Ngiri ya kiwambo ni kasoro ya kuzaliwa ambayo shimo au udhaifu kwenye kiwambo huruhusu baadhi ya viungo vya tumbo kutokeza ndani ya kifua.
Ngiri ya kiwambo husababisha ugumu mkubwa wa kupumua.
Utambuzi huo unategemea uchunguzi wa ultrasound kabla ya kujifungua, eksirei ya kifua, au vipimo vingine vya picha.
Mtoto hupewa oksijeni, na upasuaji unafanywa ili kufunga kasoro.
Kiwambo ni ala ya misuli inayotenganisha viungo vya kifua na vile vya tumbo.
Ngiri nyingi za kiwambo hutokea upande wa kushoto wa mwili. Karibu nusu ya watoto wenye ngiri ya kiwambo pia wana kasoro za moyo, kasoro za figo, au matatizo ya kromosomu.
Tumbo, kujifunga vitanzi vya utumbo, na hata ini na bandama vinaweza kutokeza kupitia ngiri na kuingia kwenye mapafu. Ikiwa ngiri ni kubwa, mapafu upande mmoja na ngiri ya kiwambo kwa kawaida huwa hayakui vizuri. Mapafu upande wa pili yanaweza pia kubanwa, hasa ikiwa kuna ogani nyingi za tumbo kifuani. Mgandamizo wa pafu lolote husababisha mishipa ya damu kwenye mapafu kuwa midogo, jambo ambalo husababisha shinikizo la juu la damu kwenye mishipa ya mapafu (shinikizo la damu kwenye mapafu). Shinikizo la juu la damu haliruhusu damu kupita ya kutosha kupitia mapafu na hupunguza kiwango cha oksijeni kwenye mtiririko wa damu.
Baada ya kujifungua, mtoto mchanga anapolia na kupumua, tumbo na vitanzi vya utumbo hujaa hewa haraka. Muundo huu unaokua kwa kasi husukuma moyo, hubana mapafu upande wa pili na kusababisha ugumu mkubwa wa kupumua, mara nyingi mara tu baada ya kuzaliwa.
(Tazama pia Muhtasari wa Kasoro za Kuzaliwa Nazo za Njia ya Mmeng'enyo wa Chakula.)
Utambuzi wa Ngiri ya Kiwambo
Kabla ya kuzaliwa, uchunguzi wa ultrasound kabla ya kujifungua na picha kwa mvumo wa sumaku (MRI) kwa kijusi
Baada ya kuzaliwa, eksirei ya kifua, uchunguzi kwa tomografia ya kompyuta (CT), na wakati mwingine MRI ya kifua
Echocardiogram
Katika baadhi ya matukio, kasoro inaweza kugunduliwa kabla ya kuzaliwa kwa kutumia ultrasound ya kabla ya kujifungua. MRI ya kijusi hutumika kujifunza zaidi kuhusu kiwango cha ngiri ya kiwambo ya kijusi na ukuaji wa mapafu yake. Utambuzi wa ngiri ya kiwambo kabla ya kuzaliwa huruhusu kujifungulia katika kituo cha hatari kubwa na kwa wafanyakazi kujiandaa kwa matibabu ya kasoro hiyo.
Baada ya kuzaliwa, eksirei ya kifua kwa kawaida huonyesha kasoro.
Uchanganuzi wa CT na MRI ni vipimo vingine vya picha ambavyo madaktari hufanya ili kubaini eneo la kasoro, kubaini ni ogani zipi za tumbo zilizo kifuani, na kutafuta kasoro zingine za kuzaliwa nazo. Kipimo cha echocardiogram, au ultrasound ya moyo, huwasaidia madaktari kutambua kasoro za moyo na matatizo katika utendaji wake.
This x-ray of a newborn shows the intestines (white coils) are protruding into the left side of the chest (arrows).
Matibau ya Ngiri ya Kiwambo
Wakati mwingine upasuaji kabla ya kuzaliwa
Usaidizi wa kupumua
Upasuaji wa kurekebisha ngiri baada ya kujifungua
Ikiwa ngiri ya kiwambo itagunduliwa katika kijusi kabla ya kuzaliwa, madaktari wanaweza kufanya utaratibu wa upasuaji unaoitwa fetoscopic endoluminal tracheal occlusion (FETO) kabla ya kujifungua. Upasuaji huu una hatari kadhaa, kwa hivyo hufanywa tu kwa watoto wachanga ambao wanaweza kuupata na hufanywa katika vituo fulani vya matibabu pekee. Utaratibu huu husaidia mapafu ya kijusi kukua, na mapafu makubwa yanaweza kuboresha maisha baada ya kuzaliwa.
Baada ya kuzaliwa, mtoto ambaye ana shida ya kupumua inayosababishwa na ngiri ya kiwambo hupewa oksijeni kupitia mrija wa kupumulia na kipumuliaji (mashine inayosaidia hewa kuingia na kutoka kwenye mapafu). Wakati mwingine mtoto ambaye ana tatizo kubwa la kupumua anaweza kuhitaji mashine ambayo inachukua jukumu kamili la mapafu (au moyo na mapafu). Mashine hii ya oksijeni ya utando wa nje ya mwili huitwa extracorporeal membrane oxygenation (ECMO).
Upasuaji hufanywa mara tu baada ya mtoto kuzaliwa ili kurejesha ogani zilizohamishwa mahali pake panapofaa na kufunga kasoro kwenye kiwambo.
