Tabia za Kulala kwa Watoto Waliozaliwa Karibuni na Watoto Wachanga

Uhakiki Kamili: Jun 2026 NaDeborah M. Consolini, MD, Thomas Jefferson University Hospital | Uhakiki wa nje umefanywa naAlicia R. Pekarsky, MD, State University of New York Upstate Medical University, Upstate Golisano Children's Hospital
Iliyosasishwa mwisho: Jun 2026
v813779_sw

Kwa sababu mfumo wa neva wa watoto waliozaliwa haujakomaa, watoto waliozaliwa hulala sana, lakini kwa saa 1 au 2 tu kwa wakati mmoja, bila kujali kama ni mchana au usiku. Kufikia umri wa wiki 4 hadi 6, watoto wengi wachanga huwa katika mzunguko wa kuamka kwa takribani saa 4 na kulala kwa takribani saa 4. Kufikia umri wa miezi 4 hadi 6, watoto wachanga kwa kawaida huwa na uwezo wa kuzoea ratiba ya usingizi wa mchana na wa usiku. Wanapofikisha umri wa mwaka 1, watoto wengi hulala mfululizo kwa saa 8 hadi 9 usiku. Hata hivyo, matatizo ya usingizi ni ya kawaida na yanaweza kutokea katika nyakati mbalimbali katika miaka michache ya kwanza ya maisha (tazama Matatizo ya Usingizi kwa Watoto).

Sababu zinazoathiri mifumo ya usingizi hutofautiana kulingana na umri wa mtoto. Usumbufu katika usingizi huwa wa kawaida baada ya umri wa miezi 9 kwa sababu

  • Wasiwasi wa kutengana huanza kujitokeza.

  • Watoto huanza kusonga na kutembea kwa kujitegemea na kuwa na udhibiti zaidi wa mazingira yao.

  • Wanaweza kulala sana jioni.

  • Wanaweza kuchangamka sana wanapocheza kabla ya wakati wa kulala.

  • Ndoto mbaya huanza kutokea mara nyingi zaidi.

Wazazi wanaweza kuwasaidia watoto kulala usiku kwa kuwashughulikia na kupunguza uchangamfu jioni, na kwa kuhakikisha chumba cha mtoto ni chenye giza usiku, jambo muhimu kwa ukuaji wa kawaida wa uwezo wa kuona. Watoto wanapaswa kuhimizwa mapema waweze kulala pekee yao na si mikononi mwa mzazi. Kwa njia hii, wataweza kujituliza wenyewe wanapoamka katikati ya usiku.

Ili kupunguza hatari ya kifo cha ghafla kisichotarajiwa cha mtoto mchanga (SUID) na ugonjwa wa kifo cha ghafla cha mtoto mchanga (SIDS), watoto wachanga wanapaswa kulala chali kila wakati, badala ya kulala kifudifudi au ubavu. Pendekezo hili limechangia kwa kiasi kikubwa kupunguza matukio ya SIDS katika miaka ya hivi karibuni. Pia, watoto wachanga hawapaswi kulala wakiwa na mito laini, vinyago, au blanketi nzito, kwa sababu vinaweza kuzuia kupumua. Kumlaza mtoto akiwa na kidude cha kunyonya (pacifier) kunaweza pia kusaidia kupunguza hatari ya SIDS (watoto wanaonyonyeshwa wanapaswa kuwa na angalau mwezi 1 au wawe tayari wamezoea kunyonya kabla ya kupewa kidude cha kunyonya). (Tazama pia Kuzuia SUID na SIDS.)

Kulala-pamoja

Kulala pamoja ni hali ambapo mzazi na mtoto hulala karibu ili kila mmoja aweze kumwona, kumsikia na/au kumgusa mwenzake. Mipango ya kulala pamoja inaweza kujumuisha

  • Kushiriki kitanda (mtoto hulala kitanda kimoja na mzazi)

  • Kushiriki chumba (mtoto hulala kitanda tofauti lakini katika chumba kimoja na mzazi)

Kushiriki kitanda kati ya wazazi na watoto wachanga ni jambo la kawaida lakini lnaweza kuzua mjadala. Mara nyingi wazazi huchagua kushiriki kitanda kwa sababu za kitamaduni au binafsi, kama urahisi wa kulisha, kuimarisha uhusiano, kuamini kuwa uangalizi wao pekee ndio unaoweza kumlinda mtoto, na kuamini kuwa hata wakiwa wamelala bado wanaweza kuendelea kumwangalia mtoto. Hata hivyo, kushiriki kitanda kumehusishwa na kuongezeka kwa hatari ya SIDS, na kunaweza kusababisha majeraha au kifo kwa sababu mtoto anaweza kukosa hewa, kunaswa, au kunyongwa. Kushiriki kitanda kimoja kunapaswa kuepukwa angalau hadi mtoto afikishe umri wa miezi 12.

Kulala katika chumba kimoja bila kushiriki kitanda bado kunawawezesha wazazi kuwa karibu kimwili na mtoto wao mchanga ili kurahisisha ulishaji na ufuatiliaji, ni salama zaidi kuliko kushiriki kitanda au kumlaza mtoto peke yake katika chumba tofauti (mtoto mchanga analala katika chumba tofauti), na kunahusishwa na kupungua kwa hatari ya SUID na SIDS. Kwa sababu hizi, madaktari wanapendekeza kulala katika chumba kimoja bila kushiriki kitanda kimoja kama mpangilio bora wa kulala kwa wazazi na watoto wachanga katika miezi 6 ya kwanza ya maisha.

Kujifunza kulala (mafunzo ya kulala)

Kujifunza jinsi ya kulala ni kazi muhimu katika ukuaji.

Watoto wote huamka wakati wa usiku, lakini watoto ambao wamefundishwa kulala wenyewe kwa kawaida hujituliza na kurudi kulala. Watoto wachanga mara nyingi hufarijika kwa kufungwa nguo, kusikiliza kelele tulivu za chinichini, na kutikiswa. Hata hivyo, watoto wachanga ambao hutikiswa kila mara ili walale hawajifunzi jinsi ya kulala wenyewe, jambo ambalo ni kazi muhimu ya ukuaji.

Mbinu ambazo ni bora kwa kuwasaidia watoto wachanga kujifunza kulala au kujituliza ni pamoja na zifuatazo:

  • Kutokomeza ("kumuacha mtoto alie hadi alale"): Kumweka mtoto kitandani na kumpuuza (isipokuwa kwa masuala ya usalama), jambo linalopelekea kuondolewa kwa tabia kama vile kulia na kupiga kelele kabla ya kulala.

  • Kutokomeza kwa hatua: Kumpuuza mtoto kwa muda maalum kabla ya kumjibu; kuongeza muda huo hatua kwa hatua kabla ya walezi kumjibu.

  • Kupunguza muda wa kulala: Kuanza na wakati wa kulala ambao ni wakati mtoto hulala kiasili; kuusogeza hatua kwa hatua mapema zaidi hadi wakati unaotakiwa wa kulala.

  • Kuamshwa kwa ratiba: Kumwamsha mtoto kabla hajaamka mwenyewe, na kumtuliza kana kwamba alikuwa ameamka mwenyewe.

Hakuna mbinu yoyote kati ya hizi iliyo sahihi au isiyo sahihi. Mbinu zote zinahusisha kuunda ratiba nzuri ya wakati wa kulala.

Kama mbadala wa kubembeleza, mzazi anaweza kuketi kimya kando ya kitanda cha mtoto hadi mtoto alale; hatimaye mtoto hujifunza kutulizwa na kulala bila kubebwa.

Kwa watoto wakubwa, kipindi cha kutulia kwa shughuli tulivu, kama vile kusoma wakati wa kulala, hurahisisha usingizi. Ratiba ya wakati wa kulala isiyobadilika ni muhimu kwa watoto wote. Kuwauliza watoto wanaoweza kuongea vizuri kuzungumzia matukio ya siku mara nyingi huondoa ndoto mbaya na kuamka katikati ya usiku. Kuhimiza mazoezi wakati wa mchana, kuepuka vipindi vya televisheni na filamu za kutisha, na kukataa kuruhusu wakati wa kulala kuwa njia ya kudanganya pia kunaweza kusaidia kuzuia matatizo ya usingizi. Hatimaye, kupunguza au kuepuka muda wa kutumia skrini, matumizi ya vyombo vya habari vya kidijitali, na kukabiliwa na mwanga wa bluu kabla ya wakati wa kulala husaidia katika usingizi.

Ikiwa matukio ya mfadhaiko ndiyo sababu, uhakikisho na kutia moyo kunaweza kusaidia. Kuruhusu watoto kulala kitandani na wazazi wao mara nyingi hurefusha badala ya kutatua tatizo hilo.