Mucormycosis ni maambukizi ya kuvu ambayo yanaweza kusababishwa na aina nyingi tofauti za ukungu.
Maambukizi haya kwa kawaida hutokea baada ya vijimbegu vinavyozalishwa na ukungu kuvutwa au, mara chache sana, vinapoingia mwilini kupitia jeraha au mpasuko mwingine kwenye ngozi.
Maambukizi hayo husababisha maumivu, homa, na wakati mwingine kikohozi na yanaweza kuharibu sehemu za uso.
Madaktari hutambua maambukizi kwa kutambua kuvu katika sampuli za tishu.
Watu wengi hupewa dozi kubwa za amphotericin B kwa njia ya mishipa na upasuaji unafanywa ili kuondoa tishu zilizoambukizwa na zile ambazo zimekufa.
(Angalia pia Muhtasari wa Maambukizi ya Kuvu.)
Histoplasmosis kwa kawaida hutokea watu wanapovuta vijimbegu vya kuvu. Inaweza pia kutokea ikiwa vijimbegu vitaingia kupitia mpasuko au jeraha kwenye ngozi.
Aina nyingi tofauti za kuvu zinaweza kusababisha mucormycosis. Spishi hizi ni za kundi kubwa la ukungu unaoitwa Mucorales. Maumbo haya ni pamoja na Rhizopus, Rhizomucor na Mucor. Kila spishi husababisha dalili zinazofanana.
Ukungu huu kwa kawaida hupatikana kwenye udongo, majani yaliyoanguka, mbolea, kinyesi cha wanyama, na hewa na hujumuisha ukungu wa aina nyingi za kawaida wa mkate. Inawezekana kuwa watu huvuta pumzi ya vijimbegu vya ukungu huu kila wakati. Hata hivyo, ukungu huu kwa kawaida hausababishi maambukizi kwa watu wenye mfumo wa kinga wenye afya.
Mucormycosis ni ugonjwa ambao huwapata watu wengi wenye mfumo dhaifu wa kinga kama vile watu ambao:
Hawana kisukari kinachodhibitiwa vyema
Mfumo wao wa kinga umedhoofishwa na dawa zinazokandamiza mfumo wa kinga, kama steroidi (pia wakati mwingine huitwa glucocorticoids au corticosteroids) au na leukemia au matatizo mengine ambayo hudhoofisha mfumo wa kinga.
Wanatumia dawa ya deferoxamine kutibu hali ya aironi (iron) kupita kiasi
Maambukizi yanapotokana na kuvuta hewa yenye vijimbegu, pua, sinasi, na macho mara nyingi huambukizwa. Maambukizi yanaweza kuenea hadi kwenye ubongo, na kusababisha mucormycosis ya rhino-orbital-cerebral. Vijimbegu vinaweza kuingia kwenye mapafu, na kusababisha mucormycosis ya mapafu. Vijimbegu vinavyovutwa mdomoni vinapomezwa, njia ya kumeng'enya chakula inaweza kuambukizwa, na kusababisha maambukizi ya utando wa utumbo (gastrointestinal mucormycosis).
Wakati maambukizi yanatokana na vijimbegu kuingia kupitia mpasuko au jeraha la ngozi, husababisha maambukizi ya utando wa ngozi (cutaneous mucormycosis). Aina hii inaweza kutokea kwa watu wenye mfumo mzuri wa kinga ikiwa udongo wenye vijimbegu utagusana na jeraha, kama vile inavyoweza kutokea wakati wa matetemeko ya ardhi au majanga mengine ya asili au kwa watu waliojeruhiwa katika majeraha ya mlipuko wakati wa mapigano.
Kuvu huonekana kuvamia mishipa ya damu. Kutokana na hayo, damu huganda kwenye mishipa, mtiririko wa damu kwenye tishu huzuiwa na tishu hufa. Kuvu hukua bila kudhibitiwa kwenye tishu iliyokufa, ambayo hugeuka kuwa nyeusi. Eneo linalozunguka huenda likatokwa na damu.
Dalili za Mucormycosis
Mucormycosis ya Rhino-orbital-cerebral huenda ikasababisha maumivu, homa, maumivu ya sinasi na, ikiwa tundu la jicho limeambukizwa (hali inayoitwa orbital cellulitis), uvimbe wa jicho lililoathiriwa (protosis). Uwezo wa kuona unaweza kupotea.
Paa la mdomo (kinywa), mifupa ya uso ambayo inazunguka tundu la jicho au sinasi, au mgawanyiko kati ya pua (septamu) huenda ukaharibiwa na maambukizi. Tishu iliyokufa hugeuka kuwa nyeusi.
Maambukizi katika ubongo yanaweza kusababisha ugumu wa kutumia na kuelewa lugha, kusababisha kifafa, kupooza kwa sehemu, na kukosa fahamu.
In rhinocerebral mucormycosis, people inhale certain fungi, which infect the nose, sinuses, eyes, and brain. Affected tissues die. When the eyes are infected, pus may drain from the eyes.
Pulmonary mucormycosis husababisha dalili kali, ikiwa ni pamoja na homa kali, kikohozi, na ugumu wa kupumua. Ugonjwa wa pulmonary mucormycosis usipotibiwa unaweza kusababisha kifo.
Katika cutaneous mucormycosis, eneo lililo karibu na sehemu iliyopasuka kwenye ngozi linaweza kuwa na joto, kuwa jekundu, kuvimba, na lenye maumivu. Watu wanaweza kuwa na homa. Vidonda au malengelenge yanaweza kutokea na tishu zilizoambukizwa zinaweza kuwa nyeusi.
Utambuzi wa Mucormycosis
Ukuzaji na uchunguzi wa sampuli za tishu zilizoambukizwa
Vipimo vya kugundua DNA ya kuvu
Ili kugundua mucormycosis, daktari huchukua sampuli za tishu ambazo zimeambukizwa na kuzituma kwenye maabara ili zioteshwe (zikuzwe) na kufanyiwa uchunguzi kwa kutumia darubini. Utambuzi huo hufanywa wakati kuvu imegunduliwa kwenye sampuli. Hata hivyo, wakati mwingine vipimo hivi havionyeshi wazi kuvu.
Vipimo vinavyotambua nyenzo kwa viumbe wadogo , kama vile kipimo cha PCR, yanaweza kufanywa. Kipimo cha PCR hutumika kutoa nakala nyingi za jeni kutoka kwenye kuvu, hivyo kufanya kuvu liwe rahisi zaidi kutambuliwa.
Madaktari wanaweza kufanya uchunguzi wa tomografia iliyokadiriwa (CT) au eksirei ili kuangalia uharibifu wa sehemu za uso.
Je, Ulijua...
|
Matibabu ya Mucormycosis
Dawa za kuua kuvu
Matibabu ya hali inayosababisha
Upasuaji wa kuondoa tishu zilizoambukizwa na zilizokufa
Utambuzi wa mapema na matibabu ya mucormycosis ni muhimu ili kuzuia kifo au kuepuka upasuaji mkubwa, ambao mara nyingi husababisha uharibifu. Hivyo, matibabu huanza mara tu maambukizi haya yanapogunduliwa au kushukiwa.
Watu wengi walio na mucormycosis au wanaoshukiwa kuwa na mucormycosis hutibiwa kwa dozi kubwa za dawa ya kuzuia kuvu ya amphotericin B inayotolewa kwa njia ya mishipa. Isavuconazonium, inayotumiwa kwa njia ya mdomo au kwa njia ya mishipa, ni dawa mbadala. Dawa nyingine ya kuzuia kuvu iitwayo posaconazole inaweza pia kutumiwa.
Kudhibiti hali inayosababisha ni muhimu sana. Kwa mfano, watu wanaotumia deferoxamine wanaweza kuacha kutumia dawa hiyo. Watu wenye kisukari kisichodhibitiwa hupewa insulini ili kupunguza viwango vya sukari kwenye damu.
Tishu zilizoambukizwa na hasa tishu ambazo zimekufa lazima ziondolewe kwa njia ya upasuaji.
Ubashiri wa Mucormycosis
Mucormycosis ni hatari sana. Hata wakati tishu nyingi zilizoambukizwa na zilizokufa zinaondolewa na dawa za kuzuia kuvu kutumika ipasavyo, maambukizi haya yanaweza kusababisha kifo kwa watu wengi.
