Katika ugonjwa wa kung'oa nywele, watu hung'oa nywele zao mara kwa mara, jambo linalosababisha kupotea kwa nywele.
Watu wenye ugonjwa wa kung'oa nywele wanaweza kuhisi hali ya mkazo au wasiwasi kabla tu ya kung'oa nywele zao, na kitendo hicho cha kung'oa nywele kinaweza kupunguza hisia hiyo.
Kwa kawaida dalili hutofautiana kwa ukubwa lakini zinaweza kuendelea katika maisha yote.
Madaktari hugundua tatizo hili ikiwa mtu anang'oa kiasi cha nywele kinachoweza kusababisha upotevu wa nywele, anajaribu kupunguza au kuacha kung'oa nywele lakini anashindwa, na anapata msongo mkubwa wa mawazo kutokana na tabia hiyo au anashindwa kufanya kazi vizuri kwa sababu ya hali hiyo.
Tiba ya tabia tambuzi (tiba ya kubadili mazoea) ambayo inajikita mahususi kwenye tatizo la kung'oa nywele, pamoja na dawa fulani za kupunguza mfadhaiko au dawa nyinginezo, zinaweza kusaidia kudhibiti dalili.
Watu wenye tatizo hili hung'oa au kuchomoa nywele zao kwa lazima bila sababu za urembo. Yaani, hawang'oi nywele ili kuboresha mwonekano wao. Kwa kawaida wanang'oa nywele kutoka kwenye ngozi ya kichwa, nyusi, na/au kope, lakini nywele yoyote ya mwilini inaweza kung'olewa.
Tabia ya kung'oa nywele kwa kawaida huanza kabla ya au baada ya kubalehe. Takribani asilimia 1 hadi 2 ya watu wana tatizo la kung'oa nywele. Miongoni mwa watu wazima, tatizo hili la kung'oa nywele hutokea zaidi kwa wanawake.
Dalili za Trikotilomania
Kiasi cha nywele zinazong'olewa na sehemu zinakong'olewa hutofautiana kati ya watu. Baadhi ya watu wenye ugonjwa wa nywele kupukutika huwa na sehemu zenye vipara. Huenda wasiwe na kope na au nyusi. Watu wengine huwa na nywele nyembamba. Watu wanaweza kubadilisha sehemu wanazotoa nywele kadiri muda unavyosonga.
Baadhi ya watu hutoa nywele wao wenyewe, bila kufikiri. Wengine wana ufahamu zaidi kuhusu shughuli hiyo.
Watu wenye ugonjwa wa kupukutika nywele hawatoi nywele zao kwa sababu wana wasiwasi kuhusu mwonekano wao na kujaribu kurekebisha (kama ilivyo kwa watu walio na ugonjwa wa wasiwasi kuhusu mwonekano). Hata hivyo, wanaweza kuhisi wasiwasi au hofu kabla ya kufanya hivyo na kuondoa nywele kunaweza kupunguza hisia hizo. Baada ya hapo, wanaweza kupata hisia ya kuridhika.
Shughuli nyingi (matambiko) zinaweza kuambatana na kuvuta nywele. Watu wanaweza kutafuta kwa juhudi nywele fulani za kuvuta. Wanaweza kuzungusha nywele zao kwenye vidole, kuvuta uzi kati ya meno yake au kung'ata nywele ikishavutwa. Wengi humeza nywele zao. Nywele wanazomeza huweza kutengeneza donge linalokwama tumboni au katika sehemu za njia ya mmeng'enyo wa chakula. Madonge haya, huitwa trichobzoar, huweza kuwafanya watu wahisi hawana hamu ya kula au kusababisha kichefuchefu, kutapika, maumivu na dalili nyingine za njia ya mmeng'enyo wa chakula.
Watu wengi walio na ugonjwa wa kupukutika nywele mara nyingi pia hunyofoa nywele, hung'ata kucha zao na kujing'ata mashavu au kufanya vitendo vingine vya mara kwa mara dhidi ya mwili. Wanaweza pia kuwa na msongo wa mawazo.
Watu walioathiriwa huhisi aibu au fedhea kwa mwonekano wao au kwa sababu ya hali ya kushindwa kudhibiti tabia zao. Wanaweza kujaribu kujificha hali ya kupoteza nywele kwa kuvaa wigi au vitambaa. Baadhi yao huvuta nywele katika maeneo yenye watu wengi ili kuficha hali yao ya kupoteza nywele. Watu wanaweza kuepusha hali ambaon wengine wanaweza kuona wamepoteza nywele. Kwa kawaida hawavuti nywele mbele ya watu wengine, isipokuwa wanafamilia. Watu wanaweza pia kufadhaika kwa kutoweza kujidhibiti na kurudia kujaribu kuacha au kuunguza hai ya kuvuta nywele zao lakini hawawezi. Wakiulizwa, watu walio na ugonjwa wa kuvuta nywele kwa kawaida hukubali hali yao hiyo hutokana na kuzivuta.
Baadhi ya watu huvuta nywele kutoka kwa watu wengine au wanyama vipenzi au huvuta uzi kutoka kwenye mavazi, blanketi au vitambaa vingine.
In hair-pulling disorder (trichotillomania), people pull their hair out repeatedly. People may have a patch or patches of hair loss with hairs of varying lengths often in an asymmetric or irregular pattern. People with hair-pulling disorder may try to hide their hair loss.
© Springer Science+Business Media
Utambuzi wa Ugonjwa wa Trikotilomania
Tathmini ya daktari kulingana na vigezo maalum vya utambuzi wa akili
Uchunguzi wa kimwili na vipimo vya kimatibabu wakati mwingine vinahitajika ili kutathmini matatizo ya kimwili
Madaktari hutambua ugonjwa wa kuvuta nywele kulingana na dalili zifuatazo:
Kuvuta nywele nyingi ili kusababisha kupoteza nywele (hali inayoweza kufichwa)
Kujaribu mara kwa mara kupunguza au kuacha kuvuta nywele
Kuhisi mfadhaiko sana au kuwa na uwezo mdogo wa kufanya kazi kutokana na hali hiyo.
Ili kutambua ugonjwa wa trichotillomania, hali ya kuvuta nywele haipaswi kuelezewa vyema na hali ya jumla ya kimatibabu au ugonjwa mwingine wa mwilini (kama vile ugonjwa wa dysmorph).
Matibabu ya Trikotilomania
Tiba ya tabia tambuzi (tiba ya kurekebisha tabia)
Dawa
Tiba ya tabia tambuzi ambayo hasa huzingatia kwenye ugonjwa wa kuvuta nywele ni tiba ya awali inayopendelewa. Aina ya tabia ya utambuzi ambayo mara nyingi inatumika ni tiba ya kurekebisha tabia. Kwa matibabu haya, watu wanafunzwa kufanya yafuatayo:
Kuwa na ufahamu zaidi wa kile wanachofanya
Kubainisha hali zinazochochea tabia ya kuvuta nywele
Kutumia mbinu ili kuwasaidia wajizuie kuvuta nywele, kwa mfano, kwa kufanya shughuli tofauti zinazofanana na kuvuta nywele (kama vile kukunja ngumi, kushona, au kukalia mikono yao)
Wakati mwingine madaktari hushauri dawa za kusaidia kudhibiti dalili. N-Acetylcysteine (NAC) au mermantine hujaribiwa mara ya kwanza; wzinaweza kupungua tabia ya kuvuta nywele. Uchaguzi wa kutumia tena vidhibiti vya serotonini au clomipramini (aina ya dawa ya kuzuia msongo wa mawazo ambayo pia hufanya kazi kwenye serotonini), huweza pia kusaidia, hasa ikiwa mtu huyo pia ana dalili za msongo wa mawazo au wasiwasi.
