Maambukizi ya Legionella husababishwa na bakteria hasi za gramu Legionella pneumophila na mara nyingi huathiri mapafu, na kusababisha nimonia na dalili kama za mafua.
Maambukizi mara nyingi hupatikana kwa kuvuta matone ya maji yaliyochafuliwa, kama vile yanavyoweza kunyunyizwa kutoka kwenye vichwa vya kuogea au mifumo ya kiyoyozi.
Watu wana homa, kutetemeka kwa baridi, na maumivu ya misuli, na kupumua kunaweza kuwa vigumu na kuuma.
Madaktari hutambua maambukizi kwa kuchambua sampuli za makohozi, majimaji kutoka mapafuni, au mkojo.
Antibayotiki, kama vile fluoroquinolones, zinaweza kutibu ugonjwa wa Lejonela kwa ufanisi.
(Angalia pia Muhtasari wa Bakteria.)
Maambukizi yanayosababishwa na bakteria Legionella yalitambuliwa kwa mara ya kwanza mwaka wa 1976, wakati kulikuwa na mlipuko mkubwa wa nimonia iliyosababisha vifo katika kongamano la American Legion huko Philadelphia, Pennsylvania. Kwa hivyo, maambukizi hayo yaliitwa ugonjwa wa Lejonela.
Mambo yafuatayo huongeza hatari ya kupata maambukizi ya Legionella:
Mfumo dhaifu wa kingamaradhi
Ugonjwa sugu wa mapafu kama vile ugonjwa sugu wa mapafu unaozuia hewa (COPD)
Uvutaji sigara
Umri mkubwa
Legionella bakteria mara nyingi huwepo kwenye udongo na maji yasiyo na chumvi. Maji safi yaliyo na bakteria hizi yanaweza kuingia kwenye mfumo wa mabomba ya jengo. Hivyo, mlipuko wa Legionella mara nyingi huanza kwenye ugavi wa maji wa jengo. Katika hali kama hizo, watu kwa kawaida hupata maambukizi kwa kuvuta matone ya maji yaliyochafuliwa ambayo yamepuliziwa kutoka kwenye vichwa vya kuogea, vinyunyizio vya ukungu, chemchemi za mapambo, bafu za whirlpool, beseni za maji ya moto, au minara ya kupoeza maji kwa ajili ya viyoyozi.
Ugonjwa wa Lejonela hauenezwi kutoka kwa mtu mmoja hadi mwingine.
Bakteria ya Lejonela kwa kawaida huambukiza mapafu, na kusababisha ugonjwa wa Lejonela.
Wakati mwingine bakteria huathiri njia ya juu ya upumuaji pekee na hazisababishi nimonia. Maambukizi haya huitwa homa ya Pontiac na ni hafifu zaidi kuliko ugonjwa wa Lejonela.
Mara chache, bakteria hizi zinaweza pia kuambukiza maeneo mengine ya mwili, hasa kwa watu walio na mfumo dhaifu wa kinga au ugonjwa mkali. Moyo huathiriwa zaidi, lakini ubongo na uti wa mgongo, wengu, tezi za limfu, misuli, viungo (ikiwa ni pamoja na viungo bandia), majeraha ya upasuaji, na matumbo pia vinaweza kuathiriwa.
Dalili za Maambukizi ya Legionella
Dalili za ugonjwa wa Lejonela zinafanana na mafua. Watu wana homa, kutetemeka kwa baridi, kujisikia mgonjwa kwa ujumla, maumivu ya misuli, maumivu ya kichwa, na kuchanganyikiwa. Dalili nyingine ni pamoja na kichefuchefu, kinyesi laini au kuhara ya majimaji, maumivu ya tumbo, kikohozi na maumivu ya viungo. Watu wanaweza kuwa na ugumu wa kupumua, na kupumua kunaweza kuuma. Wanaweza kukohoa damu.
Kwa matibabu, watu wengi ambao kwa kawaida ni wenye afya njema hupona. Hata hivyo, sifa fulani huongeza hatari ya kifo:
Kupata maambukizi hospitalini (hadi nusu ya watu walioambukizwa hufa)
Kuwa mzee
Kuwa na mfumo dhaifu wa kinga
Bila matibabu, ugonjwa wa Lejonela husababisha kifo kwa takriban 10 hadi 15% ya watu, lakini kiwango hiki ni cha juu (hadi 40%) kwa watu wazee, walio na mfumo dhaifu wa kinga, au walioambukizwa hospitalini.
Watu wenye homa ya Pontiac wana homa, maumivu ya kichwa, na maumivu ya misuli lakini hawana kikohozi au dalili nyingine za njia ya upumuaji. Dalili hutoweka zenyewe ndani ya wiki moja hivi.
Utambuzi wa Maambukizi ya Legionella
Ukuzaji na uchambuzi wa sampuli ya makohozi au majimaji kutoka kwenye mapafu
Wakati mwingine vipimo vya mkojo
Ili kugundua maambukizi, madaktari huchukua sampuli za makohozi au umajimaji uliochukuliwa kutoka kwenye mapafu na kuzituma kwenye maabara ili kuzikuza (culture) na kutambua bakteria. Upimaji wa mmenyuko wa mnyororo wa polimerasi (PCR) unaweza kufanywa. Huongeza kiasi cha DNA ya bakteria na hivyo hurahisisha utambuzi wa bakteria.
Sampuli ya mkojo inaweza kuchunguzwa ili kubaini vitu maalum vinavyozalishwa na bakteria (antijeni). Vipimo hivi haviwezi kugundua baadhi ya aina za Legionella bakteria, lakini vinaweza kugundua aina inayosababisha maambukizi mengi.
Eksirei ya kifua huchukuliwa ili kuangalia kama kuna nimonia.
Matibabu ya Maambukizi ya Legionella
Dawa za kuua bakteria
Watu wenye ugonjwa wa Lejonela wanapaswa kupewa antibayotiki. Kwa kawaida, fluoroquinolone, kama vile levofloxacin au moxifloxacin, hutolewa kwa njia ya mishipa au kwa mdomo kwa siku 7 hadi 14 na, ikiwa watu wana mfumo wa kinga uliodhoofika sana, wakati mwingine hadi wiki 3. Antibayotiki nyingine zenye ufanisi ni azithromycin na wakati mwingine clarithromycin au doxycycline.
Watu wenye homa ya Pontiac hawahitaji antibayotiki kwa sababu maambukizi haya huisha yenyewe bila matibabu.
Taarifa Zaidi
Nyenzo zifuatazo za lugha ya Kiingereza zinaweza kuwa muhimu. Tafadhali kumbuka kuwa Mwongozo hauwajibiki kwa maudhui ya nyenzo hizi.
Vituo vya Kudhibiti na Kuzuia Magonjwa (CDC): Legionella: Rasilimali inayotoa taarifa kuhusu Legionella, ikiwa ni pamoja na milipuko na hatua za kuzuia
