Chụp nhũ ảnh là phương pháp chụp X-quang vú, thường bao gồm 2 hoặc nhiều góc chụp của mỗi bên vú ở các góc độ khác nhau. Người ta thường sử dụng những miếng nhựa để nén vú lại, từ đó tối ưu hóa hình ảnh mô vú và các bất thường tại đó.
Chụp quang tuyến vú để sàng lọc được sử dụng để kiểm tra ung thư vú ở những phụ nữ không có triệu chứng (xem Sàng lọc ung thư vú).
Chụp nhũ ảnh chẩn đoán được sử dụng để chẩn đoán các bệnh lý vú ở những phụ nữ có (1):
Triệu chứng tại vú
Khối u vú sờ nắn được
Kết quả chụp tầm soát vú bất thường, cần làm thêm các phương tiện thăm dò sâu hơn
Chụp X-quang vú bao gồm các góc chụp chuẩn và các góc chụp chuyên biệt.
Phụ nữ không có triệu chứng nhưng đã được điều trị ung thư vú trước đó có thể phải sàng lọc hàng năm hoặc chụp nhũ ảnh chẩn đoán hàng năm, tùy thuộc vào quy trình của cơ sở chẩn đoán hình ảnh.
Thông thường, chụp nhũ ảnh cho thấy vú phơi nhiễm với bức xạ khoảng 0,21 mSv. Đây là mức liều tương đối thấp so với các phương tiện chẩn đoán hình ảnh sử dụng bức xạ (xem bảng ). Tuy nhiên, tiếp xúc với bức xạ là một mối quan tâm với chụp nhũ ảnh vì mô vú nhạy cảm với bức xạ (xem Nguy cơ của bức xạ y tế). Chụp nhũ ảnh đôi khi chỉ được khuyến nghị cho phụ nữ > 40 tuổi một phần vì mô vú ở phụ nữ lớn tuổi ít nhạy cảm hơn với tác dụng bất lợi của bức xạ. Các dụng cụ chụp X-quang vú chuyên dụng và kỹ thuật chụp vú kỹ thuật số được sử dụng để giảm thiểu phơi nhiễm phóng xạ.
Các biến thể của chụp mammography
Có thể sử dụng Chụp X-quang vú 3D, là phương pháp áp dụng hình ảnh 3D, trong chụp X-quang vú. Đầu phát tia X di chuyển theo đường vòng cung, từ đó tạo ra các hình ảnh cắt lớp, sau đó những hình ảnh này sẽ được sắp xếp lại để tạo ra hình ảnh 3 chiều. Kỹ thuật này giúp giảm thiểu hiệu ứng chồng lấp cấu trúc ở vú. Vì vậy, các bất thường sẽ được làm nổi bật rõ hơn so với các cấu trúc xung quanh. Chụp nhũ ảnh 3D có thể làm giảm việc cần phải chụp nhũ ảnh lại và các bác sĩ lâm sàng có thể phát hiện ung thư chính xác hơn, đặc biệt là ở những bệnh nhân có mô vú dày.
Tổng liều bức xạ được sử dụng trong chụp nhũ ảnh 3 chiều (1,0 mSv) cao hơn liều được sử dụng trong chụp nhũ ảnh thông thường (0,5 mSv), mặc dù vẫn tương đối thấp so với một số kiểm tra chẩn đoán hình ảnh khác.
Tài liệu tham khảo
1. American College of Radiology: ACR Practice Parameter for the Performance of Screening and Diagnostic Mammography. 2023. Truy cập ngày 25 tháng 8 năm 2025.
