Mkole/aota husafirisha damu kutoka kwenye moyo hadi sehemu zingine za mwili. Ateri ya mapafu husafirisha damu kutoka kwenye moyo hadi kwenye mapafu.
Kabla ya kuzaliwa na siku chache baada ya kuzaliwa, ateri ya mapafu na mkole huunganishwa na mshipa wa damu mfupi unaoitwa daktasi ateriosasi.
Kwa sababu kijusi hakipumui, damu kiasi kidogo sana cha damu kinatakiwa kwenda kwenye mapafu
Kijusi kina daktasi ateriosasi ili damu isipite kwenye mapafu
Baada ya kuzaliwa, daktasi inapaswa kufunga kwa haraka ili damu itiririke kama kawaida, kwanza kupitia kwenye mapafu na kisha sehemu zingine za mwili.
Je, daktasi ateriosasi iliyowazi (PDA) ni nini?
Katika daktasi ateriosasi iliyowazi (PDA), daktasi ateriosasi huwa haifungi
Watoto waliozaliwa kabla ya wakati wana uwezekano mkubwa wa kuwa na PDA
Mara nyingi hakuna dalili, lakini daktari anayesikiliza kwa stethoskopu wanaweza kusikia kuvuma kwa moyo (sauti zisizo za kawaida kati ya mapigo ya moyo)
Madaktari hutibu PDA kwa dawa na wakati mwingine upasuaji
Watoto wenye PDA wana uwezekano mkubwa zaidi ya kawaida wa kupata maambukizi ya moyo
Daktasi ya Ateriosasi Iliyowazi: Kushindwa Kufunga
Daktasi ateriosasi ni mshipa wa damu ambao unaunganisha ateri ya mapafu na mkole. Katika kijusi, huruhusu damu kutopita kwenye mapafu. Kijusi hakipumui hewa, na hivyo damu haina haja ya kupita kwenye mapafu ili kuongezwa oksijeni. Baada ya kuzaliwa, damu inahitaji kuongezwa oksijeni katika mapafu, na kwa kawaida daktasi ateriosasi hufunga kwa haraka, mara nyingi ndani ya siku chache hadi wiki 2. Kwenye hali ya daktasi ateriosasi iliyowazi, muunganisho huu hajizibi, hivyo kuruhusu damu yenye oksijeni, ambayo imelengwa kwa ajili ya mwili, kurudi kwenye mapafu. Matokeo yake, mishipa ya damu kwenye mapafu inaweza kuzidiwa na mwili unaweza usipokee damu yenye oksijeni ya kutosha. |
Je, nini husababisha PDA?
Madaktari hawana uhakika wa kwanini daktasi ateriosasi haifungi kama inavyotakiwa kwa baadhi ya watoto. PDA huwapata zaidi watoto waliozaliwa kabla ya wakati.
Je, dalili za PDA ni zipi?
Ikiwa PDA ni ndogo, mtoto anaweza asiwe na dalili zozote. Ikiwa PDA ni kubwa, mtoto anaweza kuwa:
Kupumua haraka
Kupumua kwa shida
Shinikizo la chini la damu
Tatizo la kula
Ukuaji wa polepole au mbaya
Je, watoto wanawezaje kujua ikiwa mtoto ana PDA?
Madaktari wanaweza kushuku uwepo wa PDA ikiwa watasikia aina fulani ya kuvuma kwa moyo. Madaktari huthibitisha utambuzi wa ugonjwa kwa:
Ekokadiografia (Upigaji picha wa moyo kwa kutumia mawimbi ya sauti)
Daktari pia atafanya yafuatayo:
ECG/EKG (elektrokadiografia—kipimo kisicho na uchungu ambacho hupima mikondo ya umeme ya moyo na kuirekodi kwenye karatasi)
Eksirei za kifua
Je, madaktari wanatibu vipi PDA?
Matibabu yanategemea:
Ukubwa wa PDA
Je, mtoto amezaliwa mapema kwa kiasi gani
Dalili mtoto alizonazo
Wakati mwignine PDA ndogo itajiziba yenyewe. Kwa kawaida hili hutokea kabla ya mtoto kufikisha umri wa mwaka 1. Ikiwa madaktari wanahitaji kutibu PDA ya mtoto wako, wanaweza:
Kumpatia mtoto wako dawa fulani ambazo zinaweza kusaidia kuziba daktasi
Kuweka bomba refu, jembamba (katheta) kwenye moyo wa mtoto na kutumia kifaa ili kuziba daktasi
Iwapo PDA ni kubwa kuliko kawaida, hufanya upasuaji ili kufunga daktasi
