Cervicitis ni kuvimba kwa mlango wa kizazi (sehemu ya chini, nyembamba ya uterasi inayofunguka ndani ya uke). Inaweza kusababishwa na maambukizi au hali nyingine.
Cervicitis mara nyingi husababishwa na maambukizi ya magonjwa ya zinaa lakini inaweza kusababishwa na hali zingine.
Dalili za kawaida ni kutokwa na uchafu usio wa kawaida kutoka ukeni na kutokwa na damu ukeni wakati ambao si wa hedhi au baada ya kujamiiana, lakini wanawake wanaweza wasiwe na dalili zozote.
Ikiwa dalili zinaonyesha maambukizi kwenye mlango wa kizazi, madaktari hutumia swabu ili kupata sampuli kutoka mlango wa kizazi ili kupimwa ikiwa ina viumbehai vya kuambukiza.
Wanawake mara nyingi hupewa viua vijasumu vinavyofaa dhidi ya klamidia na kisonono (vyanzo vinavyofahamika zaidi).
Cervicitis inaweza kuenea juu kutoka kwenye mlango wa kizazi na kuathiri utando wa uterasi (na kusababisha endometritis) na viungo vingine vya uzazi, kama vile ovari na mirija ya uzazi. Hii inaitwa ugonjwa wa kuchochewa kwa fupanyonga.
Sababu za Kuvimba kwa shingo ya kizazi
Ikiwa cervicitis itatokea ghafla, kwa kawaida husababishwa na maambukizi. Ikiwa imekuwepo kwa muda mrefu (sugu), kwa kawaida haisababishwi na maambukizi.
Maambukizi ambayo husababisha cervicitis mara nyingi ni pamoja na magonjwa ya zinaa kama vile
Klamidia kutokana na bakteria Klamidia trakomati (ambayo ni kisababishi kikuu)
Kisonono kutokana na bakteria Neisseria gonorrhoeae (ambayo ni kisababishi cha pili)
Malengelenge ya sehemu za siri kutokana na virusi vya herpes simplex
Kuambukizwa na bakteria Mycoplasma genitalium
Mara nyingi, kiumbe kinachoambukiza kinachosababisha cervicitis hakiwezi kutambuliwa. Maambukizi ya uke (kama vile vaginosis ya bakteria na trichomonal vaginitis) pia yanaweza kuathiri mlango wa kizazi.
Mambo mengine isipokuwa maambukizi yanaweza kusababisha cervicitis. Zinajumuisha
Taratibu za jinekolojia
Vitu (kama vile diaframu) ambavyo huachwa ndani ya uke kwa muda mrefu sana
Kemikali katika maji ya kimatibabu au krimu au jeli za kupanga uzazi
Ikiwa wanawake wana mzio wa mpira, kondomu za mpira
Dalili za Kuvimba kwa Shingo ya Kizazi
Cervicitis inaweza kutosababisha dalili zozote. Inapotokea, kinachotokea mara nyingi zaidi ni kutokwa na uchafu usio wa kawaida (wakati mwingine wa manjano-kijani na kama usaha) kutoka ukeni na kutokwa na damu ukeni wakati ambao si wa hedhi au baada ya tendo la ndoa. Baadhi ya wanawake hupata maumivu wakati wa tendo la ndoa. Eneo linalozunguka shimo la uke linaweza kuwa jekundu na kuwashwa, sawasawa na sehemu ya uke.
Wanawake wanaweza kuwa na dalili zingine kulingana na kinachosababisha cervicitis. Kwa mfano, ikiwa chanzo ni ugonjwa wa kuchochewa kwa fupanyonga, wanawake wanaweza kuwa na homa na maumivu sehemu ya chini ya tumbo. Maambukizi ya herpes simplex pia yanaweza kusababisha homa.
Utambuzi wa Kuvimba kwa Shingo ya Kizazi
Tathmini ya daktari
Vipimo kwenye sampuli iliyochukuliwa kutoka kwenye shingo ya kizazi
Mwanamke anapaswa kumuona daktari wake ikiwa ana uchafu usio wa kawaida unaoendelea kutoka ukeni, kutokwa na damu ukeni isipokuwa wakati wa hedhi au maumivu wakati wa tendo la ndoa. Hata hivyo, kwa sababu cervicitis mara nyingi haisababishi dalili zozote, inaweza kugunduliwa wakati wa uchunguzi wa kawaida wa fupanyonga.
Ikiwa dalili zinaonyesha cervicitis, madaktari hufanya uchunguzi wa fupanyonga. Wanaangalia kama kuna uchafu kutoka kwenye mlango wa kizazi na kugusa mlango wa kizazi kwa kutumia swabu ili kuona kama inavuja damu kwa urahisi. Ikiwa kuna kutokwa na usaha na ikiwa mlango wa kizazi unavuja damu kwa urahisi, kuna uwezekano wa cervicitis.
Ikiwa dalili zinaonyesha ugonjwa wa kuchochewa kwa fupanyonga, madaktari hutumia swabu kupata sampuli kutoka kwenye mlango wa kizazi ili kupimwa kwa viumbehai vinavyoweza kusababisha maambukizi ya zinaa (kama vile kisonono, klamidia, au trichomoniasis) au vaginosis ya bakteria.
Matibabu ya Kuvimba kwa Shingo ya Kizazi
Kwa kawaida viua vijasumu
Ikiwa maambukizi yanasababishwa na virusi vya herpes simplex, dawa za kuzuia virusi
Wanawake wengi hupimwa maambukizi, lakini matibabu huanza mara moja, hata kabla ya matokeo ya vipimo kupatikana. Hii inafanywa ili kutoa matibabu haraka iwezekanavyo ili kuepuka matatizo.
Matibabu ya awali ya cervicitis yanajumuisha viuavijasumu vinavyofaa dhidi ya klamidia na kisonono:
Kwa klamidia: Azithromycin au doxycycline, ya kumeza
Kwa kisonono: Seftriaxone, hutolewa mara moja kwa sindano kwenye misuli, pamoja na azithromycin, ya kumezwa mara moja
Mara tu chanzo cha cervicitis kikigunduliwa, madaktari hubadilisha dawa ipasavyo.
Ikiwa chanzo ni virusi vya herpes simplex, maambukizi kwa kawaida hudumu kwa maisha yote. Dawa za kuzuia virusi zinaweza kudhibiti lakini haziwezi kuponya maambukizi haya.
Ikiwa chanzo ni maambukizi ya zinaa, madaktari hutoa vipimo vya magonjwa mengine ya zinaa na ushauri kuhusu kuwajulisha na kuwatibu wapenzi wao. Katika klamidia au kisonono, wapenzi wa ngono wanapaswa kupimwa na kutibiwa kwa wakati mmoja. Kwa virusi vya herpes simplex, wapenzi hutibiwa kwa dawa za kuzuia virusi ikiwa wana dalili.
Wanawake wanapaswa kujiepusha na shughuli za ngono hadi maambukizi yatakapoondolewa kutoka kwao na kwa wenzi wao wa ngono.
Wanawake waliothibitishwa kuwa na klamidia au kisonono, na wale waliogunduliwa kuwa na trichomoniasis, wanapaswa kupimwa miezi 3 baada ya matibabu kwa sababu kuna uwezekano mkubwa wa kurejea kwa maambukizo.
