Rhabdomyosarcoma ni saratani inayokua kwa kasi inayoweza kutokea katika tishu laini (kama vile misuli) popote mwilini.
Rhabdomyosarcoma zinaweza kutokea popote, lakini kichwa na shingo, sehemu za siri au njia ya mkojo, na miguu ndio maeneo ya kawaida sana.
Dalili hutegemea mahali ambapo rhabdomyosarcoma imekua.
Utambuzi unahusisha vipimo vya picha na uchunguzi wa sampuli ya tishu na seli.
Matibabu hujumuisha tibakemikali, upasuaji, na wakati mwingine tiba kwa njia ya eksirei.
(Angalia pia Muhtasari wa Saratani ya Utotoni.)
Takriban visa 400 hadi 500 vya rhabdomyosarcoma hutokea kwa watoto nchini Marekani kila mwaka. Saratani hii inachangia 3% ya saratani zote kwa watoto. Theluthi mbili ya visa vya rhabdomyosarcoma hutambuliwa kwa watoto walio chini ya umri wa miaka 7. Rhabdomyosarcoma hutokea zaidi kwa watoto.
Saratani hii hutokana na seli ambazo kwa kawaida hubadilika na kuwa seli za misuli. Kisababishi cha rhabdomyosarcoma hakijulikani.
Ingawa rhabdomyosarcoma inaweza kutokea karibu popote mwilini, hutokea mara nyingi katika sehemu zifuatazo:
Kichwa na shingo (katika takribani 35% ya visa): Hutokea zaidi miongoni mwa watoto wa umri wa kwenda shule
Sehemu za siri au njia ya mkojo (katika takriban 25% ya visa), kwa kawaida kwenye kibofu cha mkojo, tezi kibofu au uke: Kwa kawaida hutokea kwa watoto wachanga na watoto wanaoanza kutembea
Miguu na mikono (katika takriban 20% ya visa): Kawaida zaidi miongoni mwa vijana
Pingiti au maeneo mengine mbalimbali (katika takriban 20% ya visa)
Rhabdomyosarcoma inaweza kuenea (kuenea maeneo mengi) hadi sehemu zingine za mwili, lakini kwa kawaida hutambuliwa kabla ya saratani kuenea. Takriban 15 hadi 25% ya watoto hutambuliwa baada ya saratani kuenea. Katika watoto hawa, saratani hupatikana zaidi kwenye mapafu. Mifupa, uboho, na tezi za limfu ni maeneo mengine ambayo saratani inaweza kuenea.
Dalili za Rhabdomyosarcoma
Kwa watoto wengi, dalili ya kwanza ya saratani ni uvimbe mgumu au matatizo yanayohusiana na kiungo kilichoathiriwa na saratani, kama vile yafuatayo:
Macho: Kuchanika, maumivu ya macho, au kuvimba kwa jicho
Pua na koo: Kujaa kamasi kwenye pua, mabadiliko ya sauti, au kutokwa na uchafu puani ambao una kamasi na usaha
Sehemu za siri na njia ya mkojo: Maumivu ya tumbo, uvimbe tumboni unaoweza kuhisiwa, ugumu kukojoa, na damu kwenye mkojo
Uke: Kutokwa na uchafu unaojumuisha kamasi na damu au uvimbe kama polipu unaotoka nje ya uke
Miguu na mikono: Uvimbe mgumu kwenye mikono au miguu
Saratani huenea mara kwa mara, hasa kwenye mapafu, uboho, na nodi za limfu. Kwa kawaida, ueneaji huu hausababishi dalili.
Utambuzi wa Rhabdomyosarcoma
Tomografia ya kompyuta (CT) au upigaji picha kwa mwangwi wa sumaku (MRI)
Uchunguzi wa tishu na seli au kuondolewa kwa uvimbe
Ikiwa uvimbe utatambuliwa, CT au MRI hufanywa.
Utambuzi wa rhabdomyosarcoma huthibitishwa kwa kuchukua sampuli kutoka kwenye uvimbe na kuuchunguza chini ya hadubini (uchunguzi wa sampuli ya tishu na seli). Wakati mwingine uvimbe mzima huondolewa kupitia upasuaji.
Ili kubaini kama saratani imeenea, CT ya kifua, picha ya mfupa (picha ya radionuklidi ya mifupa), na aina nyingine ya picha ya radionuklidi inayoitwa tomografia ya utoaji wa positron–CT (PET-CT) hufanywa. Pia, sampuli ya uboho hutolewa kutoka mifupa yote miwili ya nyonga na kuchunguzwa.
Matibabu ya Rhabdomyosarcoma
Tibakemikali na upasuaji
Wakati mwingine tiba ya mionzi
(Angalia pia Kanuni za Matibabu ya Saratani.)
Matibabu yanajumuisha tibakemikali na upasuaji, tiba kwa njia ya eksirei, au mchanganyiko wa matibabu yote 3.
Watoto wote hutibiwa kwa tibakemikali. Dawa za tibakemikali zinazotumika sana ni vincristine, dactinomycin, cyclophosphamide, doxorubicin, ifosfamide, na etoposide. Topotecan na irinotecan ni dawa nyingine za tibakemikali zinazoweza pia kutumika.
Upasuaji unapofanywa, saratani nzima huondolewa ikiwezekana.
Tiba kwa njia ya eksirei kwa kawaida hutumika ikiwa saratani fulani inabaki baada ya upasuaji au ikiwa saratani inachukuliwa kuwa yenye hatari ya wastani au hatari kubwa.
Ubashiri wa Rhabdomyosarcoma
Ubashiri unategemea mambo kadhaa:
Saratani iko wapi
Kiasi cha saratani kinachoweza kuondolewa
Kama imeenea
Umri wa mtoto
Seli na tishu za saratani zinaonekanaje zinapochunguzwa chini ya hadubini
Ubashiri huo huwa mbaya zaidi kwa watoto walio chini ya mwaka 1 au walio na umri wa zaidi ya miaka 10.
Watoto huchukuliwa kuwa na hatari ndogo, hatari ya wastani, au hatari kubwa kulingana na mchanganyiko wa vigezo. Zaidi ya 90% ya watoto wanaochukuliwa kuwa katika hatari ndogo huishi, lakini chini ya 50% ya watoto wanaochukuliwa kuwa katika hatari kubwa huishi.
Taarifa Zaidi
Nyenzo zifuatazo za lugha ya Kiingereza zinaweza kuwa muhimu. Tafadhali kumbuka kuwa Mwongozo hauwajibiki kwa maudhui ya nyenzo hizi.
The American Cancer Society: Ikiwa Mtoto Wako Ametambuliwa kuwa na Saratani: Rasilimali kwa wazazi na wapendwa wa mtoto ambaye ana saratani ambayo hutoa taarifa kuhusu jinsi ya kukabiliana na baadhi ya matatizo na maswali yanayojitokeza mara tu baada ya mtoto kugunduliwa na ugonjwa huo
