Kitendo cha utazamaji wa ngono unahusisha kupata msisimko wa kingono kwa kumtazama mtu asiyejua anatazamwa wakati anavua nguo, yuko uchi, au anashiriki tendo la ngono. Tatizo la ugonjwa wa utazamaji wa ngono unahusisha kutenda kulingana na misukumo au mawazo ya kutazama ngono au kusumbuliwa kisaikolojia au kushindwa kufanya shughuli za kawaida kwa sababu ya misukumo na mawazo hayo.
Watu wengi wanaopenda kutazama ngono hawana tatizo la kutazama ngono.
Madaktari hutambua tatizo la kutazama ngono wakati watu wanahisi kufadhaika sana au wanashindwa kufanya kazi vizuri kwa sababu ya tabia zao, au wametenda kulingana na misukumo yao na mtu ambaye hajaridhia.
Matibabu, ambayo kwa kawaida huanza baada ya watu wanaotazama ngono kukamatwa, yanajumuisha tiba ya kisaikolojia, vikundi vinavyotoa msaada, na baadhi ya dawa za kupunguza mfadhaiko.
Kitendo cha utazamaji wa ngono ni aina ya parafilia. Watu wengi wenye tabia na mielekeo ya kutazama ngono (kitendo cha utazamaji wa ngono) hawana tatizo la kutazama ngono.
Katika kitendo cha utazamaji wa ngono, ni kitendo cha kutazama (kuchungulia) kinachosisimua hisia, si tendo la ngono na mtu anayetazamwa. Watu wanaotazama ngono hawatafuti kugusana kingono na watu wanaowatazama, ingawa wanaweza kujichua wakati au baada ya shughuli ya kutazama ngono. Watu wanaotazama ngono wanapowaonatazama watu wasiotambua kuwa wanatazamwa na/au kujichua hadharani, wanaweza kuwa na matatizo na sheria.
Kitendo cha utazamaji wa ngono kwa kawaida huanza wakati wa ujana au utu uzima wa mapema. Kiwango fulani cha kitendo cha utazamaji wa ngono ni cha kawaida, hasa miongoni mwa wavulana na wanaume, lakini kinaongezeka pia miongoni mwa wanawake. Jamii mara nyingi huona kiwango kidogo cha tabia hii kama jambo la kawaida inapowahusisha watu wazima waliokubaliana. Kutazama picha na vipindi vya ngono vinavyopatikana mtandaoni kwa faragha hakuzingatiwi kama kitendo cha utazamaji wa ngono kwa sababu hakuna kipengele cha utazamaji wa siri, ambacho ni sifa kuu ya kitendo cha utazamaji wa ngono. Hata hivyo, kupungua kwa ukubwa wa kamera za ufuatiliaji na matumizi makubwa ya kamera za simu za mkononi kumesababisha kitendo cha utazamaji wa ngono kwenye video, ambao unahusisha kurekodi watu wasioridhia wakivua nguo au wakifanya tendo la ngono. Shughuli hii inazidi kuwa ya kawaida na kwa ujumla huchukuliwa kuwa kosa la jinai katika nchi nyingi.
Tatizo la kutazama ngono ni mojawapo ya parafilia zinazopatikana mara nyingi na ni kawaida zaidi miongoni mwa wanaume. Uwiano wa wanaume kwa wanawake wanaojihusisha na utazamaji wa ngono ni kati ya 2:1 na 3:1. Maarifa machache yaliyopo kuhusu tatizo la kutazama ngono yanatokana na watu ambao wamefungwa gerezani kwa tabia hii. Wahalifu wengi wanaweza pia kuwa na hamu kubwa ya ngono kupita kiasi na kuwa na matatizo mengine ya afya ya akili, yanayojumuisha ugonjwa wa kuonyesha sehemu za siri, unyogovu, tatizo la mwenendo, au ugonjwa wa utu wa kupinga jamii. Kwa kawaida pia huwa na uwezo duni wa kudhibiti hisia na kukabiliana na changamoto, hujihusisha na tabia za kingono kupita kiasi, hupata matatizo ya mahusiano, na huwa na vichocheo vingi vya mfadhaiko maishani.
Wakati kitendo cha utazamaji wa ngono ni tatizo, watu wanaotazama ngono hutumia muda mwingi kutafuta fursa za kutazama. Kwa hivyo, wanaweza kupuuza vipengele muhimu vya maisha yao na kutotimiza majukumu yao. Kitendo cha utazamaji wa ngono kinaweza kuwa njia inayopendelewa zaidi ya shughuli za ngono na hutumia saa nyingi za kutazama.
Utambuzi wa Ugonjwa wa Kutazama Ngono
Tathmini ya daktari, kulingana na vigezo vya kawaida vya uchunguzi wa magonjwa ya akili
Madaktari hutambua tatizo la kutazama ngono wakati
Watu wamekuwa wakichochewa kingono mara kwa mara na kwa nguvu kwa kumtazama mtu asiyejua kuwa anatazamwa akiwa uchi, akivua nguo, au akijihusisha na tendo la ngono, na msisimko huo umeonyeshwa kupitia mawazo ya kufikirika, misukumo, au tabia.
Kwa hivyo, watu huhisi mfadhaiko mkubwa au kushindwa kufanya kazi zao ipasavyo (kazini, katika familia, au wanaposhirikiana na marafiki), au wametimiza misukumo yao na mtu ambaye hakuridhia.
Amekuwa na hali hiyo kwa kipindi cha miezi 6 au zaidi.
Ingawa kitendo cha utazamaji wa ngono kinaweza kuanza katika ujana au utu uzima wa mapema, tatizo la kitendo cha utazamaji wa ngono halijatambuliwa rasmi kwa wagonjwa walio na umri < wa miaka 18.
Matibabu ya Ugonjwa wa Kutazama Ngono
Tiba ya kisaikolojia na makundi ya msaada
Dawa fulani za kuzuia mfadhaiko
Wakati mwingine dawa nyingine
Matibabu kwa kawaida huanza wakati watu wanaotazama ngono wanapokamatwa. Inajumuisha tiba ya saikolojia, makundi ya msaada na dawa za kuzui mfadhaiko zinazoitwa vizuizi vya uchaguzi wa kutumia tena serotonini (SSRIs).
Ikiwa dawa hizi hazifanyi kazi na tatizo ni sugu, dawa zinazopunguza viwango vya testosteroni na hivyo kupunguza hamu ya ngono zinaweza kutumika. Dawa hizi zinajumuisha leuprolide na medroxyprogesterone acetate. Watu ni sharti watoe idhini yao ya kutumia dawa hizi, na madaktari hufanya vipimo vya damu mara kwa mara ili kufuatilia athari za dawa kwenye utendaji kazi wa ini, pamoja na vipimo vingine (ikiwa ni pamoja na vipimo vya uwiano wa mifupa na vipimo vya damu ili kupima viwango vya testosteroni).
