Việc không tuân thủ các khuyến nghị về thuốc (xem thêm phần Tuân thủ phác đồ dùng thuốc) có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi do:
Giá cả
Đau hoặc bất tiện
Sự cần thiết phải dùng liều thường xuyên, phác đồ phức tạp, hoặc cả hai
Nhưng có nhiều yếu tố độc lập góp phần vào sự không tuân thủ điều trị ở trẻ em.
Trẻ em < 6 tuổi có thể gặp khó khăn khi nuốt viên thuốc và có nhiều khả năng từ chối dùng các loại thuốc có vị khó uống, đặc biệt là một số loại thuốc dạng lỏng (ví dụ: clindamycin).
Trẻ lớn hơn thường không chịu dùng thuốc theo phác đồ (ví dụ: insulin, thuốc hít định liều) vì trẻ phải rời khỏi lớp học hoặc dừng các hoạt động của chúng hoặc làm cho trẻ có biểu hiện khác với các bạn đồng lứa.
Thanh thiếu niên có thể biểu hiện sự nổi loạn và khẳng định sự độc lập với cha mẹ bằng cách không chịu dùng thuốc. Trẻ cũng có thể bỏ uống thuốc mà không thấy bất kỳ tác dụng bất lợi nào ngay lập tức và sau đó đưa ra lý do sai lầm rằng trẻ không cần dùng thuốc theo toa. Điều này có thể dẫn đến tình trạng bỏ uống thuốc nhiều hơn và tăng mức độ không tuân thủ điều trị. Trẻ vị thành niên muốn được giống như bạn bè của trẻ và thuộc và hòa nhập vào nhóm bạn cùng lứa tuổi của trẻ. Việc mắc một tình trạng bệnh mạn tính có thể khiến họ khác biệt so với nhóm bạn cùng trang lứa và họ thường không tuân thủ điều trị nên bạn bè sẽ không coi họ là khác biệt.
Cha mẹ/người chăm sóc có thể chỉ nhớ hoặc hiểu một phần lý do và hướng dẫn sử dụng thuốc và lịch trình làm việc của họ có thể khiến họ không thể cho trẻ uống thuốc đúng liều lượng theo lịch. Một số phương thuốc dân gian hoặc thảo dược ban đầu. Một số người có thu nhập hạn chế và buộc phải chi tiền cho những ưu tiên khác, chẳng hạn như thực phẩm; những người khác có thể có niềm tin và thái độ cụ thể khiến họ không cho trẻ em dùng thuốc. Các rào cản trong việc dùng thuốc tại trường học, trại hè và/hoặc các cơ sở khác không phải ở nhà bao gồm sự khác biệt về số lượng y tá trường học hoặc nhân viên được ủy quyền khác để cung cấp thuốc, các quy định liên quan đến việc học sinh sở hữu thuốc khẩn cấp (ví dụ: ống tiêm tự động epinephrine), thiếu sự giao tiếp rõ ràng giữa phụ huynh và nhân viên nhà trường hoặc trại hè về nhu cầu dùng thuốc và thiếu các quy trình chuẩn bị cho trường hợp khẩn cấp.
Để giúp giảm thiểu việc không tuân thủ, bác sĩ kê đơn có thể làm như sau:
Xác định xem bệnh nhân và phụ huynh/người chăm sóc có đồng ý với chẩn đoán hay không, có coi đó là nghiêm trọng và tin rằng phương pháp điều trị sẽ hiệu quả hay không.
Sửa chữa những hiểu lầm và hướng dẫn bệnh nhân và người chăm sóc tới các nguồn thông tin đáng tin cậy.
Xác định các yếu tố thúc đẩy tuân thủ.
Đưa ra hướng dẫn bằng văn bản cũng như bằng lời nói bằng ngôn ngữ mà bệnh nhân và người chăm sóc có thể xem xét và hiểu được.
Sau đó gọi điện thoại cho các gia đình để trả lời các thắc mắc phát sinh.
Đánh giá tiến độ và nhắc nhở bệnh nhân và người chăm sóc về các lần khám theo dõi.
Xem lại chai thuốc tại các lần khám lại để kiểm tra số lượng thuốc viên đã dùng.
Giáo dục bệnh nhân và người chăm sóc về cách ghi nhật ký triệu chứng hoặc nhật ký dùng thuốc hàng ngày.
Đảm bảo phác đồ dùng thuốc an toàn và hiệu quả, đồng thời lưu ý đến tần suất dùng thuốc và dạng bào chế.
Đặc biệt, thanh thiếu niên cần cảm thấy trẻ kiểm soát được bệnh tật và phương pháp điều trị của trẻ và cần phải được khuyến khích giao tiếp một cách thoải mái và chịu trách nhiệm nhiều nhất có thể đối với phương pháp điều trị của trẻ để tránh tình trạng không tuân thủ.
Bất cứ khi nào có thể, phác đồ điều trị cần phải được đơn giản hóa (ví dụ: đồng bộ hóa nhiều loại thuốc và giảm thiểu số liều dùng hàng ngày trong khi vẫn duy trì hiệu quả) và phù hợp với lịch trình của bệnh nhân và lịch trình của người chăm sóc. Các khía cạnh quan trọng của việc điều trị nên được nhấn mạnh (ví dụ, dùng đủ một đợt điều trị kháng sinh). Nếu cũng cần thay đổi lối sống (ví dụ, trong chế độ ăn uống hoặc tập thể dục), thì những thay đổi đó nên được thực hiện dần dần trong nhiều lần khám và phải đặt ra các mục tiêu thực tế để không làm bệnh nhân hoặc người chăm sóc bị choáng ngợp. Thành công trong việc đạt được một mục tiêu cần được củng cố bằng lời khen ngợi và nên có mục tiêu kế tiếp bổ sung.
Đối với những bệnh nhân cần phải có phác đồ điều trị dài hạn tốn kém, danh sách các chương trình hỗ trợ bệnh nhân bằng dược phẩm tại Hoa Kỳ có sẵn tại NeedyMeds.
