Bakteria (waliojificha) kwenye damu ni uwepo wa bakteria kwenye damu ya mtoto ambaye ana homa lakini anaonekana sawa na hana chanzo dhahiri cha maambukizi.
Mara nyingi, bakteria waliojificha katika damu husababishwa na bakteria wa Streptococcus pneumoniae.
Kwa kawaida, watoto hawaonyeshi dalili zozote isipokuwa homa.
Utambuzi unategemea vipimo vya damu.
Viuavijasumu vinaweza kumaliza maambukizi.
Chanjo inaweza kuzuia maambukizi ya Streptococcus pneumoniae.
(Angalia pia Bakteria kwenye damu kwa watu wazima.)
Watoto wenye umri wa miezi 3 hadi miaka 3 kwa kawaida hupata homa. Mara nyingi, huwa na dalili nyingine, kama vile kikohozi na kutokwa na kamasi kwenye pua, ambazo huwasaidia madaktari kutambua chanzo cha homa. Hata hivyo, wakati mwingine watoto huwa na homa na hawana dalili nyingine. Yaani, wana homa isiyo na chanzo au kisababishi dhahiri. Kwa watoto wengi hawa, homa husababishwa na maambukizi ya virusi ambayo huisha bila matibabu. Kwa baadhi ya watoto, maambukizi ya njia ya mkojo huwepo. Kwa watoto wachache ambao wana homa bila kisababishi dhahiri, homa hiyo husababishwa na bakteria wanaozunguka katika damu yao (bacteremia). Bakteria wanaozunguka karibu hawasababishi homa kwa watoto wakubwa au watu wazima ambao hawana dalili nyingine.
Nchini Marekani na Ulaya, kuwachanja watoto wachanga kwa chanjo ya Haemophilus influenzae aina ya B conjugate na chanjo ya Streptococcus pneumoniae conjugate imeondoa karibu visa vyote vya bakteria waliojificha katika damu vinavyosababishwa na bakteria hawa kwa watoto waliochanjwa. Chanjo dhidi ya Neisseria meningitidis hutolewa mara kwa mara kwa vijana wanakaribia kubalehe na waliobalehe na pia inaweza kutolewa kwa watoto walio na umri wa chini ya miezi 36 ambao wana hatari ya juu ya kuambukizwa. Watoto ambao wamepokea chanjo zao zilizopendekezwa wana uwezekano mkubwa wa kupata hali ya bakteria kujificha kwenye damu. Hata hivyo, bakteria waliojificha katika damu bado inaweza kutokea kwa watoto ambao hawajapata chanjo au hawajapata dozi za kutosha na kwa watoto ambao mfumo wa kinga umeharibika.
Je, Ulijua...
|
(Angalia pia Muhtasari wa Maambukizi ya Bakteria Utotoni.)
Dalili za Bakteria Waliojificha Katika Damu
Dalili kuu ya bakteria kwenye damu ni
Homa ya juu zaidi au sawa na nyuzijoto 102.2° F (39° C)
Watoto ambao wana dalili nyingine, kama vile kikohozi, kukosa pumzi, kuvutiwa kidogo au kutovutiwa na chochote (ulegevu), au kubadilika rangi kwa ngozi kuwa nyekundu au bluu, hawazingatiwi kuwa na bakteria kwenye damu. Kuna uwezekano mkubwa wana maambukizi mahususi ya bakteria na wanapaswa kupimwa na mtaalamu wa huduma ya afya mara moja.
Utambuzi wa Bakteria Waliojificha Katika Damu
Ukuzaji wa bakteria kwenye damu
Ukuzaji wa bakteria kwenye mkojo na uchunguzi wa mkojo
Wakati mwingine vipimo vingine vya damu na kinyesi na uchukuaji wa majimaji ya uti wa mgongo
Kwa sababu madaktari hawawezi kubaini kwa uhakika ni watoto gani wenye homa wana bakteria kwenye damu, madaktari wanahitaji kutambua bakteria yoyote kupitia ukuzaji wa bakteria kwenye damu. Kwa sababu bakteria ni wachache sana au wadogo sana kuonekana, madaktari hutuma sampuli za damu kwenye maabara ili bakteria waweze kuchunguzwa na kukuzwa (ukuzaji wa bakteria) kwa ajili ya utambuzi. Ikiwa matokeo ya ukuzaji wa bakteria kwenye damu ni chanya, inamaanisha bakteria wamepatikana.
Watoto wachanga au watoto wa umri wowote ambao wana homa na wanaoonekana wagonjwa sana, bila kujali kama wamepokea chanjo, hufanyiwa taratibu za kuchukuliwa sampuli za damu, mkojo, na majimaji ya ubongo (majimaji kutoka karibu na ubongo na uti wa mgongo) kwa ajili ya kupimwa. Majimaji huondolewa wakati wa uchukuaji wa majimaji ya uti wa mgongo (kutobolewa kwa kiuno), ambayo inahusisha kutoa sampuli ya majimaji kutoka kwenye nafasi kati ya pingili 2 za uti wa mgongo kwa kutumia sindano ndogo. Sampuli zote hutumwa kwenye maabara kwa ajili ya kupimwa ili kuchunguza dalili za maambukizi ya bakteria. Mara nyingi, mtoto mchanga au mtoto hulazwa hospitalini na kupewa viuavijasumu. Watoto ambao wana shida ya kupumua wanaweza pia kufanyiwa eksrei ya kifua.
Vipimo vingine vya damu vinaweza pia kufanywa kulingana na umri wa mtoto.
Vipimo vya kugundua virusi fulani kwa haraka vinaweza pia kufanywa kwa baadhi ya watoto. Kwa vipimo hivi, usufi hutumika kuchukua sampuli kutoka puani au kooni. Matokeo kwa kawaida hupatikana ndani ya saa chache.
Watoto wachanga chini ya umri wa miezi 3
Tofauti na watoto wa umri wa miezi 3 hadi miaka 3, watoto wachanga walio chini ya miezi 3 wanapopata homa, madaktari hawawezi kujua kila mara kwa kuwaangalia tu kama wanaweza kuwa na bakteria kwenye damu. Kwa watoto hawa wachanga, madaktari kwa kawaida hufanya vipimo vya maabara (vipengele vya damu, uchanganuzi wa mkojo, na ukuzaji wa bakteria kwenye damu). Ikiwa matokeo ya vipimo vya damu na mkojo yanaonekana kuwa ya kawaida, baadhi ya madaktari huwaagiza wazazi au walezi kumfuatilia mtoto mchanga nyumbani na kisha kurudi ofisini ya daktari ndani ya saa 24 ili mtoto aweze kuchunguzwa tena na kufanyiwa ukuzaji wa bakteria kwenye damu. Hawaagizi dawa za viuavijasumu wakati huu. Madaktari wengine hupendelea kuwalaza watoto hawa wachanga hospitalini na kufanya vipimo zaidi vya damu, mkojo, na uchukuaji wa majimaji ya uti wa mgongo.
Madaktari wengi huzingatia watoto wachanga walio chini ya siku 30 kuwa katika hatari ya juu ya kupata bakteria kwenye damu, ambayo ina visababishi kadhaa. Watoto wachanga katika kundi hili la umri kwa kawaida hulazwa hospitalini na vipimo vya damu, mkojo, na uchukuaji wa majimaji ya uti wa mgongo hufanywa. Kwa kawaida hutibiwa kwa viuavijasumu huku wakisubiri matokeo ya vipimo vya maabara.
Watoto wachanga na watoto wenye umri wa miezi 3 hadi miaka 3
Watoto wachanga na watoto katika kundi hili la umri ambao wana homa lakini wamepata chanjo kikamilifu na wanaonekana wazima wako katika hatari ndogo sana ya kupata bakteria kwenye damu. Kwa sababu ya hatari hii ndogo, madaktari wanaweza kuamua kuwafuatilia watoto bila kufanya vipimo vya damu. Hata hivyo, uchunguzi wa mkojo na ukuzaji wa bakatria wa mkojo kwa kawaida hufanywa ili kutafuta maambukizi ya njia ya mkojo kama kisababishi cha homa. Wazazi au walezi wanaombwa kufuatilia dalili za watoto na kufuatilia kwa daktari (kwa ziara au kupiga simu) ndani ya saa 24 hadi 48. Watoto ambao hali inazidi kuzorota au ambao homa yao haiishi hupimwa damu na pengine eksrei za kifua au uchukuaji wa majimaji ya uti wa mgongo.
Matibabu ya Bakteria Waliojificha Katika Damu
Dawa za kuua bakteria
Wakati mwingine, kabla ya matokeo ya ukuzaji wa bakteria kujulikana, madaktari huwapa viuavijasumu watoto wenye homa na wanaoonekana wagonjwa sana na walio katika hatari ya juu ya kupata bakteria kwenye damu. Kwa kawaida, madaktari hutoa viuavijasumu kupitia sindano kama vile seftriaxone.
Watoto wenye matokeo chanya kwa ukuzaji wa bakteria ambao hawaonekani kuwa wagonjwa sana hupewa viuavijasumu kupitia sindano au viuavijasumu vya kumeza wakiwa nyumbani. Watoto wenye matokeo chanya kwa ukuzaji wa bakteria ambao wanaonyesha dalili za ugonjwa mbaya hulazwa hospitalini na kupewa viuavijasumu kupitia mishipa.
Watoto wote wanaofuatiliwa nyumbani hutathminiwa tena ndani ya saa 24 ama wakati wa ziara ya kurudi au, kwa watoto fulani kulingana na umri wao na hali nyingine za kiafya, kupitia simu. Watoto ambao bado wana homa au ambao wana matokeo chanya ya ukuzaji wa bakteria kwenye damu au mkojo na hawajapewa viuavijasumu tayari hufanyiwa ukuzaji zaidi wa bakteria na hulazwa hospitalini. Kisha hutathminiwa ili kubaini ugonjwa mbaya na hupewa viuavijasumu kwa kupitia vena.
Watoto walio chini ya umri wa miezi 3 mara nyingi hutibiwa kwa viuavijasumu kama vile ceftriaxone, cefotaxime, au cefepime wanaposubiri matokeo ya vipimo vya maabara.
Watoto wenye umri wa miezi 3 hadi miaka 3 wanaweza kupewa dawa, kama vile acetaminophen, ambazo hupunguza halijoto ya mwili na kuwafanya wajisikie vizuri.
