Kutoa meno (teething) ni mchakato wa meno kupenya kupitia ufizi.
Jino la kwanza la mtoto kwa kawaida hutokea kufikia miezi 6, na seti kamili ya meno 20 ya awali au ya kwanza hukamilika kufikia umri wa miaka miwili na nusu.
Kabla jino halijatokea, mtoto anaweza kulia mara kwa mara, kuwa na hasira, na kula au kulala vibaya. Wakati wa kutoa meno, mtoto anaweza kutoa mate mengi, kuwa na ufizi mwekundu na unaouma, na kutafuna vitu kama vinyago au kingo za kitanda.
Nyakati za Kutoka Meno ya Kichanga
Meno | Umri katika Ulipukaji* |
|---|---|
Meno ya mbele ya chini (meno ya kati ya chini). | Miezi 5–9 |
Meno ya mbele ya juu (meno ya kati ya juu). | Miezi 8–12 |
Meno ya pembeni ya juu (meno ya upande wa juu). | Miezi 10–12 |
Meno ya pembeni ya chini (meno ya upande wa chini). | Miezi 12–15 |
Meno ya nyuma ya kwanza (magego ya kwanza). | Miezi 10–16 |
Meno ya ncha (chonge). | Miezi 16–20 |
Meno ya nyuma ya pili (magego ya pili). | Miezi 20–30 |
* Umri wa kutoa meno ya watoto (meno ya awali) hutofautiana sana. Watoto huwa na jumla ya meno 20 ya awali. | |
Kutoa meno hakusababishi homa (joto la nyuzi 38°C au zaidi). Watoto wenye homa na wanaosumbua sana wanapaswa kuchunguzwa na daktari ili kubaini maambukizi, kwa kuwa dalili hizi hazisababishwi na kutoa meno.
Je, Ulijua...
|
Watoto wanaotoa meno hupata nafuu kwa kutafuna vitu vigumu (kama biskuti za meno) au vitu baridi (kama pete ngumu za mpira au zenye jeli). Kusugua ufizi wa mtoto kwa mikono, kwa kutumia au bila kutumia barafu, kunaweza pia kusaidia. Ikiwa mtoto ana maumivu makali, dozi ya acetaminophen au ibuprofen inayolingana na uzito wa mtoto kwa kawaida husaidia.
Vifaa vya kutoa meno vinavyovaliwa shingoni mwa mtoto, kama mikufu au shanga, vinapaswa kuepukwa kwa sababu huongeza hatari ya kusongwa au kunyongwa.
Jeli za kutoa meno hazipendekezwi kwa kuwa hazina ufanisi zaidi kuliko njia nyingine za kupunguza maumivu, na baadhi zina kemikali hatarishi inayoitwa benzocaine. Benzocaine, ingawa hutokea mara chache, inaweza kusababisha hali hatari inayoitwa methemoglobinemia, ambayo hupunguza uwezo wa damu kubeba oksijeni.
Taarifa Zaidi
Nyenzo zifuatazo za lugha ya Kiingereza zinaweza kuwa muhimu. Tafadhali kumbuka kuwa Mwongozo hauwajibiki kwa maudhui ya nyenzo hizi.
Chuo cha Marekani cha Matibabu ya Watoto: Shanga na Mikufu ya Kutoa Meno: Tahadhari kwa Wazazi
