Licha ya mifumo imara ya usalama wa chanjo nchini Marekani, baadhi ya wazazi bado wana wasiwasi kuhusu matumizi na ratiba ya chanjo kwa watoto. Wasiwasi huu unaweza kuwafanya baadhi ya wazazi kusita kupata chanjo. Kusita kupata chanjo ni pale wazazi wanachelewesha au hawakubali watoto wao kupewa baadhi au chanjo zote zilizopendekezwa licha ya upatikanaji wa huduma za chanjo. Magonjwa ambayo yanaweza kuzuiwa kwa chanjo yana uwezekano mkubwa wa kutokea kwa watoto ambao wazazi wao hawajakubali chanjo moja au zaidi.
Watoto nchini Marekani ambao hawapati chanjo za kawaida wanaweza kuugua sana na wakati mwingine kufa kutokana na magonjwa yanayoweza kuzuilika kwa chanjo. Kwa mfano, kabla ya chanjo kutengenezwa, Haemophilus influenzae aina ya b (Hib) yalikuwa sababu kuu ya homa ya uti wa mgongo ya bakteria kwa watoto (ambayo inaweza kusababisha uharibifu wa ubongo au uziwi) (angalia Vituo vya Kudhibiti na Kuzuia Magonjwa (CDC): Epidemiolojia na Kuzuia Magonjwa Yanayoweza Kuzuilika kwa Chanjo: Sura ya 8: Haemophilus influenzae).
Chanjo za COVID-19
Janga la COVID-19 lilirudisha kusita kwa chanjo kwenye mstari wa mbele. Chanjo ya kwanza ya COVID-19 ilipokea Idhini ya Matumizi ya Dharura (EUA) kutoka kwenye Mamlaka ya Chakula na Dawa ya Marekani (FDA) mnamo Desemba 2020. Tangu wakati huo, mamia ya mamilioni ya Wamarekani wamepokea angalau kipimo 1 cha chanjo ya COVID-19. Hata hivyo, watu wengi bado hawajachanjwa. Sawa na magonjwa mengine yanayoweza kuzuilika kwa chanjo, kulazwa hospitalini na kutembelea idara za dharura kutokana na maambukizi ya COVID-19 ni kawaida zaidi miongoni mwa watu ambao hawajachanjwa. Vilevile, athari kubwa zinazohusiana na chanjo ya COVID-19 ni nadra sana.
Maambukizi ya COVID-19 yanaweza kuathiri watoto na vijana na kusababisha matatizo makubwa ya kiafya kote mwilini. Kama ilivyo kwa watu wazima, kulazwa hospitalini ni mara kwa mara zaidi kwa watoto na vijana ambao hawajachanjwa ikilinganishwa na watoto waliochanjwa. Pia, watoto na vijana wanaweza kupata matatizo ya muda mrefu kama vile COVID ya muda mrefu (hali sugu ambayo hutokea baada ya maambukizi ya SARS-CoV-2 na kuwepo kwa angalau miezi 3), hata kama maambukizi ya COVID-19 yalikuwa madogo au hayakusababisha dalili. Utafiti unaonyesha kuwa watu wanaopata maambukizi ya COVID-19 baada ya chanjo wana uwezekano mdogo wa kuripoti COVID ya muda mrefu ikilinganishwa na watu ambao hawajachanjwa (angalia CDC: Mambo ya Msingi kuhusu COVID ya Muda Mrefu).
Chanjo ya Surua-Matumbwitumbwi-Rubella (MMR): Wasiwasi Kuhusu Ugonjwa wa Spektra wa Usonji
Katika miaka ya 1990, vyombo vya habari viliripoti wasiwasi kwamba chanjo ya MMR inaweza kusababisha ugonjwa wa spektra wa usonji. Wasiwasi huu ulitokana na ripoti fupi ya kimatibabu ya mwaka 1998 ambayo baadaye ilitambuliwa kuwa ya udanganyifu na ikaondolewa na jarida la kimatibabu lililoichapisha.
Tangu ripoti hii, utafiti mkubwa zaidi kuhusu ugonjwa wa usonji na chanjo uliangazia watoto 537,303 wa Kidenmaki waliozaliwa kati ya 1991 na 1998. Wengi (82%) wa watoto hawa walikuwa wamepewa chanjo ya MMR. Madaktari waligundua kuwa watoto waliochanjwa hawakuwa na uwezekano mkubwa wa kupata ugonjwa wa spektra wa usonji kuliko wale ambao hawakuchanjwa.
Ugonjwa wa spektra wa usonji ulitokea kwa watoto 608 kati ya 440,655 (0.138%) waliochanjwa na 130 kati ya 96,648 (0.135%) ya wale ambao hawakuchanjwa. Asilimia ya watoto wenye ugonjwa wa spektra wa usonji unakaribia kuwa sawa kati ya makundi hayo 2. Utafiti wa ufuatiliaji wa watoto wote waliozaliwa nchini Denmaki kati ya 1999 na 2010, jumla ya watoto 657,461, ulihitimisha kwamba MMR haisababishi ugonjwa wa spektra wa usonji wala kuongeza hatari kwa watoto walio katika hatari kubwa ya ugonjwa wa spektra wa usonji kwa sababu ya historia ya familia zao au mambo mengine ya hatari.
Tafiti nyingine zinazofanana kutoka kote duniani zimefikia hitimisho kama hilo. Zaidi ya hayo, utafiti katika utafiti wa awali uliotangazwa sana unaohusisha ugonjwa wa spektra wa usonji na chanjo ya MMR umepatikana kuwa na dosari kubwa za kisayansi.
Licha ya ushahidi mwingi unaounga mkono usalama wa chanjo za MMR, wazazi wengi wanaweza kuendelea kuwa na wasiwasi. Kwa hivyo, mnamo 2019 Marekani ilipata mlipuko mkubwa zaidi wa surua tangu 1992. Kulingana na Vituo vya Kudhibiti na Kuzuia Magonjwa (CDC), watu wengi walioambukizwa hawakupewa chanjo (angalia CDC: Milipuko na Visa vya Surua).
Kihifadhi cha zebaki: Wasiwasi Kuhusu Ugonjwa wa Spektra wa Usonji
Watu pia wamekuwa na wasiwasi kuhusu athari zinazoweza kutokea kutokana na kihifadhi cha zebaki katika chanjo. Kihifadhi cha zebaki katika chanjo hapo awali kilitumika kama kihifadhi katika vichupa vidogo vyenye kipimo zaidi ya kimoja cha chanjo (vichupa vidogo vyenye vipimo vingi). Vihifadhi havihitajiki katika vichupa vidogo vyenye kipimo kimoja tu (vichupa vidogo vya kipimo kimoja) na haviwezi kutumika katika chanjo za virusi hai (kama vile rubela na tetekuwanga). Kihifadhi cha zebaki katika chanjo, ambacho kina zebaki, huvunjwa na mwili kuwa zebaki ya ethyl, ambayo huondolewa haraka kutoka kwa mwili. Kwa sababu zebaki ya methyl, ambayo ni kipengee tofauti ambacho hakiondolewi mwilini haraka, ni sumu kwa wanadamu, kulikuwa na wasiwasi kwamba kiasi kidogo sana cha kihifadhi cha zebaki kinachotumiwa katika chanjo kinaweza kusababisha matatizo ya neva, hasa ugonjwa wa spektra wa usonji, kwa watoto.
Shirika la Afya Duniani (WHO) halijapendekeza kihifadhi cha zebaki kiondolewe kwenye chanjo yoyote kwa sababu hakuna ushahidi kwamba matumizi ya kawaida husababisha athari zozote. Hata hivyo, kwa sababu ya wasiwasi wa kinadharia na ingawa hakuna tafiti zilizoonyesha ushahidi wa athari, kihifadhi cha zebaki kiliondolewa kwenye chanjo za kawaida za utotoni nchini Marekani, Ulaya na nchi nyingine kadhaa kufikia mwaka wa 2001. Katika nchi hizi, kiasi kidogo cha kihifadhi cha zebaki kinaendelea kutumika katika chanjo fulani za homa ya mafua (mafua) na pia katika chanjo kadhaa zinazokusudiwa kutumika kwa watu wazima. Chanjo za mafua za kila mwaka zinapendekezwa kwa watoto wote kuanzia umri wa miezi 6 na wazazi ambao wana wasiwasi kuhusu kihifadhi cha zebaki wanaweza kuomba chanjo ya mafua ambayo haina kihifadhi cha zebaki. (Angalia pia CDC: Kihifadhi cha Zebaki na Chanjo).
Kuondolewa kwa kihifadhi cha zebaki kwenye chanjo za kawaida za utotoni hakukuwa na athari yoyote kwa idadi ya watoto ambao wamepatwa na ugonjwa wa spektra wa usonji.
Kupokea Chanjo Kadhaa kwa Wakati Mmoja
Kulingana na ratiba ya chanjo iliyopendekezwa na CDC, watoto wanapaswa kupewa chanjo kabla ya umri wa miaka 6 vipimo kadhaa vya chanjo vinavyozuia maambukizi 10 au zaidi tofauti. Ili kupunguza idadi ya sindano na ziara, madaktari hutoa chanjo nyingi kwa pamoja, kama vile chanjo ya kifaduro, dondakoo, pepopunda (DTaP) na nyingine.
Hata hivyo, baadhi ya wazazi wana wasiwasi kuwa mfumo wa kinga wa watoto hauwezi kushughulikia antijeni nyingi zinazotolewa kwa wakati mmoja. Antijeni ni vitu vilivyomo kwenye chanjo vinavyotokana na virusi au bakteria na vinavyosababisha mfumo wa kinga ya mwili kutoa kingamwili za kupambana na magonjwa. Wakati mwingine wazazi ambao wana wasiwasi huomba ratiba tofauti ya chanjo au huomba kuahirisha au kuondoa chanjo fulani. Hata hivyo, ratiba iliyopendekezwa imeundwa kutoa chanjo mbalimbali katika umri ambapo watoto wanaanza kuhitaji ulinzi dhidi ya magonjwa. Hivyo, kutofuata ratiba kunawaweka watoto katika hatari kubwa ya kuambukizwa. Zaidi ya hayo, kwa sababu chanjo za sasa zina antijeni chache kwa ujumla (kwa sababu antijeni muhimu zimetambuliwa na kusafishwa vyema), watoto sasa wanakabiliwa na antijeni chache za chanjo kuliko walivyokuwa katika miaka mingi ya karne ya 20.
Pia, chanjo, hata chanjo ya mchanganyiko, zina antijeni chache sana ikilinganishwa na kile ambacho watu hukutana nacho katika maisha ya kila siku. Kuanzia kuzaliwa, watoto hukutana na antijeni nyingi na pengine mamia katika siku moja ya kawaida. Mfumo wao wa kinga hushughulikia antijeni hizi bila shida. Hata mafua madogo huwaweka watoto katika hatari ya kupata antijeni 4 hadi 10 za virusi. Mfumo wa kinga wa mtoto hauwezi kutatizwa au kuzidiwa na chanjo za mchanganyiko. (Angalia pia CDC: Chanjo Nyingi kwa Wakati Mmoja.)
