kwa ubongo.
