Minyoo bapa ni minyoo yenye vimelea. Kuna aina nyingi za mnyoo bapa. Aina tofauti huwa zinaambukiza sehemu tofauti za mwili.
Minyoo bapa inaweza kuambukiza:
Mishipa ya damu ya wa mmeng'enyo au mfumo wa mkojo: Spishi za Skistosoma (kichocho)
Utumbo: Fasciolopsis buski, Heterofi heterofi, na viumbe vinavyohusiana (minyoo bapa za utumbo)
Ini: Spishi za Clonorchis sinensis, Fasciola hepatica, na Opisthorchis (minyoo bapa ya ini)
Mapafu: Paragonimus westermani na spishi zinazohusiana (minyoo bapa za mapafu)
Mzunguko wa maisha ya minyoo bapa ni tatanishi. Kwa kawaida huhusisha konokono wanaoishi katika maji safi. Konokono walioambukizwa hutoa minyoo bapa ambayo haijakomaa inayoogelea majini (cercariae). Katika baadhi ya aina za mnyoo bapa, cercariae huwaambukiza moja kwa moja watu wanaotagusana nao majini. Katika spishi zingine, cercariae huanza kuambukiza samaki au samaki wa krasteshia kwanza (kama vile kamba au kaa) na kutengeneza uvimbe wenye majimaji kwenye nyama zao. Baadhi ya minyoo bapa huunda uvimbe wenye majimaji kwenye mimea ya majini. Watu wanaweza kuambukizwa ikiwa watakula samaki au samaki aina ya krasteshia au mimea ya majini ambazo hazijapikwa, au hazijaiva vizuri ambazo zina uvimbe wa majimaji. Minyoo bapa hukomaa na kuwa minyoo komavu kwa watu. Kulingana na spishi, minyoo bapa waliokomaa wanaweza kuishi kuanzia mwaka 1 hadi zaidi ya miaka 20.
Minyoo bapa waliokomaa hutaga mayai. Mayai yanayotolewa kwenye njia ya mmeng'enyo wa chakula yanaweza kutolewa kupitia kinyesi. Mayai yanayotolewa kwenye njia ya mfumo wa mkojo yanaweza kutolewa kupitia mkojo. Ikiwa kinyesi au mkojo ambao haujatibiwa utaingia kwenye maji safi ambayo konokono wanaweza kuishi, mayai huanguliwa na kuwaambukiza, na kuendeleza mzunguko wa maisha wa mnyoo bapa.
Dalili hutofautiana kulingana na kiungo ambacho minyoo bapa iliyokomaa huambukiza.
Utambuzi wa maambukizi ya mnyoo bapa kwa kawaida huhusisha kuchunguza sampuli ya kinyesi, mkojo, au makohozi kutumia darubini ili kutafuta mayai ya kipekee. Wakati mwingine vipimo vya damu hufanywa ambapo madaktari wanaweza kuchunguza eosinofilia (eosinophilia ni aina ya seli nyeupe za damu).
Kwa matibabu, praziquantel, dawa inayoondoa minyoo bapa mwilini, inafaa kwa maambukizi mengi ya minyoo bapa kwa watu, lakini si yote.
Kuzuia maambukizi ya mnyoo bapa ni muhimu sana. Watu wanaoishi au kutembelea maeneo ambayo minyoo bapa hupatikana sana wanapaswa kuepuka kugusana na maji safi yaliyochafuliwa na kutupa mkojo na kinyesi kwa njia safi. Kutokula mimea ya majini au vyakula vya baharini ambavyo havijaiva vizuri, vilivyokaushwa, vilivyohifadhiwa kwa chumvi, vilivyowekwa kwenye siki na/au vilivyopikwa kwa moshi, hasa ikiwa vinatoka maeneo ambapo maambukizi hayo ni ya kawaida, kunaweza kuzuia maambukizi ya mnyoo bapa.
(Angalia pia Muhtasari wa Maambukizi ya Vimelea.)
