Matatizo ya ulaji na ulishaji yanahusisha usumbufu wa kula au wa tabia zinazohusiana na kula, kwa kawaida hujumuisha
Mabadiliko katika kile watu wanachokula au kiasi wanachokula
Hatua ambazo watu huchukua ili kuzuia chakula kufyonzwa (kwa mfano, kujilazimisha kutapika au kutumia dawa ya kuharisha)
Ili tabia isiyo ya kawaida ya kula ichukuliwe kuwa ni ugonjwa, tabia hiyo lazima iendelee kwa muda maalum na kusababisha madhara makubwa kwa afya ya kimwili ya mtu na/au uwezo wake wa kujiendesha shuleni au kazini, au kuathiri vibaya mwingiliano wake na watu wengine.
Matatizo ya kulisha na kula ni pamoja na yafuatayo:
Copyright © 2025 Merck & Co., Inc., Rahway, NJ, USA and its affiliates. All rights reserved.
Pica ni kula mara kwa mara dutu au vitu ambavyo si chakula.
Ugonjwa wa kurudia kutafuna chakula hujulikana kwa kurudisha chakula baada ya kula.
Ugonjwa wa kuepuka/kuzuia ulaji wa chakula huainishwa kwa kula chakula kidogo sana na/au kuepuka kula vyakula fulani bila kuwa na wasiwasi kuhusu umbo au uzito wa mwili kama ilivyo kawaida kwa watu wenye anorexia nervosa au bulimia nervosa. Kwa kawaida, watu wenye ugonjwa huu wanaweza kukosa hamu ya kula, wanaweza kuchagua-chagua sana chakula, na wanaweza kuepuka aina fulani za chakula. Kwa mfano, wanaweza kuepuka vyakula ambavyo vina rangi, uthabiti, au harufu fulani. Baadhi ya watu wanaogopa matokeo mabaya yanayoweza kutokea kutokana na kula, kama vile kusongwa au kutapika.
Anorexia nervosa ina sifa ya kufuata bila kuchoka ukonde, taswira potofu ya mwili, hofu kubwa ya kunenepa kupita kiasi, na kupunguza ulaji wa chakula, na kusababisha uzito wa mwili kuwa chini sana. Watu wenye anorexia nervosa huzuia ulaji wao wa chakula, lakini wanaweza pia kula kupita kiasi, kisha hulipa fidia kwa kuondoa chakula mwilini (kwa mfano, kwa kujitapika au kutumia dawa za kuharisha). Watu wenye ugonjwa huu wanaweza kuzuia ulaji wao wa chakula hadi kufikia hatua ambayo afya yao inadhurika. Ingawa anorexia inamaanisha kupoteza hamu ya kula, watu wengi wenye anorexia nervosa hawapotezi hamu yao ya kula hadi watakapokuwa na utapiamlo mkubwa.
Bulimia nervosa hutambulika kwa vipindi vinavyojirudia vya kula chakula kingi haraka, vikifuatiwa na kujaribu kufidia chakula cha ziada kilicholiwa. Kwa mfano, watu wanaweza kujisababishia kutapika au kutumia dawa za kuharisha.
Ugonjwa wa kula kupita kiasi hujulikana kwa kula kiasi kikubwa cha chakula kuliko kawaida—kingi zaidi kuliko watu wengi wangekula katika wakati kama huo chini ya hali kama hizo. Watu huhisi kupoteza udhibiti wakati na baada ya ulaji wa kupindukia, na hufadhaishwa na vipindi hivi. Kula kupita kiasi hakufuatwi na kujitapisha au majaribio mengine ya kufidia chakula cha ziada kilicholiwa.
Matatizo ya kula ni ya kawaida zaidi miongoni mwa wanawake, hasa wanawake vijana, kuliko miongoni mwa wanaume.
Visababishi vya Matatizo ya Kula
Kidogo kinajulikana kuhusu sababu za matatizo ya kulisha na ya ulaji. Mengi ya matatizo haya ni ya kawaida zaidi kwa wanawake. Baadhi ya vipengele vya kifamilia au kanuni za kijamii kuhusu taswira ya mwili vinaweza kuwa na jukumu, na utafiti umegundua kuwa kuna mwelekeo wa kijenetiki wa kuugua anorexia nervosa.
Taarifa Zaidi
Zifuatazo ni baadhi ya rasilimali za lugha ya Kiingereza ambazo zinaweza kuwa na usaidizi. Tafadhali kumbuka kuwa Mwongozo hauwajibiki kwa maudhui ya nyenzo hizi.
