Ukomo wa hedhi ni mwisho kabisa wa siku za hedhi, upevushaji na uwezo wa kubeba ujauzito.
Kwa hadi miaka kadhaa kabla na baada tu ya ukomo wa hedhi, viwango vya estrojeni hupungua kwa kiasi kikubwa, hedhi hukoma na dalili (kama vile joto la ghafula) zinaweza kutokea.
Ukomo wa hedhi hutambuliwa pale mwanamke anapokuwa hajaona kipindi cha hedhi kwa mwaka 1; si lazima vipimo vya damu vithibitishe suala hilo.
Hatua kadhaa, ikiwa ni pamoja na tiba ya homoni au dawa nyingine, zinaweza kupunguza dalili.
Baada ya ukomo wa hedhi, uzito wa mifupa hupungua.
Wakati wa miaka ya uzazi, vipindi vya hedhi mara nyingi hutokea kwa mizunguko ya takribani kila mwezi, huku yai linatoka kwenye ovari (upevushaji) katikati ya mzunguko (inakadirwa wiki 2 baada ya siku ya kwanza ya kipindi kilichotangulia). Ili mzunguko huu utokee mara kwa mara, ovari sharti zitoe homoni za kutosha estrojeni na projesteroni.
Ukomo wa hedhi hutokea kwa sababu wanawake wanazeeka, ovari zinaacha kuzalisha estrojeni na projesteroni. Miaka kabla ya ukomo wa hedhi, uzalishaji wa estrojeni na projesteroni huanza kupungua na vipindi vya hedhi pamoja na upevushaji hutokea mara chache. Hatimaye, vipindi vya hedhi na upevushaji huisha kabisa na ujauzito hauwezi kutokea tena. Kipindi cha mwisho cha mwanamke kinaweza tu kutambuliwa baadaye, baada ya vipindi vyake vya hedhi kukoma kabisa angalau kwa mwaka 1. (Wanawake ambao hawapendi kuwa na ujauzito wanapaswa kutumia vidhibiti uzazi hadi mwaka 1 utakapopita baada ya kipindi chao cha mwisho cha hedhi.)
Kuzeeka kwa mfumo wa uzazi wa wanawake kabla na baada ya ukomo wa hedhi hufafanuliwa katika hatua:
Hatua ya uzazi ni pamoja na muda kuanzia kipindi cha kwanza cha hedhi cha mwanamke hadi ukomo wa hedhi.
Ukomo wa hedhi ni awamu ambayo inaelekea hadi kwenye kipindi cha mwisho cha hedhi. Huwa na mabadiliko katika mfululizo wa vipindi vya hedhi. Kipindi cha ukomo wa hedhi hudumu kwa miaka 4 hadi 8. Hudumu zaidi kwa wanawake waovuta sigara na kwa wanawake ambao walikuwa na umri mdogo zaidi kilipoanza. Tafiti zinaonyesha kuwa, kwa wastani, wanawake Weusi huwa na miaka mingi zaidi ya kipindi cha ukomo wa hedhi kuliko wanawake Weupe.
Kipindi cha kabla ya ukomo wa hedhi ni sehemu ya kipindi cha ukomo wa hedhi na hurejelea miaka kadhaa kabla na mwaka 1 baada ya kipindi cha mwisho cha ukomo wa hedhi. Idadi ya miaka ambayo mwanamke anakuwa katika kipindi cha kukaribia ukomo wa hedhi kabla ya kipindi cha mwisho hutofautiana kwa kiasi kikubwa. Wakati wa kukaribia ukomo wa hedhi, viwango vya estrojeni na projesteroni hupungua kwa kiasi kikubwa na mwisho hupungua kabisa, lakini mabadiliko hutofautiana katika homoni nyingine (kama vile testosteroni). Hali ya kupungua kwa homoni hizi hudhaniwa kuwa husababisha dalili za ukomo wa hedhi ambazo wanawake wengi huhisi katika umri wao wa miaka 40.
Kipindi baada ya ukomo wa hedhi hurejelea muda baada ya kipindi cha mwisho cha hedhi.
Nchini Marekani, umri wastani wa ukomo wa hedhi ni takriban miaka 51. Hata hivyo, ukomo wa hedhi unaweza kutokea kawaida kwa wanawake wenye umri wa miaka 45 (au hata 40) hadi umri wa miaka 55 au zaidi. Ukomo wa hedhi unaweza kuanza katika umri mdogo zaidi kwa wanawake ambao
Uvutaji sigara
Wanaishi katika sehemu zenye miinuko
Hawapati lishe bora
Wana ugonjwa unaosababishwa na mfumo wa kingamwili kwenda kinyume na mwili
Ukomo wa hedhi unachukuliwa kuwa umefanyika kabla ya muda unapotokea kabla ya miaka 40. Ukomo wa hedhi unaotokea mapema pia huitwa tatizo la kufeli kwa ovari au maradhi ya ovari.
Je, Ulijua...
|
Dalili za Ukomo wa Hedhi
Dalili za perimenopause
Wakati kabla ya kukoma kwa hedhi, dalili zinaweza kuwa ndogo, wastani au kali au kunaweza kusiwe na dalili. Dalili zinaweza kudumu kuanzia miezi 6 hadi miaka 10, wakati mwingine zaidi.
Wakati mwingine dalili zinadhaniwa kuwa zinatokana na ukomo wa hedhi zinaweza kusababishwa na matatizo mengine ya kiafya. Ikiwa dalili zitatokea na muda hauendani na kipindi cha ukomo wa hedhi au iwapo dalili hazipokei hatua za kuondoa zinazotumika kukabili dalili za ukomo wa hedhi, mwanamke anapswa kujadiliana na mtaalamu wa afya kuhusu sababu nyingine.
Vipindi visivyo vya kawaida vya hedhi vinaweza kuwa dalili ya kwanza ya kipindi cha kabla ya ukomo wa hedhi. Kwa lawaida, vipindi hutokea mara kwa mara, kisha mara chache, lakini mfuatano wowote unawezekana. Vipindi vinaweza kuwa vifupi zaidi au virefu zaidi, vyenye uzito au wepesi zaidi. Vinaweza visitokee kwa miezi kadhaa, kisha kuanza kutokea tena mara kwa mara. Kwa baadhi ya wanawake, vipindi vya hedhi hutokea mara kwa mara hadi wanapokaribia ukomo wa hedhi.
Hisia za ghafla za joto huathiri asilimia 75 hadi 85 ya wanawake. Hali ya kuongezeka kwa joto ghafula huanza kabla ya vipindi vya hedhi kuacha. Hudumu kwa wastani wa miaka 7 1/2 lakini inaweza kudumu kwa zaidi ya miaka 10. Utafiti unaonyesha kuwa, kwa wastani, wanawake Weusi wanahisi hali ya kuongezeka joto ghafula mara kwa mara zaidi na kwa kipindi kirefu zaidi kuliko wanawake wa Kiasia, Kihispania au Weupe. Mara nyingi, hali ya kuongezeka kwa joto huwa kidogo zaidi na hutokea mara chache zaidi kadiri muda unavyopita.
Kitu ambacho husababisha hali ya kuongezeka kwa joto ghafula hakijulikani. Lakini inaweza kuhusisha hali ya kubadilisha halijoto ya ubongo (hipotalamu), ambao hudhibiti joto la mwili. Kwa hivyo, ongezeko dogo zaidi la joto linaweza kumfanya wanawake wahisi joto. Hisia za ghafla za joto zinaweza kuhusishwa na kupungua kwa viwango vya homoni.
Wakati wa kuongezeka ghafula kwa joto la mwili, mishipa ya damu karibu na ngozi hutanuka (kupanuka). Kwa hivyo, mtiririko wa damu huongezeka, hali inayosababisha ngozi hasa ya kichwani na shingoni kuwa nyekundu na yenye joto (joto liliongezeka ghafla). Wanawake huhisi joto au joto kali zaidi na jasho linaweza kuongezeka. Hali ya kuongezeka kwa joto ghafula wakati mwingine huitwa hivyo kwa sababu uso unaweza kuwa mwekundu.
Hali ya kuongezeka kwa joto ghafula huweza kudumu kuanzia sekunde 30 hadi dakika 5 na huenda ikafuatiwa na hali ya kuhisi baridi. Kutokwa na jasho usiku ni hali ya kuongezeka kwa joto inayotokea usiku.
Dalili nyingine zinaweza kutokea katika wakati kabla ya ukomo wa hedi au wakati wa hedhi. Mabadiliko ya viwango vya homoni ambavyo hutokea katika wakati huu vinaweza kuchangia yafuatayo:
Usaha katika matiti
Kutokua na furaha
Kuongezeka kwa vipandauso ambako hutokea kabla, wakati wa au baada tu ya vipindi vya ukomo wa hedhi (vipandauso vya hedhi)
Msongo wa mawazo, sonona, wasiwasi, woga, kupata usingizi kwa shida (ikiwa ni pamoja na kukosa usingizi), kushindwa kuzingatia, maumivu ya kichwa na uchovu pia vinaweza kutokea. Wanawake wengi huhisi dalili hizi wakati wa kabla ya ukomo wa hedhi. Ingawa dalili hizi zinaweza kuhusishwa na sababu nyingine (kama vile kuzeeka au ugonjwa), mara nyingi zinaweza kuongezeka kutokana na kupungua na kuongezeka kwa homoni na kupungua kwa estrojeni inapokaribia kipindi cha ukomo wa hedhi.
Kutokwa na jasho usiku kunaweza kutatiza usingizi, ikichangia uchovu, sonona, kushindwa kuzingatia na mabadiliko ya hisia. Katika hali hizo, dalili hizi zinaweza kuhusishwa (kwa kutokwa na jasho usiku) katika hali isiyokuwa ya moja kwa moja na ukomo wa hedhi. Hata hivyo, wakati wa ukomo wa hedhi, kushindwa kupata usingizi ni kawaida kwa wanawake ambao hawapati hali ya kuongezeka kwa joto ghafula. Mfadhaiko kuhusu maisha yaliyopita (kama vile changamoto za wakati wa ujana, wasiwasi kuhusu kuzeeka, kuwatunza wazazi na mabadiliko ya ndoa) vinaweza kuchangia matatizo ya kupata usingizi. Kwa hivyo, uhusiano kati ya uchovu, sonona, kushindwa kuzingatia na kubadilika kwa hisia na ukomo wa hedhi unaonekana kuwa hauko bayana.
Dalili za baada ya ukomo wa hedhi
Dalili nyingi zinazotokea wakati wa kabla ya ukomo wa hedhi, ingawa zinatatiza, huwa za kawaida na hupunguza ukali baada ya ukomo wa hedhi. Hata hivyo, kupungua kwa viwango vya estrojeni husababisha mabadiliko ambayo yanaweza kuendelea kuathiri afya vibaya (kwa mfano, kuongeza hatari ya kupata ugonjwa wa mifupa). Mabadiliko haya yanaweza kuongezeka zaidi, isipokuwa hatua za kuzuia zichukuliwe. Vifuatavyo vinaweza kuathiriwa:
Njia ya uzazi: Utando wa ukeni huwa mwembamba, mkavu na usiovutika sana (hali inayoitwa kudhoofika kwa uke). Mabadiliko haya yanaweza kufanya ngono iwe na maumivu. Sehemu nyingine za viungo vya ndani vya mwanamke, midomo ya uke, kisimi, uterasi na ovari, hupungua ukubwa. Hamu ya ngono (nyege) hupungua kadiri umri unavyosonga. Wanawake wengi nado wanaweza kufikia msindo, lakini wengine wanaweza kuhitaji muda zaidi ili kufika kileleni au kuhisi kuwa kufikia mshindo ni ngumu kwao.
Njia ya mkojo: Utando wa urethra huwa mwembamba zaidi na urethra huwa fupi zaidi. Kwa sababu ya mabadiliko haya, vimelea vinaweza kuingia mwilini kwa urahisi na baadhi ya wanawake wanaweza kupata maambukizi ya njia ya mkojo mara kwa mara. Mwanamke mwenye maambukizi ya njia ya mkojo anaweza kuhisi maumivu anapokojoa. Baada ya ukomo wa hedhi, wanawake wakati wingine wankubwa na vipindi ambavyo huwa wanahisi wanahitaji kukojoa ghafula (huitwa uharaka wa kwenda haja ndogo), wakati mwingine husababisha hisia kali za kushindwa kujizuia kukojoa, kuvuja kiasi kidogo au kikubwa cha mkojo. Hali ya kushindwa kujizuia kukojoa huwa kawaida zaidi na kali kadiri umri unavyosonga. Hata hivyo, si dhahiri ni kiwango gani ukomo wa hedhi huchangia katika tatizo la kuwa kikojozi. Sababu nyingine nyingi, kama vile athari za kujifungua, uzito mkubwa na matumizi ya tiba za homoni, zinaweza kuchangia tatizo la kuwa kikojozi.
Ngozi: Kupungua kwa estrojeni pamoja na kuzeeka, husababisha kupungua kwa kiasi cha kolajeni (protini inayofanya rangi ya ngozi kuwa thabiti) na elastini (protini inayofanya ngozi ivutike). Kwa hivyo, ngozi inaweza nyembamba zaidi, kavu, haivutiki na inakuwa katika hatari zaidi ya kupata majeraha.
Mfupa: Mara nyingi kupungua kwa estrojeni husababisha kupungua kwa uzito wa mifupa na wakati mwingine ugonjwa wa kudhoofika kwa mifupa kwa sababu estrojeni husaidia kuimarisha mifupa. Mifupa huwa myepesi na dhaifu zaidi, hatua inayofanya iweze kuvunjika kwa haraka. Katika miaka 5 ya kwanza baada ya ukomo wa hedhi, uzito wa mifupa hupungua kwa haraka. Baada ya hapo, hupungua takribani kwa kiwango sawa na inavyofanyika kwa wanaume (kwa takribani asilimia 1 hadi 3 kila mwaka).
Viwango vya lehemu (mafuta): Baada ya ukomo wa hedhi, viwango vya lipoprotini ya uzito mdogo (LDL, isiyo nzuri kiafya) lehemu, huongezeka kwa wanawake. Viwango lipoprotini ya uzito wa juu (HDL—inayofaa) lehemu husalia takribani katika kiwango sawa na kabla ya ukomo wa hedhi. Mabadiliko ya viwango vya LDL vinaweza kufafanua kwa kiasi fulani kwa nini atherosklerosisi na hivyo ugonjwa wa ateri ya moyo huwa kawaida kati ya wanawake baada ya ukomo wa hedhi. Hata hivyo, iwe mabadiliko haya yanatokana na uzee au kutokana na kupungua kwa viwango vya estrojeni baada ya ukomo wa hedhi si dhahiri. Hadi ukomo wa hedhi, viwango vya juu vya estrojeni vinaweza kukulinda dhidi ya ugonjwa wa ateri ya moyo.
This image shows the effect of a decrease in the production of the hormone estrogen by the ovaries, which leads to menopause.
GUNILLA ELAM/SCIENCE PHOTO LIBRARY
Baadhi ya wanawake wa baada ya ukomo wa hedhi huhisi ugonjwa wa kuungua kwa kinywa.
Ugonjwa wa genitourinary wa hedhi ni mpya, neno sahihi zaidi linalotumiwa kurejelea dalili zinazoathiri uke na njia ya mkojo na kwamba husababishwa na ukomo wa hedhi. Dalili hizi ni pamoja na kukauka kwa uke, uchungu wakati wa kujamiiana, haja kubwa ya mkojo na maambukizi ya njia ya mkojo.
Je, Ulijua...
|
Utambuzi wa Ukomo wa Hedhi
Mfululizo wa hivi majuzi wa vipindi vya hedhi
Mara chache, vipimo vya damu ili kupima viwango vya homoni
Kwa wanawake wengi, ukomo wa hedhi unaweza kutambuliwa baada ya mwaka 1 bila kupata vipindi vya hedhi. Kwa hivyo, kwa kawaida vipimo vya maabara havihitajiki.
Muda wa maumivu ya ukomo wa hedhi hufafanuliwa kulingana na umri, kama ifuatavyo:
Ukomo wa hedhi kabla ya wakati: Umri wa miaka 39 au umri mdogo zaidi
Ukomo wa hedhi wa mapema: Umri wa miaka 40 hadi 45
Ukomo wa hedhi (kiwango cha umri wa kawaida): Umri wa miaka 46 au zaidi
Ikiwa ukomo wa hedhi utatokea kabla ya umri wa miaka 45 au iwapo mfululizo wa hedhi hauko wazi (kwa mfano, vipindi vya hedhi huisha kwa miezi kadhaa kisha damu hutokea), vipimo vinaweza kufanyika ili kupima ugonjwa ambao unaweza kukatiza vipindi vya hedhi. Ikiwa vipimo vya damu vinahitajika ili kuthibitisha ukomo wa hedhi, vipimo hupima viwango vya homoni ya kuchochea foliko (FSH), ambayo huchochea ovari kuzalisha estrojeni na projesteroni.
Wakati mwingine, madaktari hufanya uchunguzi wa fupanyonga ili kupima mabadiliko ya kawaida ukeni, ambayo huruhusu utambuzi wa ukomo wa hedhi au kama sehemu ya uchunguzi ikiwa mwanamke anahisi dalili zisizo za kawaida (kama vile uke kuwa mkavu au maumivu wakati ngono).
Matibabu ya Ukomo wa Hedhi
Tiba ya tabia-tambuzi
Matibabu ya saikolojia
Dawa zisizo za homoni
Tiba ya homoni
Kuelewa kinachotokea wakati wa kipindi cha kabla ya mwisho wa kupata hedhi kunaweza kusaidia wanawake wakabili dalili. Kuzungumza na wanawake wengine ambao wamepitia ukomo wa hedhi au na daktari kunaweza pia kusaidia.
Matibabu ya ukomo wa hedhi ya kutuliza dalili kama vile kuongezeka kwa joto ghafula, matatizo ya usingizi, mabadiliko ya hisia na uke kuwa mkavu.
Njia zenye ufanisi ambazo hazihusishi homoni ni pamoja na
Matibabu ya saikolojia kutoka kwa mtaalamu wa afya aliyeidhinishwa ili kusaidia kutuliza kuongezeka kwa joto la ghafula
Tiba ya tabia-tambuzi
Tiba ya tabia tambuzi imekuwa ikitumika wakati wa kipindi cha mpito cha ukomo wa hedhi na baada ya ukomo wa hedhi. Inaweza kuwasaidia wanawake kudhibiti kuongezeka kwa joto ghafula na kutokwa jasho usiku.
Ikiwa njia hizo hazisaidii, tiba ya homoni (estrojeni, projesteroni au zote mbili) inaweza kusaidia. Projesteroni hurejelea aina zote za asili na za kutengenezwa za projesteroni (homoni ya kike). Neno lingine, projestini, hurejelea tu aina za kutengeneza. Pia kuna dawa ambazo za homoni ambazo zinaweza kutuliza dalili, kama vile aina mbili za dawa za kupunguza mfadhaiko (vizuizi vya uchaguzi wa kuchukua tena serotonini au vizuizi vya kutumia tena serotini yanorepinefrini), dawa mpya zaidi zinazoitwa neurokinini ambazo ni kipokezi kinzani, dawa kibofu cha mkojo inayofanya kazi ya ziada au dawa ya kuzuia kifafa za gabapentini.
Pamoja na matibabu ya dalili za ukomo wa hedhi, wanawake walio katika kipindi cha baada ya ukomo wa hedhi wanapaswa kuchunguzwa ikiwa wana osteoporosisi ikiwa wana sababu zifuatazo:
Hatari kubwa ya kuvunjika kwa mifupa (kwa mfano, wanawake ambao familia zao zina historia ya osteoporosisi)
Historia ya matatizo ya kula, kiashiria cha uzito wa chini wa mwili (BMI), matumizi sugu ya kotikosteroidi, upasuaji wa kugawa tumbo katika vijisehemu vidogo, Ugonjwa wa Crohn, ugonjwa unaotokana na mwili kushindwa kutumia virutubisho au kuvunjika kutokana na udhaifu wa mifupa au sababu nyingine
Umri wa miak 65 au zaidi
Hatua za jumla
Hatua za jumla kama vile njia ya kupunguza joto (kwa mfano, kutumia feni, kuvaa mavazi mepesi), kuepuka vichochezi (kama vile pombe na vyakula vyenye viungo) na mabadiliko ya mlo yanaweza kusaidia baadhi ya wanawake. Kumakininika, kufanya mazoezi au yoga kunaweza kusaiia kupata usingizi au hali ya jumla ya usawa. Hata hivyo, utafiti umekuwa na matokeo mchanganyiko kuhusu hatua hizi zote za jumla na hazijathibitishwa kuwa zinafaa, kwa hivyo wataalamu wengi wa ukomo wa hedhi hawazipendekezi.
Ili kudhibiti matatizo ya kupata usingizi, wanawake wanaweza kufuata ratiba ya kujituliza kabla ya kwenda kulala na hali ya kutokwa na jasho usiku inapowaamsha. Kuwa na tabia njema ya kulala na kufanya mazoezi kunaweza pia kuboresha usingizi.
Kudhibiti kibofu kunaweza kuboresjwa kwa kufanya Mazoezi ya kegel. Katika mazoezi haya, mwanamke hukaza misuli ya fupanyonga kama vile anazuia mkojo usitoke. Wanawake wanaweza kufundishwa kutumia mrejesho wa kibayolojia ili kuwasaidia kujifunza kudhibiti misuli yao ya fupanyonga. Mrejesho wa kibayolojia ni njia za kuhakikisha michakato ya kibayolojia isiyohusisha fahamu inakuwa na udhibiti wa fahamu. Inahusisha kutumia vifaa vya kielektroniki ili kupima maelezo kuhusu michakato hii na kuiripoti tena kwenye hali ya fahamu. Mbinu nyingine zinazoweza kusaidia ni pamoja na
Kudhibiti matumizi ya vimiminika katika wakati fulani, kwa mfano, kabla ya kutoka au saa 3 hadi 4 kabla ya kulala
Kuepuka vyakula ambavyo vinachochea kibofu (kama vile vinywaji vyenye kafeni na vyakula vyenye viungo au vilivyo na chumvi)
Iwapo hali ya uke kuwa mkavu inatatiza au hufanya tendo la ngono kuwa na maumivu, vilainishi vya kawaida vya uke vinaweza kusaidia. Kwa baadhi ya wanawake, kutumia vilainishi vya uke kila siku au mara kadhaa kwa wiki husaidia. Kuwa na hamu ya ngono au kujichua pia husaidia kuchochea mtiririko wa damu ukeni na tishu zinazozunguka na kwa kufanya tishu ziwe nyumbufu.
Dawa zisizo za homoni
Aina kadhaa za dawa zinaweza kusaidia kutuliza baadhi ya dalili zinazohusishwa na ukomo wa hedhi.
Dawa mbili zimeidhinishwa na Mamlaka ya Chakula na Dawa nchini Marekani (FDA) kwa ajili ya matibabu ya kuongezeka kwa halijoto ghafula: chumvi ya paroxetine (dawa ya kupunguza mfadhaiko) na fezolinetant (ukinzani wa vipokezi vya neurokinin). Dawa nyingine za kupunguza mfadhaiko (kama vile desvenlafaxine, floxetine, sertraline au venlafaxine) pamoja na dawa inayotumika kutibu kibofu cha mkojo kilichokithiri (oksibutini) kwa kiasi fulani zinafaa kupunguza hali ya kuongezekwa kwa halijoto ghafula. Dawa za kuzuia mfadhaiko zinaweza pia kusaidia kupunguza mfadhaiko, wasiwasi na sonona. Gabapentin, dawa inayotumika kutibu kifafa au maumivu ya muda mrefu, zinaweza pia kusaidia. Hata hivyo, tiba ya homoni inafaa zaidi kuliko dawa hizi zote.
Wakati mwingine visaidizi vya kulala vinashauriwa kupunguza matatizo ya kukosa usingizi.
Baadhi ya Dawa Zinazotumiwa Kutibu Dalili na Athari za Ukomo wa Hedhi
Dawa | Manufaa | Hasara |
|---|---|---|
Matibabu: Dalili za Jumla za Ukomo wa Hedhi (kama vile kuongezeka joto ghafula, mabadiliko ya hisia, matatizo ya kupata usingizi) | ||
Tiba ya homoni ya ukomo wa hedhi (hapo awali iliitwa tiba ya kurejesha homoni) | ||
Tiba ya estrojeni, mara nyingi kwa kutumia projesteroni (estrojeni inatumika tu ikiwa mwanamke amefanya upasuaji wa kuondoa uterasi [kuondoa mji wa mimba kwa upasuaji]*) | Hupunguza joto kali, jasho la usiku Kwa kawaida hupunguza ukavu wa uke na maumivu wakati wa tendo la ndoa Husaidia kuzuia osteoporosisi na kupunguza hatari ya kuvunjika kwa mifupa | Tiba iliyounganishwa (estrojeni pamoja na projestojeni):
Tiba ya estrojeni pekee:
|
Progestogen pekee, ikiwa ni pamoja na projestini ya kutengenezwa (kama vile medroxyprogesterone acetate) na projesteroni ya asili (projesteroni iliyopunguzwa) | Hutuliza hali ya kuongezeka kwa joto ghafula lakini si kwa ufanisi kama tiba ya estrojeni Hupunguza hatari ya kupata saratani ya endometriamu (saratani ya utando wa uterasi) Chaguo kwa wanawake ambao wako katika hatari ykubwa ya kuwa na hali ya damu kuganda na hawawezi kutumia tiba ya estrojeni | Haiondoi tatizo la uke kuwa mkavu Huweza kusababisha uvimbe wa tumbo, usaha katika matiti, uzito mkubwa katika matiti, usumbufu wa mhemko na/au maumivu ya kichwa Huweza kuongeza viwango vya LDL (aina ya lehemu isiyo nzuri kiafya) Huweza kuongeza hatari ya kuganda kwa damu miguuni na katika mapafu, lakini huenda ina hatari ndogo zaidi kuliko tiba ya estrojeni. Projesteroni iliyopunguzwa: Inaweza kuwa na athari mbaya kwa hisia na lehemu ya LDL kuliko projestini ya kutengenezwa Huweza kusababisha hali ya kusinzia (na kwa hivyo mara nyingi hutumiwa usiku) Inaonekana kuwa na madhara machache zaidi ya dawa (kama vile mabadiliko ya hisia, kuvimba au usaha katika matiti) |
Estrojeni pamoja na bazedoxifene iliyounganishwa | ||
Estrojeni pamoja na bazedoxifene iliyounganishwa (SERM) | Hupunguza joto kali, jasho la usiku Huongeza usingizi Kwa kawaida hupunguza ukavu wa uke na maumivu wakati wa tendo la ndoa Hukinga uterasi bila kuhitaji kutumia projestojeni Husaidia kuzuia osteoporosisi na kupunguza hatari ya kuvunjika kwa mifupa | Huenda ikaongeza hatari ya damu iliyoganda kwenye miguu na mapafu Inaonekana kuwa haiongezi uzito wa matiti au hatari ya kupata kansa ya matiti Uwezekano mdogo wa kuwepo kwa usaha katika matiti na kuvuja damu ukeni kuliko aina nyingine za tiba ya homoni |
Dawa zisizo za homoni | ||
Dawa za kudhiti mfadhaiko: SSRI, kama vile desvenlafaxine, fluoxetine, sertraline, dozi ndogo ya cumvi ya paroxetine na chumvi ya paroxetine inayoendelea kutolewa SNRI, kama vile venlafaxine | Hupunguza mfadhaiko, wasiwasi, sonona na kukosa usingizi Inaweza kuna ufanisi katika kupunguza hali ya kuongezeka kwa joto ghafula | Madhara ya dawa hutofautiana kulingana na dawa na yanaweza kujumuisha maumivu wakati wa ngono, kichefuchefu, kuharisha, kupungua uzani, kuongeza uzani, hali ya kusinzia, kinywa kikavu, kuchanganyikiwa na kuongezeka au kupungua kwa shinikizo la damu |
Fezolinetant | Hupunguza hali ya mara za kuongezeka kwa joto ghafula na kiwango cha hali hiyo | Madhara ya dawa ni pamoja na maumivu ya tumbo, kuharisha, kupata usingizi kwa shida, maumivu ya mgongo, kuongezeka kwa joto ghafula na baadhi ya ripoti zinadai kuwepo kwa matatizo ya ini. Vipimo vya utendakazi wa ini huhitajika kabla ya kuanza na kila baada ya miezi 3 katika miezi 9 ya matibabu |
Gabapentin | Huweza kuwa na ufanisi katika kupunguza hali ya kuongezeka kwa joto ghafla pamoja na kutokwa na jasho wakati wa usiku | Madhara ya dawa ni pamoja na kusinzia, kizunguzungu, maumivu ya kichwa, vipele, kuongezeka uzani au miguu kuvimba |
Matibabu ya dalili kwenye njia ya mkojo na ukeni | ||
Tiba ya ukeni ya dozi ndogo | Huondoa ukavu wa uke na maumivu wakati wa tendo la ndoa Hupunguza matukio ya maambukizi ya njia ya mkojo yanayorejea Huondoa msongo wa mawazo na kudhibiti hali ya kushindwa kujizuia kukojoa | Tiba ya ukeni ya dozi ndogo ya estrojeni huenda isiongeze uwezekano wa saratani zinazotokana na estrojeni kama vile saratani ya matiti au uterasi. |
DHEA ukeni | Huondoa ukavu wa uke na maumivu wakati wa tendo la ndoa Hupunguza matukio ya maambukizi ya njia ya mkojo yanayorejea Huondoa hali ya kushindwa kujizuia kukojoa | Huweza kusababisha ute wa ukeni kuongezekana au mabadiliko katika matokeo ya kipimo cha Pap |
Ospemifene (SERM) | Hupunguza maumivu wakati wa ngono Mara nyingi hutumiwa na wanawake ambao hawawezi kuingiza wenyewe dawa ukeni, estrojeni au DHEA (kwa mfano, ikiwa wana ugonjwa mkali wa baridi yabisi) | Huweza kuongeza hali ya joto la ghafla kwa muda Huenda ikaongeza hatari ya damu iliyoganda kwenye miguu na mapafu |
*Kartika kiwango cha dozi kinachotumika kutuliza dalili za ukomo wa hedhi, tiba ya estrojeni inatumika pekee (bila projesteroni) huweza kusababisha saratani ya utando wa uterasi (saratani ya endometriamu) kwa wanawake walio na uterasi (hawajafanya upasuaji wa kuondoa uterasi). † Dozi za kiwango cha chini za estrojeni na estrojeni huitolewa kama kiraka cha ngozi (kupitia ngozi) au pete za kutia ukeni zina hatari ndogo sana za kusababisha damu kuganda, kiharusi na matatizo ya kibofu nyongo (kama vile mawe katika nyongo) kuliko pale ambapo estrojeni inatumiwa kama kidonge. | ||
DHEA ambayo ni dehydroepiandrosterone; HDL ambayo ni lipoprotini yenye uzito wa juu; LDL ambayo ni lipoprotini yenye uzito mdogo; SERM ambayo ni vizuizi vya uchaguzi wa kutumia tena serotonini; SNRI ambayo ni kizuizi cha kutumia tena norepinefrini; SSRI ambayo ni kizuizi cha kutumia tena serotonini. | ||
Virutibisho vya lishe au mitishamba
Ili kujaribu kupunguza hali ya joto la ghafula, sonona na mabadiliko ya hisia, baadhi ya wanawake hutumia virutubisho vya lishe na mitishamba kama vile bidhaa za soya, soy metabolite equol, cohosh nyeusi na mitishamba mingine (kama vile dong quai, maua ya primrose na ginseng) pamoja na cannabinoid. Hata hivyo, utafiti umekuwa na matokeo mchanganyiko kuhusu hatua hizi zote za jumla na hazijathibitishwa kuwa zinafaa, kwa hivyo wataalamu wengi wa ukomo wa hedhi hawazipendekezi. Pia, dawa hizo hazidhibitiwi kama dawa zinazoandikwa na daktari, kwa hivyo hakuna masharti kuhusu kuripoti usahihi na kukamilika kwa maelezo kuhusu usalama, ufanisi na vilivyomo (angalia Muhtasari wa Virutubisho wa Tibalishe au Usalama pamoja na Ufanisi).
Baadhi ya virutubisho (kwa mfano, kava) vinaweza kuwa hatari. Vilevile, baadhi ya virutubisho vinaweza kuingiliana na dawa nyingine na vinaweza kuzidisha baadhi ya magonjwa.
Wasiwasi kuhusu kutumia tiba ya homoni imesababisha kuwepo kwa mapendeleo ya kutumia homoni zinazotoka katika mimea kama vile viazi vikuu na soya. Homoni hizi zinakaribia kuwa na muundo sawa wa molekuli kama homoni zinatotengenezwa mwilini kwa hivyo huitwa homoni za bayodentiki. Homoni nyingi kati ya hizi zinazotumika katika tiba rasmi ya homoni pia huitwa homoni za bayodentiki zinazotoka kwenye mimea. Wataalamu wa ukomo wa hedhi wanapendekeza kutumia homoni katika tiba rasmi ya homoni kwa sababu zimejaribiwa na kuidhinishwa na matumizi yake yanafuatiliwa kwa ukaribu.
Wakati mwingine wafamasia hutengeneza kwa njia maalum (muunganiko) homoni za bayodentiki za mtu kulingana na ushauri wa wataalamu wa afya. Hizi huitwa homoni za muunganiko za bayodentiki. Uzalishaji wake haudhibitiwi vyema. Kwa hivyo, dozi nyingi, miunganiko na videonge huwezekana na ufasaha, uthabiti pamoja na uwezo hutofautiana. Homoni za miunganiko za bayodentiki mara nyingi huuzwa kama mbadala wa tiba rasmi ya homoni, wakati mwingine pamoja na madai kuwa ni bora zaidi, tiba salama zaidi kuliko tiba rasmi ya homoni. Lakini kuna ushahidi kuwa bidhaa za muunganiko ni salama zaidi, zinafaa zaidi au hata zina ufanisi zaidi kama tiba rasmi ya homoni. Wakati mwingine wanawake hawaelezwi kuwa bidhaa za miunganiko za homoni za bayodentiki zinahatari sawa na homoni rasmi.
Wanawake ambao wanaamua kutumia tiba hizi za miunganiko ya homoni hushauriwa kujadiliana na daktari kuzihusu.
Tiba ya Homoni ya Ukomo wa Hedhi
Tiba ya homoni inaweza kutuliza dalili za wastani au kali za ukomo wa hedhi kama vile kuongezeka kwa joto ghafula, kutokwa jasho wakati wa usiku na uke kuwa mkavu na kwa baadhi ya wanawake, ili kuzuia au kutibu osteoporosisi. Hata hivyo, tiba ya homoni inaweza kuongeza hatari ya kupata magonjwa fulani makali.
Tiba ya homoni ya ukomo wa hedhi huboresha maisha kwa wanawake wengi kwa kutuliza dalili zake. Hata hivyo, ikiwa mwanamke hana dalili za ukomo wa hedhi, tiba ya homoni haipendekezwi kwa sababu haiboreshi maisha kwa ujumla. Uamuzi wa kutumia tiba ya homoni ni hiari ambayo sharti ifanyike na mwanamke na daktari wake kulingana na hali binafsi ya mwanamke. Wanawake wanapswa kuwauliza madaktari wao kuhusu hatari na manufaa ya tiba ya homoni kabla waanze kutumia dawa.
Kwa wanawake wengi, hatari huzidi manufaa wanayotarajia, kwa hivyo tiba hii haipendekezwi. Hata hivyo, kwa baadhi ya wanawake, kulingana na hali zao za kimatibabu na sababu za hatari, manufaa wanayotarajia yanaweza kuzidi hatari.
Kwa wanawake wenye afya ambao wana dalili zinazotatiza za ukomo wa hedhi walio na umri wa chini ya miaka 60 au walitambuliwa kuwa na ukomo wa hedhi miaka isiyozidi 10 iliyopita, manufaa yanayotarajiwa ya tiba ya homoni huenda yakazidi hatari zinazoweza kutokea.
Kwa kawaida, madaktari hawapendekezi kuwa wanawake waanze kutumia tiba ya homoni iwapo
Wanawake wana umri uliozidi miaka 60.
Ukomo wa hedhi ulitambuliwa miaka 10 hadi 20 iliyopita.
Kwa wanawake hawa, hatari ya ugonjwa wa ateri ya moyo, kiharusi, damu kuganda miguuni, damu kuganda kwenye mapafu na upungua kwa utambuzi huwa kubwa zaidi.
Tiba ya homoni inapotumika, madaktari wanashauri kutumia dozi ndogo zaidi ya homoni inayodhibiti dalili na kwa muda mfupi unaohitajika.
Tiba ya homoni inaweza kujumuisha
Estrojeni
Projesteroni (kama vile projesteroni au medroxyprogesterone acetate)
Zote mbili
Projesteroni zinalingana na projesteroni, homoni ya kike inayotengenezwa mwilini.
Kwa wanawake wenye dalili za jumla za ukomo wa hedhi kama vile kuongezeka joto ghafula, mabadiliko ya hisia, matatizo ya kupata usingizi, dozi kamili ya estrojeni na projesteroni hutolewa, ambayo hutibu mwili mzima. Ikiwa dalili zinaathiri tu uke au njia ya mkojo, kwa kawaida dawa za ukeni hutolewa ambazo hutibu dalili katika sehemu hiyo tu ya mwili.
Wanawake wengi hupewa muunganiko wa estrojeni na projesteroni (tiba ya homoni ya muunganiko). Estrojeni pekee hutolewa tu kwa wanawake ambao wamefanya upasuaji wa kuondoa uterasi (upasuaji wa kuondoa mji wa mimba), kwa sababu kutumia estrojeni bila projestojeni huongeza hatari ya kupata saratani ya njia ya kizazi (saratani ya endometriamu). Projestojeni husaidia kukinga dhidi ya saratani. Kasoro yake ni kuwa hii ni dozi ndogo sana ya tiba ya estrojeni ya ukeni (inayotumika kutibu ugonjwa wa genitourinary wa ukomo wa hedhi), ambayo inaweza kutolewa bila projestojeni. Chaguo lingine kwa wanawake walio na uterasi ni muunganiko wa estrojeni na bazedoxifene.
Kwa wanawake walio katika hatari ya kupoteza au kuvunjika mifupa, tiba ya homoni inaweza kupendekezwa iwapo
Wana umri wa chini ya miaka 60.
Ukomo wa hedhi ulitambuliwa miaka isiyozidi 10 iliyopita.
Hawawezi kutumia dawa nyingine (kama vile bisfosfoneti) ili kuzuia kuvunjika kwa mifupa.
Tiba ya homoni hupunguza kupoteza mifupa na hatari ya kuvunjika kwa wanawake hawa.
Estrojeni kwa au bila projestojeni: Manufaa na hatari ziwezekanazo
Estrojeni inafaa katika kupunguza aina kadhaa za dalili:
Hisia za ghafla za joto: Estrojeni ni matibabu yanayofaa zaidi ya hali ya hisia za ghafla za joto.
Kukauka kwa tishu za uke na kuwa nyembamba: Estrojeni inaweza kuzuia au kutibu hali ya uke kuwa mkavu na inaweza kusaidia zaidi iwapo mwanamke anahisi maumivu wakati wa ngono. Iwapo tatizo pekee alilonalo mwanamke ni ukavu na wembamba wa tishu hizi, madaktari wanaweza kupendekeza aina ya estrojeni ambayo inaingizwa ukeni. Aina hizi ni pamoja na vidonge vya dozi ndogo ya estrojeni, pete ya dozi ndogo ya estrojeni, dozi ndogo ya krimu ya estrojeni na kibandiko cha DHEA (dehydroepiandrosterone). Dozi ndogo ya estrojeni inapotumika, wanawake ambao bado wana uterasi hawahitaji kutumia projestojeni. Katika dozi kubwa za estrojeni, wanawake wenye uterasi wanahitaji kutumia projestojeni.
Maambukizi ya njia ya mkojo ya mara kwa mara au hali ya kushindwa kujizuia kukojoa: Aina za estrojeni zinazoingizwa ukeni (krimu, vionge au pete) husaidia kupunguza matatizo haya.
Osteoporosisi: Estrojeni, bila au ikijumuishwa na projestojeni, husaidia kuzuia au kupunguza osteoporosisi isiendelee. Hata hivyo, kutumia tiba ya homoni kwa malengo tu ya kuzuia osteoporosisi kwa kawaida haipendekezwi. Wanawake wengi wanaweza kutumia bisfosfoneti au dawa nyingine ili kusaidia kuzuia osteoporosisi badala yake (ingawa dawa hizi zina hatari). Bisfosfoneti huongeza uzito wa mifupa kwa kuounguza kiasi cha mifupa ambayo mwili huvunja wakati inatengeneza upya. Mwili unaendelea kuvunja mifupa na kutengeneza upya ili kusaidia mifupa ijibadilishe ili kuendana na mabadiliko yake. Kadiri watu wanavyozeeka, mifupa mingi huvunjika kuliko jinsi inavyotengenezwa upya.
Kwa kawaida estrojeni hutumiwa pamoja na projestojeni. Estrojeni inayotumika bila projestojeni huongeza hatari ya kupata saratani ya endometriamu kwa wanawake ambao wana uterasi (hawajafanya upasuaji wa kuondoa uterasi). Hatari hii huongezeka unapotumia dozi ya juu zaidi na matumizi ya muda mrefu ya estrojeni. Kutumia projestojeni pamoja na estrojeni kwa kiasi kikubwa huondoa hatari ya kupata saratani ya endometriamu, kupunguza hatari kwa wanawake ambao hawatumii tiba ya homoni. Hata hivyo, madaktari wanatathmini hali yoyote ya kuvuja damu ukeni kwa wanawake wanaotumia aina yoyote ya tiba ya homoni ili kuepusha saratani ya endometriamu.
Estrojeni huongeza hatari ya vifuatavyo:
Saratani ya matiti: Hatari ya kupata kansa ya matiti huanza kuongezeka katika kiwango kidogo sana baada ya kutumia estrojeni pamoja na projestojeni kwa takribani miaka 3 hadi 5. Lakini iwapo estrojeni itatumika pekee yake mwanzoni mwa ukomo wa hedhi, huenda hatari isianze kuongezeka hadi baada ya 10 au hata 15.
Kiharusi
Kuganda kwa damu miguuni (kuganda kwa damu kwenye mapafu) na kuganda kwa damu katika mapafu (kuziba mshipa ya mapafu)
Matatizo ya kibofu nyongo (kama vile mawe kwenye nyongo)
Visababishaji vya kushindwa kujizuia kukojoa: Kutumia estrojeni kama dozi kamili huongeza hatari ya kupata hali ya kushindwa kujizuia kukojoa na huzidisha hali iliyopo mapema ya kushindwa kujizuia kukojoa. Hata hivyo, tiba ya estrojeni ya ukeni ya dozi ndogo hupunguza hali ya kushindwa kujizuia kukojoa.
Ingawa kutumia tiba ya homoni huongeza hatari ya kupata magonjwa yaliyotajwa hapo juu, bado hatari ni ndogo kwa wanawake wenye afya wanaotumia tiba ya homoni kwa muda mfupi wakati wa au baada tu ya kipindi cha kabla ya mwisho wa kupata hedhi. Hatari ya mengi kati ya magonjwa haya huongezeka kadiri umri unavyosonga, hasa miaka 10 au zaidi baada ya ukomo wa hedhi, iwe tiba ya homoni imetumika au la. Kwa wanawake wanaonza tiba ya homoni baada ya umri wa miaka 65, kutumia estrojeni pamoja na projestojeni pia huongeza hatari ya kupata ugonjwa wa ateri ya moyo.
Hatari za tiba ya homoni hudhaniwa kuwa ndogo zaidi pale ambapo dozi ndogo zaidi za estrojeni zinatumika. Aina nyingi za estrojeni ambazo huingizwa ukeni (kama vile krimu ya estrojeni au vidonge au pete iliyo na estrojeni) hutumika zaidi kama dozi ndogo kuliko dozi kamili katika vidonge au vibandiko vya ngozi. Kanuni moja ni kuwa pete ya kutia ukeni ambayo ina dozi kamili na inatumika kutibu dalili za jumla za ukomo wa hedhi.
Estrojeni inayotolewa kupitia kibandiko cha ngozi (kupitia ngozi) au pete ya kutia ukeni inaonekana kuwa na hatari ndogo zaidi ya kuganda kwa damu, kiharusi na matatizo ya kibofu nyongo (kama vile mawe kwenye nyongo) kuliko vidonge vinavyotumiwa kupitia mdomo.
Kwa ujumla, wanawake ambao wana saratani ya matiti, ugonjwa wa ateri ya moyo au kuganda kwa damu miguuni, waliowahi kupata kiharusi au ambao wana hatari za magonjwa haya wanapaswa kutumia tiba ya estrojeni.
Tiba ya muunganiko wa homoni hupunguza hatari ya vifuatavyo:
Ugonjwa wa kudhoofika kwa mifupa
Saratani ya utumbo mpana
Projestojeni: Manufaa na hatari
Progestojeni zina baadhi ya faida:
Saratani ya endometriamu: Projestojeni huzuia saratani ya endometriamu kwa wanwake ambao wana uterasi na wanatumia estrojeni.
Hisia za ghafla za joto: Projestojeni ya dozi kubwa inaweza kuounguza hali ya kuongezeka kwa joto ghafula. Lakini hazizna ufanisi mkubwa kama estrojeni.
Hatari ndogo zaidi ya kuganda kwa damu kuliko estrojeni: Projestojeni ni chaguo kwa baadhi ya wanwake ambao wako katika hatari kubwa ya kupata hali ya kuganda kwa damu na hawawezi kutumia tiba ya estrojeni.
Projestojeni zinaweza kuongeza hatari ya vifuatavyo:
Kuongezeka kwa viwango vya lehemu ya LDL (isiyo nzuri kiafya): Projestojeni inaweza kuwa na athari hii. Hata hivyo, projesteroni iliyopunguzwa (ya asili kuliko projesteroni) ya kutengenezwa huonekana kuwa na athari mbaya chache kwenye viwango vya LDL kuliko projestini za kutengeneza.
Kuganda kwa damu miguuni na katika mapafu.
Athari ya projestojeni pekee kwenye hatari za matatizo mengine haiko wazi.
Athari Mbaya
Madhara ya dawa ya estrojeni na projestojeni, hasa ikitumiwa katika dozi kubwa, inaweza kujumuisha kichefuchefu, usaha katika matiti, majimaji, maumivu ya kichwa na mabadiliko ya hisia.
Miundo ya tiba ya homoni
Estrojeni na au projestojeni zinaweza kutumiwa kwa njia kadhaa:
Estrojeni, projestojeni au dawa zilizounganishwa zinazotumiwa kupitia mdomo (za kumeza)
Losheni, marashi au mafuta ya estrojeni yanatumika katika ngozi (nje ya mwili)
Estrojeni au muunganiko wa estrojeni na projestojeni katika vipachiko vya ngozi (nje ya ngozi)
Kifaa cha uterasi kinachotoa projestojeni
Krimu, vidonge, pete, au vipengee vya kubandika vya estrojeni vinavyoingizwa ukeni (vitu vya kuingiza ukeni)
Kama vidonge kupitia mdomo, estrojeni na projestojeni zinaweza kutumiwa kama vidonge viwili au kama kidoge kimoja. Kwa kawaida, estrojeni na projestojeni hutumiwa kila siku. Ratiba hii inaweza kusababisha hali isiyo ya kawaida ya kuvuja damu ukeni wakati wa mwaka wa kwanza wa tiba. (Hata hivyo, ikiwa damu itaanza kuvuja au itaendelea, wanawake wanapaswa kuwasiliana na madaktari wao ili kuona ikiwa tathmini zaidi inahitajika.) Au estrojeni inaweza kutumiwa kila siku, huku projestogeni ikitumiwa siku 12 hadi 14 kila mwezi. Katika ratiba hii, wanawake wengi wanapata hali ya kuvuja damu ukeni kila mwezi katika siku baada ya kutumia projestojeni.
Aina za dawa za kuweka ukeni za estrojeni huingizwa ukeni. Aina hizi ni pamoja na
Krimu inayoingizwa kwa kutumia kifaa cha plastiki
Kidonge kinachoingizwa kwa kutumia au bila kutumia kifaa cha plastiki
Pete iliyo na estrojeni
Kuna bidhaa nyingi tofauti, ambazo huja katika dozi tofauti na ambazo huwa na aina tofauti za estrojeni. Krimu na pete zinaweza kuwa na dozi ndogo na kubwa za estrojeni. Ikiwa dozi kubwa ya estrojeni itatumika katika maumbo ya uke, wanawake pia wanapewa projestojeni ili kupunguza hatari ya saratani ya endometriamu. Kwa kawaida, dozi ndogo inatosha kutibu dalili za ukeni.
Kutumia estrojeni ya maumbo ya ukeni kunaweza kuwa na ufanisi zaidi kuliko kutumia estrojeni kupitia mdomo ili kutibu dalili zinazoathiri uke (kama vile ukavu au kuwa mwembamba). Matibabu hayo husaidia kuzuia maumivu wakati wa ngono, hupunguza tatizo la kushindwa kujizuia kukojoa na hupunguza hatari ya maambukizi ya kibofu.
Ikitumiwa kama losheni, marashi, au mafutaestrojeni inaweza kutumiwa kwenye ngozi.
Kama kibandiko,estrojeni au estrojeni pamoja na projestojeni vinaweza pia kutumiwa kwenye ngozi.
Selective estrogen receptor modulators (SERMs)
SERM hufanya kazi kama estrojeni katika baadhi ya njia lakini huleta athari za estrojeni katika njia nyingine. Raloxifene inatumika kutibu osteoporosisi na kuzuia saratani ya matiti. Ospemifene inaweza kutumika kupunguza ukavu wa ukeni.
Wanawake wanatumia SERM, hali ya kuongezeka kwa joto ghafula inaweza kuongezeka kwa muda.
Bazedoxifene ni SERM inayotolewa kwa kutumia estrojeni katika kidonge kimoja; projestojeni haihitajiki kwenye muunganiko huu wa estrojeni na bazedoxifine. Bazedoxifene inaweza kutuliza hali ya kuongezeka kwa joto ghafula na dalili za kudhoofika kwa uke, kupunguza uzito wa matiti, kuongeza usingizi na kupunguza kupotea kwa mifupa. Kama vile estrojeni, dawa hii huongeza hatari ya kuganda kwa damu miguuni na katika mapafu, lakini inaweza kupunguza hatari ya saratani ya endometriamu na kuathiri matiti kiasi.
Dehydroepiandrosterone (DHEA)
Dehydroepiandrosterone (DHEA) ni homoni ya steroidi inayozalishwa kwenye tezi ya adrenali na hubadilishwa kuwa homoni za ngono (estrogeni na androgeni). Hupatikana kama vipengee vya kuwekwa ukeni. DHEA ina uwezo wa kupunguza ukavu ukeni na dalili nyingine za kudhoofika kwa uke. Pia hutumika kupunguza maumivu wakati wa ngono kutokana na kudhoofika kwa uke.