Zona tai

Triệu chứng của zona tai bao gồm

• Đau tai nặng với phồng rộp ở tai

• Liệt mặt tạm thời hoặc vĩnh viễn cùng bên (giống liệt mặt Bell)

• Chóng mặt kéo dài vài ngày

• Nghe kém (có thể là vĩnh viễn hoặc có thể giải quyết một phần hoặc toàn bộ)

• Ù tai và quá nhạy cảm với âm thanh

Các chỗ phồng rộp xảy ra trên vành tai và trong ống tai ngoài dọc theo sự phân bố của các nhánh cảm giác của các dây thần kinh mặt. Các triệu chứng của bệnh viêm màng não (ví dụ, nhức đầu, nhầm lẫn, cổ cứng) là không phổ biến. Đôi khi có liệt những dây thần kinh sọ khác.

• Chủ yếu là bệnh sử và khám thực thể

• Đôi khi cần nuôi cấy vi rút

• Đôi khi chụp ảnh (MRI)

Chẩn đoán zona tai thường là lâm sàng. Nếu có bất kỳ câu hỏi nào về bệnh sinh do virus, các chỗ phồng rộp có thể được lấy dịch để tạo miễn dịch huỳnh quang hoặc cấy virut và MRI được thực hiện để loại trừ các chẩn đoán khác.

• Thuốc kháng vi-rút và glucocorticoid

• Đôi khi thuốc phiện hoặc các loại thuốc khác để làm giảm triệu chứng đau dữ dội

• Hiếm khi phẫu thuật giải áp cống fallope (ví dụ: trong trường hợp liệt toàn bộ khuôn mặt)

Mặc dù có rất ít bằng chứng chất lượng cao cho thấy glucocorticoid, thuốc kháng vi-rút hoặc phẫu thuật giảm áp có thể tạo ra sự khác biệt trong bệnh zona tai, nhưng các loại thuốc này là phương pháp điều trị duy nhất có thể có hiệu quả (1, 2). Khi sử dụng, glucocorticoid được bắt đầu bằng prednisone liều cao đường uống trong 4 đến 7 ngày, sau đó giảm dần liều trong 2 tuần tiếp theo. Uống acyclovir 5 lần mỗi ngày hoặc valacyclovir 2 lần mỗi ngày trong 10 ngày có thể rút ngắn thời gian điều trị trên lâm sàng; thuốc này thường được kê đơn cho những bệnh nhân bị suy giảm miễn dịch.

Chóng mặt có thể được ngăn chặn hiệu quả bằng cách uống diazepam từ 4 đến 6 tiếng một lần. Đau có thể cần uống opioid. Đau dây thần kinh sau zona có thể được điều trị bằng thuốc (ví dụ: amitriptyline, nortriptyline, gabapentin, pregabalin) nếu cần.

Vai trò của điều trị bằng phẫu thuật cho tình trạng liệt mặt vẫn còn gây tranh cãi; tuy nhiên, phẫu thuật giải áp cống fallopeg (ống xương bên trong xương thái dương ở hộp sọ chứa dây thần kinh mặt) có thể được cân nhắc nếu liệt mặt hoàn toàn (không nhìn thấy cử động nào ở mặt). Giải chèn ép phải được thực hiện trong vòng 2 tuần kể từ khi bắt đầu liệt mặt để có hiệu quả. Trước khi phẫu thuật, điện não đồ được thực hiện. Những bệnh nhân có sự suy giảm > 90% khả năng vận động khuôn mặt trên điện thần kinh đồ thường là đối tượng cần giải áp.

Tiêm vắc-xin là phương pháp chính được khuyến nghị để phòng ngừa bệnh zona tai. Vắc-xin phòng bệnh zona tái tổ hợp (RZV) có hiệu quả cao trong việc ngăn ngừa bệnh zona, bao gồm cả bệnh zona tai. Trong một thử nghiệm đa trung tâm, phân nhóm ngẫu nhiên với 15.411 bệnh nhân từ 70 tuổi trở lên, hiệu quả chung của vắc-xin chống lại bệnh zona là 97,2% (1). Ủy ban Cố vấn về Thực hành Tiêm chủng (ACIP) của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh khuyến nghị người trưởng thành từ 50 tuổi trở lên nên tiêm vắc-xin, bất kể trước đó có bị nhiễm herpes zoster hay đã tiêm vắc-xin thủy đậu hay không; vắc-xin này cũng được khuyến nghị cho thanh niên bị suy giảm miễn dịch. (Xem Vắc-xin phòng bệnh zona để biết thêm thông tin.)