Kupanga mtoto ni utaratibu wa kisheria wa kuongeza mtu kwenye familia iliyopo. Visa vyote vya kupanga mtoto lazima vithibitishwe na mahakama. Kupanga mtoto, tofauti na huduma ya malezi ya watoto, kumekusudiwa kuwa hali ya kudumu. Lengo la kupanga mtoto ni kutoa usalama wa maisha yote kwa mtoto na familia inayomlea.
Watoto ambao ni yatima wana uwezekano dhahiri wa kupangwa. Nchini Marekani, watoto wanaweza kupangwa ikiwa wazazi watamtoa mtoto kwa hiari au ikiwa mtoto ameachiliwa bila hiari kupitia utaratibu wa mahakama unaojulikana kama kukomesha haki za mzazi. Kupanga watoto kimataifa (kupanga watoto kutoka nchi nyingine, kwa mfano, kutoka vituo vya watoto yatima vya kigeni) pia kunawezekana.
Kuna maneno mengi ya aina za kupanga watoto nchini Marekani, lakini kupanga mtoto kunaweza kuianishwa katika makundi 3 makuu:
Kitengo cha kupanga mtoto kutoka kwa malezi ya watoto
Kupanga mtoto kwa kujitegemea au kupanga uzazi kwa kibinafsi
Kitendo cha kupanga mtoto cha kimataifa
Kupanga mtoto kunaweza kuwa wazi au siri. Katika kupanga mtoto kwa uwazi, utambulisho wa mtoto, familia ya kupanga na wazazi wa kibayolojia hujulikana kwa kila mmoja. Katika kupanga mtoto kwa siri, utambulisho wa wazazi wa kibayolojia na familia ya kupanga huwekwa kuwa siri.
Kitengo cha kupanga mtoto kutoka kwa malezi ya watoto
Watoto ambao wazazi wao wa kibayolojia wamekomeshwa haki zao wanachukuliwa kuwa huru kupangwa. Hawa kwa kawaida huwa watoto katika mfumo wa huduma ya malezi ya watoto. Maelfu ya watoto hupangwa kutoka kwa huduma ya malezi ya watoto kila mwaka, na wazazi wengi wanaowapanga hupokea usaidizi wa kifedha ili kusaidia kufidia gharama za mahitaji ya kimatibabu au elimu maalum ya watoto (msaada au ruzuku za kupanga mtoto).
Kupanga mtoto kwa kujitegemea au kupanga uzazi kwa kibinafsi
Watoto wanaweza kupangwa kwa kujitegemea au kwa faragha, yaani, shirika la umma halihusiki katika mipango ya kupanga mtoto. Katika upangaji huu, wazazi wa kibayolojia wanaweza kutumia shirika la kibinafsi la kupanga utoto ili kumweka mtoto mchanga katika familia ya kupanga. Mara nyingi, familia ya kupanga hulipa maelfu ya dola kwa shirika la kibinafsi kwa ajili ya huduma za kisheria na usaidizi wa kimatibabu kwa wazazi wa kibayolojia. Wakati mwingine, wakili binafsi, badala ya shirika, hufanya mipango hii.
Aina nyingine ya kupanga kwa faragha inaweza kutokea wakati mzazi mmoja anapofunga ndoa au kuoa/kuolewa na mwenzi. Mtu anayeoa au kuolewa na mtu ambaye ana mtoto hawi mzazi wa mtoto huyo kiotomatiki.
Kitendo cha kupanga mtoto cha kimataifa
Chaguo jingine ni kupanga mtoto kutoka nchi nyingine. Familia kwa kawaida hutumia shirika la kupanga katika nchi yao kupanga ili kuweka mipango ya kupanga mtoto au kutumia mashirika au wataalamu wengine walio katika nchi ya kuzaliwa ya mtoto kufanya mipango.
Mipango yote ya kupanga mtoto kutoka nchi nyingine lazima ithibitishwe na mahakama ya sheria katika nchi hiyo. Nchini Marekani, ingawa kupanga kama huko ni halali, familia mara nyingi huchagua pia kutumia utaratibu wa kupanga nchini Marekani ili kuepuka changamoto za baadaye za kupanga mtoto.
Baada ya kitendo cha kupanga mtoto
Watoto wengi ambao wamepangwa, ikiwa ni pamoja na wale ambao hapo awali walikuwa katika huduma ya malezi ya watoto au vituo vya watoto yatima vya kigeni, hurekebisha vizuri na kupata matatizo machache. Hata hivyo, watoto wanapozeeka, wanaweza kupata hisia za kukataliwa kwa sababu walipeanwa na familia yao ya kuzaliwa. Wakati wa kubalehe na ujana, hasa, watu waliopangwa wanaweza kuwa na hamu kubwa ya kujua wazazi wao wa kuzaliwa, hata kama hawaulizi kuwahusu. Baadhi ya watu hutafuta taarifa kuhusu, au hutafuta, wazazi wao wa kuzaliwa, na baadhi ya wazazi wa kuzaliwa hutafuta watoto wao waliozaa.
Kukosa kuwaambia watoto kwamba walipangwa kunaweza kuwadhuru baadaye. Ni bora zaidi ikiwa taarifa hii haitachukuliwa kuwa siri kamwe bali itachukuliwa kuwa sehemu ya historia ya familia. Wakiulizwa, wazazi walezi wanapaswa kumwambia mtoto kuhusu wazazi waliomzaa kwa njia ya kufariji. Kwa mfano, ikiwa mtoto alikuwa anadhulumiwa au kutelekezwa, wazazi wa kupanga wanaweza kusema mtoto aliondolewa kwa sababu mzazi aliyemzaa mtoto hakuweza kutoa utunzaji unaofaa. Vinginevyo, wazazi waliopanga mtoto wanaweza kusema kuwa mzazi aliyemzaa mtoto hakuweza kumtunza na hivyo akampa mtoto huyo kwa wazazi wa kupanga ili waweze kumpenda na kumtunza.
Watoto wanahitaji uhakikisho kwamba wanapendwa na watapendwa daima. Ikiwa watoto wanaweza kuwasiliana na familia yao ya kuzaliwa, hili husaidia wazazi kuwaambia watoto kwamba wazazi kutoka pande zote 2 wanawapenda.
Kuwasiliana na wazazi wa kuzaa
Ikiwa wazazi waliozaa mtoto wanaomba kutotambulishwa, kuna utata kuhusu kama watoto bado wanapaswa kupata taarifa kuwahusu. Nchini Marekani, baadhi ya majimbo hutoa tovuti kwa wazazi waliozaa mtoto pamoja na watoto kuchapisha utambulisho wao. Ikiwa wote wawili watafanya hivyo, basi wataunganishwa. Mawasiliano hayawezi kuanzishwa isipokuwa pande zote mbili zikubaliane. Upimaji wa jeni unaopatikana kwa urahisi sasa unarahisisha uwezo wa watu kupata ndugu wa damu ambao hawakuwajua.
Wakati mwingine wazazi wa kupanga mtoto huwasiliana na wazazi waliozaa mtoto. Wahusika wanaweza kuwa tayari wanahusiana kwa namna fulani. Kwa mfano, mzazi wa kambo anaweza kupanga mtoto wa kibayolojia wa mwenzi wake au babu na nyanya wanaweza kupanga wajukuu zao. Katika hali nyingine, wazazi wanaweza kuunganishwa kupitia mazungumzo au matangazo.
Je, Ulijua...
|
Taarifa Zaidi
Nyenzo zifuatazo za lugha ya Kiingereza zinaweza kuwa muhimu. Tafadhali kumbuka kuwa Mwongozo hauwajibiki kwa maudhui ya nyenzo hizi.
