Vắc-xin Mpox

Có 2 loại vắc-xin mpox có sẵn tại Hoa Kỳ:

• Vắc-xin vi rút vaccinia giới hạn sao chép (còn gọi là vắc-xin Ankara biến đổi, MVA)

• Vắc-xin vi rút vaccinia có khả năng sao chép

Vắc-xin MVA chứa vi rút vaccinia sống, giảm độc lực, không sinh sản ở người được tiêm. Đây là loại vắc xin chính được sử dụng ở Hoa Kỳ trong đợt bùng phát hiện nay.

Vắc-xin vi rút vaccinia có khả năng sao chép chứa vi rút vaccinia sống, có họ hàng với vi rút đậu mùa và tạo khả năng miễn dịch chéo với vi rút mpox và vi rút đậu mùa. Vắc xin này có sẵn để sử dụng chống lại mpox ở Hoa Kỳ theo quy trình Thuốc mới Nghiên cứu Tiếp cận Mở rộng.

Vắc-xin MVA là vắc-xin bước đầu được chỉ định để phòng ngừa bệnh mpox (và bệnh đậu mùa) ở người lớn ≥ 18 tuổi có nguy cơ cao mắc bệnh mpox (hoặc bệnh đậu mùa). Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh (CDC) khuyến nghị tiêm vắc-xin này cho những người, bao gồm cả bệnh nhân đang mang thai, có nguy cơ cao phơi nhiễm với mpox hoặc sau lần phơi nhiễm gần đây hoặc nghi ngờ phơi nhiễm với mpox.

Vắc-xin phòng ngừa vi rút đậu mùa có khả năng sao chép cũng được chỉ định cho những người từ 1 tuổi trở lên có nguy cơ cao mắc bệnh mpox (hoặc bệnh đậu mùa). Tuy nhiên, đây không phải là khuyến nghị tiêm vắc-xin bước đầu để phòng ngừa hoặc dự phòng sau phơi nhiễm.

Các yếu tố nguy cơ bao gồm:

• Những người quan hệ tình dục không có mối quan hệ chung thủy lâu dài (ví dụ: > 1 bạn tình trong 6 tháng trước)

• Cần đánh giá hoặc điều trị bệnh nhiễm trùng lây truyền qua đường tình dục (ví dụ: bệnh chlamydia, bệnh lậu, bệnh giang mai)

• Quan hệ tình dục tại một địa điểm thương mại hoặc tại một sự kiện thương mại lớn; quan hệ tình dục để đổi lấy tiền, hàng hóa hoặc ma túy bất hợp pháp

• Nam giới quan hệ tình dục đồng giới

• Phơi nhiễm nghề nghiệp với máu hoặc các chất dịch cơ thể có khả năng lây nhiễm khác (ví dụ: nhân viên chăm sóc sức khỏe, nhân viên phòng thí nghiệm)

• Tiếp xúc gia đình và/hoặc tiếp xúc tình dục với người mắc bệnh mpox

• Đã biết hoặc nghi ngờ phơi nhiễm với người mắc bệnh mpox hoặc có bất kỳ yếu tố nguy cơ nào nêu trên

• Đi du lịch đến các vùng dịch lưu hành

Tiêm vắc-xin được khuyến nghị cho những người có yếu tố nguy cơ tình dục đối với mpox với điều kiện họ chưa được chẩn đoán mắc bệnh trong đợt bùng phát hiện tại và chưa được tiêm đủ 2 liều vắc-xin.

Việc tiêm chủng cũng được khuyến nghị cho những người đi du lịch đến Trung và Đông Phi, nơi tỷ lệ mắc bệnh và nguy cơ phơi nhiễm cao.

Chống chỉ định tiêm vắc-xin MVA bao gồm:

• Suy giảm miễn dịch (như với bất kỳ loại vắc-xin sống nào)

• Phản ứng dị ứng trầm trọng (ví dụ, sốc phản vệ) sau liều thuốc trước hoặc đối với thành phần vắc-xin

Về mặt lý thuyết, phản ứng dị ứng nặng (tức là phản vệ) với các thành phần của vắc-xin có thể xảy ra nhưng rất hiếm. Những người có tiền sử phản ứng phản vệ với vắc-xin nói chung nên tránh tiêm thêm liều vắc-xin; tuy nhiên, có thể cân nhắc tiêm lại liều vắc-xin theo từng trường hợp cụ thể đối với những người có nguy cơ phơi nhiễm cao sau khi cân nhắc cẩn thận giữa nguy cơ và lợi ích (1).

Chống chỉ định của vắc-xin vi rút vaccinia có khả năng sao chép bao gồm:

• Suy giảm miễn dịch (chẳng hạn như những người bị nhiễm HIV giai đoạn tiến triển hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch)

• Bệnh ở da (đặc biệt là viêm da cơ địa dị ứng)

• Viêm mắt

• Bệnh tim

• Dưới 1 tuổi

• Mang thai

Liều của vắc-xin MVA là 0,5 ml tiêm dưới da (tốt nhất là tiêm vào cánh tay trên).

Một liệu trình gồm 2 liều được cho dùng cách nhau 4 tuần. Cần phải tiêm đủ liều để tạo ra khả năng miễn dịch đầy đủ.

Có thể xem xét một phác đồ tiêm trong da thay thế 0,1 mL theo Giấy phép sử dụng khẩn cấp (EUA); tuy nhiên, đây không phải là đường dùng được ưu tiên.

Mặc dù trong hầu hết các trường hợp, tiêm vắc-xin mpox được thực hiện như một biện pháp phòng ngừa, nhưng biện pháp dự phòng sau phơi nhiễm (PEP) cũng được đề xuất khi cần thiết. Nếu sử dụng như PEP, lý tưởng nhất là nên tiêm MVA trong vòng 4 ngày sau khi phơi nhiễm nhưng có thể có hiệu quả đến 14 ngày sau khi phơi nhiễm (xem CDC: Mpox Vaccination).

Vắc-xin vi rút vaccinia có khả năng sao chép được tiêm bằng cách đâm nhanh (giữ kim giữa ngón cái và ngón trỏ, vuông góc với da và đâm mạnh, nhanh qua giọt vắc-xin được đặt trên da) một vùng nhỏ 15 lần bằng kim chẻ đôi. Đây được coi là 1 liều. Sau đó, vị trí tiêm vắc-xin được băng lại để ngăn ngừa vi rút vaccinia lây lan sang các vị trí khác trên cơ thể hoặc lây sang người khác. Tiêm vắc-xin được coi là thành công nếu mụn mủ xuất hiện sau khoảng 6 ngày đến 11 ngày. Nếu nó không xuất hiện, người đó sẽ được tiêm một liều khác.

Hiện tại, không khuyến nghị tiêm mũi tăng cường thường quy cho cả hai loại vắc-xin. Tuy nhiên, đối với một số nhóm có nguy cơ cao, chẳng hạn như nhân viên y tế và nhân viên phòng thí nghiệm, những người có nguy cơ phơi nhiễm cao, nên tiêm nhắc lại sau 2 năm đến 10 năm kể từ lần tiêm đầu tiên.

Tác dụng bất lợi thường nhẹ và thường bao gồm đau, ban đỏ, sưng tại chỗ và cứng xung quanh vị trí tiêm.

Phản ứng nghiêm trọng có thể xảy ra ở < 6% số người sau khi tiêm vắc-xin (1). Một số trường hợp viêm cơ tim và viêm màng ngoài tim đã được báo cáo và giám sát sau khi lưu hành đang được thực hiện để xác định các di chứng tiềm ẩn lâu dài.

Để biết thêm thông tin về tác dụng bất lợi của các loại vắc-xin này, hãy tham khảo thông tin kê đơn.

Sau đây là các tài nguyên tiếng Anh có thể hữu ích. Vui lòng lưu ý rằng CẨM NANG không chịu trách nhiệm về nội dung của các tài nguyên này.

1. World Health Organization (WHO): Vaccines and immunization for monkeypox: Interim guidance, ngày 16 tháng 11 năm 2022

2. Centers for Disease Control and Prevention (CDC): Clinical Overview of Mpox