MSD Manual

Hãy xác nhận rằng quý vị là chuyên gia chăm sóc sức khỏe

Đang tải

Những rối loạn xảy ra trong giấc ngủ

Theo

Karl Doghramji

, MD, Jefferson Sleep Disorders Center, Thomas Jefferson University

Xem lại/Duyệt lại toàn bộ lần cuối Thg10 2014| Sửa đổi nội dung lần cuối cùng Thg10 2014

Những rối lọan trong giấc ngủ là những hành vi không mong muốn xảy ra trong khi đi vào giấc ngủ, trong thời gian ngủ hoặc khi thức dậy. Chẩn đoán dựa vào lâm sàng. Điều trị có thể bao gồm dùng thuốc và trị liệu tâm lý.

Đối với các bệnh lý này, bệnh sử và khám lâm sàng có thể chẩn đoán xác định.

Mộng du

Ngồi, đi bộ hoặc các hành vi phức tạp khác xảy ra trong lúc ngủ, thường với đôi mắt mở mà không bệnh nhân không biết. Mộng du phổ biến nhất trong giai đoạn sau của thời thơ ấu và thanh thiếu niên, xảy ra sau và trong thời kỳ tỉnh táo từ giai đoạn không có chuyển động của mắt nhanh (NREM) giai đoạn N3. Thiếu ngủ trước đó và sinh hoạt cá nhân không hợp lý sẽ làm tăng khả năng xảy ra những thời kỳ này, và nguy cơ cao hơn đối với các người thân bậc 1 của các bệnh nhân có rối loạn này. Các giai đoạn có thể được kích hoạt bởi các yếu tố gây thức trong khi ngủ (ví dụ như caffeine, các chất kích thích, các hành vi làm gián đoạn giấc ngủ) hoặc tăng cường giấc ngủ N3 (ví dụ như thiếu ngủ trước đó, tập thể dục quá mức).

Bệnh nhân có thể lẩm bẩm lặp lại và beenhjnhaan có thể bị thương do những chướng ngại vật hoặc cầu thang. Bệnh nhân không nhớ giấc mơ sau khi tỉnh giấc hoặc sáng hôm sau, thường không nhớ mộng du.

Điều trị là nhằm vào việc loại bỏ các yếu tố khởi phát mộng du. Nó cũng bao gồm việc bảo vệ bệnh nhân khỏi bị thương tích-ví dụ như bằng cách sử dụng báo thức để đánh thức bệnh nhân khi họ rời khỏi giường, sử dụng giường thấp, loại bỏ các vật sắc nhọn khỏi giường bệnh và chướng ngại vật từ phòng ngủ. Đôi khi, bệnh nhân nên ngủ nệm trên sàn nhà.

Nếu các biện pháp hành vi không hoàn toàn hiệu quả chỉ định sử dụng benzodiazepine, đặc biệt là clonazepam 0,5 đến 2 mg uống vào giờ đi ngủ.

Giấc ngủ (đêm) kinh hoàng

Vào ban đêm, bệnh nhân đột nhiên la hét, bùng phát và dường như sợ hãi và kích thích mạnh mẽ. Điều này có thể dẫn đến mộng du. Bệnh nhân rất khó đánh thức. Giấc ngủ kinh hoàng thường gặp ở trẻ em và xuất hiện sau khi thức dậy từ giấc ngủ giai đoạn N3; do đó, chúng không đại diện cho những cơn ác mộng. Ở người lớn, giấc ngủ kinh hoàng có thể kết hợp với những bất ổn tinh thần hoặc nghiện rượu.

Điều trị trọng tâm đối với trẻ em là sự trấn an của phụ huynh. Nếu các hoạt động hàng ngày bị ảnh hưởng (ví dụ học tập không tốt) cần chỉ định các thuốc benzodiazepine đường uống tác dụng trung bình hoặc kéo dài (như clonazepam 1 đến 2 mg, diazepam 2 đến 5 mg) uống lúc đi ngủ. Người lớn có thể đáp ứng với liệu pháp tâm lý hoặc điều trị thuốc

Ác mộng

Trẻ em thường gặp ác mộng hơn người lớn. Ác mộng xảy ra trong giấc ngủ REM, thường gặp khi sốt, mệt mỏi quá mức, tinh thần đi xuống hoặc sau khi uống rượu.

Điều trị là hướng vào bất kỳ bệnh lý nền tâm thần nào.

Rối loạn hành vi giấc ngủ REM

Nói mơ và thường hành động bạo lực (như vẫy tay, đấm, đá) xảy ra trong giấc ngủ REM. Những hành vi này có thể mô phỏng giấc mơ của bệnh nhân, không rõ vì lý do gì mà trong suốt giấc ngủ REM thường không mất trương lực cơ. Khi bệnh nhân tỉnh dậy sau các hành vi đó họ nhận thức được những giấc mơ sống động.

Bệnh lý này phổ biến hơn ở người cao tuổi, đặc biệt là những người có các bệnh lý thoái hóa thần kinh trung ương (ví dụ như bệnh Parkinson hoặc Alzheimer, chứng sa sút trí tuệ mạch máu, thoái hóa sụn khớp thần kinh, teo đa hệ thống, liệt trên nhân tiến triển). Hành vi tương tự có thể xảy ra ở những bệnh nhân ngủ rũ hoặc dùng thuốc ức chế tái hấp thu norepinephrine (ví dụ atomoxetine, reboxetine, venlafaxine). Nguyên nhân thường không rõ. Một số bệnh nhân xuất hiện bệnh Parkinson nhiều năm sau khi được chẩn đoán rối loạn hành vi ngủ REM.

Chẩn đoán có thể nghi ngờ dựa trên khai thác các triệu chứng do bệnh nhân hoặc người ngủ cùng kể. Chẩn đoán xác định bằng đo đa kí giấc ngủ. Nó có thể phát hiện hoạt động vận động quá mức trong thời kỳ REM; thiết bị theo dõi nghe nhìn có thể ghi lại những chuyển động cơ thể bất thường và ngôn ngữ. Khám thần kinh để loại trừ các bệnh lý thoái hóa thần kinh. Nếu phát hiện thấy bất thường, có thể chỉ định chụp CT hoặc MRI.

Điều trị bằng clonazepam từ 0,5 đến 2 mg uống vào giờ đi ngủ. Hầu hết các bệnh nhân cần uống thuốc kéo dài để tránh tái phát; khả năng dung nạp hoặc lạm dụng thấp. Người ngủ cùng nên được cảnh báo về khả năng gây hại và có thể ngủ trên giường khác cho đến khi triệu chứng của bệnh nhân được giải quyết. Những đồ vật sắc nhọn cần được lấy ra khỏi giường bệnh.

Chuột rút chân liên quan giấc ngủ

Ở những bệnh nhân lớn tuổi trung niên và cao tuổi trong lúc ngủ các cơ cẳng chân hoặc cơ bàn chân thường bị chuột rút.

Chẩn đoán dựa trên bệnh sử và thiếu các dấu hiệu thể chất hoặc khuyết tật.

Phòng bệnh bao gồm kéo giãn cơ bắp bị ảnh hưởng trong vài phút trước khi ngủ. Kéo giãn cơ ngay khi chuột rút xảy ra nhanh chóng làm giảm triệu chứng và tốt hơn hơn nên điều trị bằng thuốc. Nhiều loại thuốc (ví dụ bổ sung quinin, Ca, Mg, diphenhydramine, benzodiazepine, mexiletine) đã được sử dụng mà không có hiệu quả và xuất hiện nhiều tác dụng phụ (đặc biệt là với quininemexiletine). Tránh uống cà phê và các chất kích thích khác.

Các chuyên gia đọc thêm

Cũng quan tâm

TRUYỀN THÔNG XÃ HỘI

TRÊN CÙNG