Melatonin

Melatonin được sử dụng để điều chỉnh mẫu giấc ngủ trong thời gian ngắn, bao gồm cả đảo lộn thời gian và mất ngủ. Nghiên cứu trong sử dụng bổ sung melatonin cho những người bị ảnh hưởng bởi chứng rối loạn xúc động lưỡng cực, điều chỉnh mô hình giấc ngủ ở những người làm việc muộn theo ca và tái đồng bộ hóa của chu kỳ giấc ngủ/thức ở người mắc bệnh Alzheimer sớm đang được đánh giá.

Liều lượng tiêu chuẩn không được thiết lập và khoảng từ 0,5 đến 5 mg uống dùng 1 giờ trước khi đi ngủ bình thường vào ngày đi du lịch và 2 đến 4 đêm sau khi đến.

Melatonin cũng được sử dụng để kiểm soát lo lắng trước và sau phẫu thuật; 80% số bệnh nhân phẫu thuật cảm thấy lo lắng.

Một số bằng chứng khoa học ủng hộ việc sử dụng melatonin để giảm thiểu tác động của chứng mệt mỏi do lệch múi giờ, đặc biệt là ở những người đi về phía đông qua 2 đến 5 múi giờ (1, 2).

Một phân tích tổng hợp của 19 nghiên cứu (1683 bệnh nhân) cho thấy ở trẻ em và người lớn, melatonin dùng để điều trị các rối loạn giấc ngủ nguyên phát giúp giảm thời gian đi vào giấc ngủ 7 phút, tăng tổng thời gian ngủ thêm 8 phút và cải thiện chất lượng giấc ngủ (3). Một phân tích tổng hợp các thử nghiệm phân nhóm ngẫu nhiên đã cung cấp bằng chứng cho thấy melatonin làm giảm thời gian bắt đầu giấc ngủ ở bệnh nhân mất ngủ nguyên phát, có lợi cho bệnh nhân mắc hội chứng giai đoạn ngủ bị trì hoãn và giúp điều chỉnh các kiểu ngủ-thức ở bệnh nhân mù (4). Một phân tích tổng hợp khác cho thấy melatonin mang lại lợi ích cho chứng rối loạn giấc ngủ thứ phát (mất ngủ thứ phát do hạn chế giấc ngủ) - cụ thể là nó làm giảm độ trễ khi bắt đầu giấc ngủ và tăng tổng thời gian ngủ, mặc dù nó không cải thiện hiệu quả giấc ngủ (5).

Một đánh giá có hệ thống của Cochrane về các biện pháp can thiệp bằng thuốc đối với chứng buồn ngủ và rối loạn giấc ngủ do làm việc theo ca đã tìm thấy bằng chứng chất lượng thấp rằng melatonin (1 đến 10 mg) sau ca đêm có thể làm tăng thời gian ngủ vào ban ngày thêm 24 phút và vào ban đêm thêm 17 phút, so với giả dược (6). 

Bằng chứng hỗ trợ sử dụng melatonin như là một trợ giấc ngủ ở người trưởng thành và trẻ em bị rối loạn tâm thần kinh (ví dụ, rối loạn phát triển tràn lan) ít mạnh. Tuy nhiên, trong 19 nghiên cứu chọn ngẫu nhiên có đối chứng, melatonin đã cải thiện đáng kể thời gian bắt đầu giấc ngủ, thời gian ngủ và thời gian thức sau khi bắt đầu ngủ ở trẻ em bị rối loạn phát triển thần kinh (7).

Một đánh giá có hệ thống của Cochrane năm 2015 gồm 12 thử nghiệm phân nhóm ngẫu nhiên với 774 bệnh nhân cho thấy melatonin tốt hơn giả dược trong việc giảm lo âu trước khi phẫu thuật. Tuy nhiên, kết quả về lợi ích của melatonin trong việc giảm lo lắng sau phẫu thuật là không đồng nhất (8).

Melatonin cũng có thể giúp làm giảm các triệu chứng về hành vi liên quan đến chứng ngủ gật (9). Một phân tích tổng hợp gồm 7 thử nghiệm phân nhóm ngẫu nhiên bao gồm 462 bệnh nhân mắc bệnh Alzheimer đã báo cáo rằng melatonin có thể cải thiện chất lượng giấc ngủ ở những bệnh nhân này (10).

Hàm lượng melatonin thay đổi trong các sản phẩm khác nhau (11).

Nhức đầu, chóng mặt, buồn nôn, buồn ngủ và trầm cảm thoáng qua có thể xảy ra. Melatonin có thể làm trầm cảm nặng hơn.

Hướng dẫn năm 2015 của Viện Hàn lâm Y học Giấc ngủ Hoa Kỳ khuyến nghị người cao tuổi mắc sa sút trí tuệ không nên sử dụng melatonin do chưa có đủ bằng chứng (12). Một báo cáo về việc sử dụng melatonin ở người cao tuổi cho thấy việc sử dụng melatonin nói chung có thể an toàn nhưng tác dụng của việc sử dụng lâu dài vẫn chưa được biết rõ (13). Điều quan trọng cần lưu ý là melatonin có thể duy trì tác dụng ở người cao tuổi lâu hơn so với người trẻ tuổi và gây buồn ngủ vào ban ngày. Do đó, cần có thêm nhiều nghiên cứu để đánh giá độ an toàn của melatonin ở người cao tuổi cũng như những người bị sa sút trí tuệ.

Trẻ em vô tình nuốt phải melatonin xảy ra do tính phổ biến và được sử dụng rộng rãi trong gia đình (14).

Bằng chứng cho thấy melatonin có thể làm tăng tác dụng của warfarin, tăng nguy cơ chảy máu.

Melatonin có thể làm giảm tác dụng của thuốc chống động kinh và tăng nguy cơ co giật.

Melatonin có thể tăng cường tác dụng an thần của các loại thuốc như thuốc benzodiazepin.

Melatonin có thể làm tăng tác dụng bất lợi của methamphetamine.

Fluvoxamine, estrogen và thuốc kháng sinh quinolone có thể làm tăng nồng độ melatonin. Carbamazepine và rifampin có thể làm giảm nồng độ melatonin.

(Xem thêm bảng Một số tương tác có thể xảy ra giữa dinh dưỡng bổ sung và thuốc.)

1. 1. Melatonin for jet lag. Drug Ther Bull 58(2):21-24, 2020. doi: 10.1136/dtb.2019.000074.

2. 2. Buscemi N, Vandermeer B, Pandya R, et al. Melatonin for treatment of sleep disorders. Evid Rep Technol Assess (Summ). (108):1-7, 2004. doi:10.1037/e439412005-001

3. 3. Ferracioli-Oda E, Qawasmi A, Bloch MH. Meta-analysis: melatonin for the treatment of primary sleep disorders. PLoS One 8(5):e63773, 2013. doi: 10.1371/journal.pone.0063773.

4. 4. Auld F, Maschauer EL, Morrison I, et al. Evidence for the efficacy of melatonin in the treatment of primary adult sleep disorders. Sleep Med Rev 34:10-22, 2017. doi: 10.1016/j.smrv.2016.06.005.

5. 5. Li T, Jiang S, Han M, et al. Exogenous melatonin as a treatment for secondary sleep disorders: a systematic review and meta-analysis. Front Neuroendocrinol 52:22-28, 2019. doi: 10.1016/j.yfrne.2018.06.004.

6. 6. Liira J, Verbeek JH, Costa G, et al. Pharmacological interventions for sleepiness and sleep disturbances caused by shift work. Cochrane Database Syst Rev. (8):CD009776, 2014. doi:10.1002/14651858.CD009776.pub2

7. 7. McDonagh MS, Holmes R, Hsu F. Pharmacologic treatments for sleep disorders in children: a systematic review. J Child Neurol. 34(5):237-247, 2019. doi: 10.1177/0883073818821030

8. 8. Hansen MV, Halladin NL, Rosenberg J, Gögenur I, Møller AM. Melatonin for pre- and postoperative anxiety in adults. Cochrane Database Syst Rev. (4):CD009861, 2015. doi:10.1002/14651858.CD009861.pub2

9. 9. de Jonghe A, Korevaar JC, van Munster BC, de Rooij SE. Effectiveness of melatonin treatment on circadian rhythm disturbances in dementia. Are there implications for delirium? A systematic review. Int J Geriatr Psychiatry. Tháng 12 năm 2010;25(12):1201-8. doi: 10.1002/gps.2454. PMID: 21086534.

10. 10. Wang YY, Zheng W, Ng CH, Ungvari GS, Wei W, Xiang YT. Meta-analysis of randomized, double-blind, placebo-controlled trials of melatonin in Alzheimer's disease. Int J Geriatr Psychiatry. Tháng 1 năm 2017;32(1):50-57. doi: 10.1002/gps.4571. Xuất bản điện tử ngày 19 tháng 9 năm 2016. PMID: 27645169.

11. 11. Erland LA, Saxena PK. Melatonin natural health products and supplements: presence of serotonin and significant variability of melatonin content. J Clin Sleep Med. 13(2):275-281, 2017. doi:10.5664/jcsm.6462

12. 12. Auger RR, Burgess HJ, Emens JS, Deriy LV, Thomas SM, Sharkey KM. Clinical Practice Guideline for the Treatment of Intrinsic Circadian Rhythm Sleep-Wake Disorders: Advanced Sleep-Wake Phase Disorder (ASWPD), Delayed Sleep-Wake Phase Disorder (DSWPD), Non-24-Hour Sleep-Wake Rhythm Disorder (N24SWD), and Irregular Sleep-Wake Rhythm Disorder (ISWRD). Bản cập nhật cho năm 2015: An American Academy of Sleep Medicine Clinical Practice Guideline. J Clin Sleep Med. 11(10):1199-1236, 2015. doi:10.5664/jcsm.5100

13. 13. Tuft C, Matar E, Menczel Schrire Z, Grunstein RR, Yee BJ, Hoyos CM. Current Insights into the Risks of Using Melatonin as a Treatment for Sleep Disorders in Older Adults. Clin Interv Aging. Ngày 12 tháng 1 năm 2023;18:49-59. doi: 10.2147/CIA.S361519

14. 14. Lelak K, Vohra V, Neuman MI, et al. Pediatric melatonin ingestions - United States, 2012-2021. MMWR Morb Mortal Wkly Rep. 71(22):725-729, 2022. doi:10.15585/mmwr.mm7122a1

Tài nguyên bằng tiếng Anh sau đây có thể hữu ích. Vui lòng lưu ý rằng CẨM NANG không chịu trách nhiệm về nội dung của tài liệu này.

1. National Institutes of Health (NIH), National Center for Complementary and Integrative Health: Melatonin in as a dietary supplement