MSD Manual

Hãy xác nhận rằng quý vị là chuyên gia chăm sóc sức khỏe

Đang tải

Các khối u tủy sống

Theo

Roy A. Patchell, MD

, MD, Barrow Neurological Institute

Xem lại/Duyệt lại toàn bộ lần cuối Thg12 2012| Sửa đổi nội dung lần cuối cùng Thg5 2013

Các khối u tủy sống có thể phát triển trong nhu mô tủy sống, phá huỷ trực tiếp mô, hoặc bên ngoài nhu mô tủy, thường gây chèn ép ủy hoặc rễ dây thần kinh. Các triệu chứng bao gồm đau lưng tiến triển và các triệu chứng thần kinh liên quan đến tủy sống hoặc rễ tủy sống. Chẩn đoán bằng MRI. Điều trị có thể bao gồm corticosteroid, phẫu thuật và xạ trị.

U tủy sống có thể là nội tủy (trong nhu mô tủy) hoặc ngoài tủy (ngoài nhu mô tủy).

U nội tủy

Phổ biến nhất là u tế bào thần kinh đệm (ví dụ, u màng ống nội tủy, u tế bào hình sao). Các khối u nội tủy xâm nhập và phá hủy nhu mô tủy; chúng có thể kéo dài trên nhiều đoạn tủy sống hoặc gây ra rỗng tủy (xem Rỗng tủy hoặc thân não).

Các u ngoài tủy

Những khối u này có thể là trong màng cứng hoặc ngoài màng cứng. Hầu hết các khối u trong màng cứng đều lành tính, thường là các u màng tủy và u sợi thần kinh, đây là các khối u nguyên phát của tủy sống phổ biến nhất. Hầu hết các khối u ngoài màng cứng là di căn, thường là từ các ung thư biểu mô của phổi, vú, tiền liệt tuyến, thận hoặc tuyến giáp hoặc lymphoma (ví dụ như u lymphô Hodgkin, ung thư biểu mô lympho, sarcoma tế bào võng mạc).

Các khối u bên trong màng cứng và bên ngoài màng cứng gây ra tổn thương thần kinh bằng cách chèn ép tủy sống hoặc rễ thần kinh. Hầu hết các khối u ngoài màng cứng xâm nhập và phá hủy xương trước khi chèn ép tủy sống.

Triệu chứng và dấu hiệu

Đau là một triệu chứng sớm, đặc biệt là đối với các khối u ngoài màng cứng. Đau tăng dần, không liên quan đến hoạt động, và nặng lên tùy theo tư thế. Đau có thể xảy ra ở lưng, lan dọc theo sự chi phối cảm giác ở phần da (đau kiểu lan), hoặc cả hai. Thông thường, triệu chứng thần kinh liên quan đến tủy sống cuối cùng phát triển. Các ví dụ phổ biến là co cứng, yếu cơ, mất tự chủ, và rối loạn một vài hoặc tất cả cảm giác tại vùng tủy tương ứng và phía dưới nó. Triệu chứng thường có ở cả 2 bên.

Nhiều bệnh nhân có khối u ngoài tủy có đau, nhưng một số lại biểu hiện rối loạn cảm giác ở phần xa của chi, triệu chứng thần kinh kiểu khoanh đoạn, triệu chứng ép tủy, hoặc phối hợp. Các triệu chứng của ép tủy có thể xấu đi rất nhanh và gây ra liệt hai chân và đại tiểu tiện không tự chủ. Các triệu chứng chèn ép rễ thần kinh cũng phổ biến; bao gồm đau và dị cảm theo sau đó là mất cảm giác, yếu cơ, và teo cơ nếu chèn ép mạn tính, xuất hiện dọc theo sự chi phối của rễ bị ảnh hưởng.

Chẩn đoán

  • CHT

Bệnh nhân bị tổn thương thần kinh kiểu khoanh đoạn hoặc nghi ngờ chèn ép tủy cần chẩn đoán và điều trị cấp cứu.

Các dấu hiệu gợi ý u tủy sống:

  • Đau tăng dần, không giải thích được, hoặc xuất hiện về đêm hoặc đau kiểu rễ

  • Thiếu sót thần kinh theo khoanh đoạn

  • Thiếu sót thần kinh không giải thích được liên quan đến tủy sống hoặc rễ thần kinh

  • Đau lưng không giải thích được ở bệnh nhân có khối u nguyên phát ở phổi, vú, tiền liệt tuyến, thận, hoặc tuyến giáp hoặc có u lympho

Chẩn đoán bằng chụp CHT vùng tủy sống bị ảnh hưởng. CLVT cùng với chụp tủy cản quang là một phương pháp thay thế nhưng ít chính xác hơn.

Nếu phim CHT không thấy khối u tủy sống, bác sỹ lâm sàng sẽ xem xét các khối choán chỗ khác của tủy sống (ví dụ: áp xe, dị dạng động tĩnh mạch -xem Dị dạng mạch tủy sống) và khối các khối u cạnh sống. X-quang cột sống, được chụp bởi các lý do khác, có thể cho thấy sự phá hủy xương, mở rộng cuống sống, hoặc biến dạng các các mô cạnh sống, đặc biệt nếu khối u di căn.

Điều trị

  • Corticosteroid

  • Cắt bỏ u, xạ trị, hoặc cả hai

Đối với bệnh nhân có triệu chứng thần kinh, dùng ngay corticosteroid (ví dụ, dexamethasone 100 mg tĩnh mạch, sau đó là 10 mg uống 4 lần/ngày) để giảm phù tủy và bảo tồn chức năng. Các khối u chèn ép tủy sống được điều trị càng sớm càng tốt.

Một số khối u tủy sống nguyên phát, ranh giới khu trú rõ có thể được phẫu thuật cắt bỏ. Các thiếu sót thần kinh hồi phục ở khoảng một nửa các bệnh nhân. Nếu khối u không thể được cắt bỏ bằng phẫu thuật, xạ trị được sử dụng, có hoặc không có phẫu thuật giải ép. Khối u di căn ngoài màng cứng có chèn ép thường được phẫu thuật cắt bỏ khỏi thân đốt sống, sau đó được điều trị bằng xạ trị. Khối u di căn ngoài màng cứng không chèn ép có thể điều trị bằng xạ trị đơn độc nhưng có thể cần cắt bỏ nếu xạ trị không hiệu quả.

Những điểm chính

  • Các khối u tủy sống có thể là trong tủy sống (trong nhu mô tủy) hoặc ngoài tủy sống (ngoài nhu mô tủy).

  • Các khối u ngoài tủy sống có thể là trong màng cứng hoặc ngoài màng cứng.

  • Hầu hết các khối u bên trong màng cứng là các u màng tủy lành tính và u sợi thần kinh, là các khối u nguyên phát phổ biến nhất của tủy sống; hầu hết các khối u ngoài màng cứng là di căn.

  • Dùng corticosteroid cho bệnh nhân có triệu chứng thần kinh.

  • Phẫu thuật cắt bỏ u tủy sống và/hoặc sử dụng xạ trị.

Các chuyên gia đọc thêm

Cũng quan tâm

TRUYỀN THÔNG XÃ HỘI

TRÊN CÙNG