Hội chứng cửa sổ thứ ba là một nhóm các triệu chứng về tiền đình và thính giác do sự xuất hiện của một đường dẫn truyền bất thường bên trong tai trong. Tình trạng này có thể xuất phát từ nhiều vị trí giải phẫu khác nhau, nhưng thường gặp nhất là do hở ống bán khuyên trên. Các triệu chứng bao gồm tự âm thanh, áp lực âm thanh hoặc chóng mặt do âm thanh và nghe kém hỗn hợp.
Hội chứng cửa sổ thứ ba đề cập đến một loạt các triệu chứng tiền đình và thính giác do sự hiện diện của lỗ di động thứ ba bất thường trong mê cung xương của tai trong (1). Lỗ bệnh lý này ("lỗ thứ ba") phá vỡ cơ chế sinh học bình thường của tai trong, nơi thường chỉ có 2 lỗ di động: lỗ bầu dục và lỗ tròn. Hội chứng lỗ thứ ba thường là do những bất thường gây ra tình trạng hở (mất) hoặc gần hở (làm mỏng) các phần xương nằm phía trên ống.
Tài liệu tham khảo
1. Iversen MM, Rabbitt RD. Biomechanics of Third Window Syndrome. Front Neurol. 2020;11:891. Xuất bản ngày 25 tháng 8 năm 2020. doi:10.3389/fneur.2020.00891
Các triệu chứng và dấu hiệu của Hội chứng cửa sổ thứ ba
Bệnh nhân có các triệu chứng nghe kém, tự âm thanh (tăng âm lượng khi nghe giọng nói, tiếng bước chân hoặc các âm thanh khác của cơ thể, bao gồm cử động của mắt hoặc lưu lượng máu), chóng mặt do áp lực hoặc do âm thanh và khó tập trung.
Chẩn đoán hội chứng lỗ thứ ba
Bệnh sử và khám lâm sàng
Thính lực đồ
Đôi khi chụp CT độ phân giải cao
Đôi khi kiểm tra tiềm năng sinh cơ do tiền đình gây ra
Chẩn đoán hội chứng lỗ thứ ba được hỗ trợ bởi những bệnh nhân có các triệu chứng lâm sàng đặc trưng. Khi khám thực thể, có thể có rung giật nhãn cầu do áp lực khi soi tai bằng khí nén và thử nghiệm âm thoa bất thường, cho thấy khả năng dẫn truyền qua xương được cải thiện ở tai bị thương tổn (tức là, nghiệm pháp Weber cho thấy khả năng nghe tăng lên ở tai bất thường, nghiệm pháp Rinne cho thấy khả năng dẫn truyền qua xương lớn hơn khả năng dẫn truyền qua không khí). Bệnh nhân cũng có thể nghe thấy âm thoa khi đặt vào mắt cá chân.
Âm đồ thường cho thấy tình trạng nghe kém hỗn hợp hoặc thính lực trên ngưỡng (tức là thính lực tốt hơn bình thường) khi đo dẫn truyền qua xương.
Sau đó, chụp CT độ phân giải cao xương thái dương được sử dụng để xác nhận lỗ bất thường, trong đó vị trí thường gặp nhất là hở ống bán khuyên trên. Tình trạng hở ống bán khuyên trên cũng có thể được phát hiện tình cờ ở những bệnh nhân không có triệu chứng. Các tình trạng dẫn đến tăng áp lực nội sọ và chấn thương đầu có thể làm tăng khả năng phát sinh tình trạng hở; các trường hợp khác được cho là bẩm sinh. Nếu không phát hiện bất thường nào trên phim chụp X-quang, bệnh nhân có thể bị rò dịch ngoại bào (rò rỉ dịch từ một khiếm khuyết bên trong). Nguyên nhân thường gặp nhất là do phẫu thuật liên quan đến lỗ bầu dục hoặc lỗ tròn (phẫu thuật xương bàn đạp, cấy ghép ốc tai điện tử) hoặc chấn thương khí áp (lặn biển, đi máy bay).
Kiểm tra điện thế cơ gợi lên tiền đình đánh giá phản ứng phản xạ với âm thanh của mắt (oVEMP) và cổ (cVEMP); ở những bệnh nhân có hội chứng lỗ thứ ba, phản ứng này nhạy hơn, dẫn đến ngưỡng giảm và biên độ tăng.
Điều trị hội chứng lỗ thứ ba
Điều trị bảo tồn
Đôi khi cần phải phẫu thuật
Việc điều trị hội chứng lỗ thứ ba được điều chỉnh tùy theo mức độ của triệu chứng của bệnh nhân. Nhiều bệnh nhân có triệu chứng nhẹ có thể được điều trị bảo tồn (tức là theo dõi), điều trị bất kỳ tình trạng bệnh lý nào đi kèm hoặc bệnh lý làm trầm trọng thêm (ví dụ: đau nửa đầu hoặc đau nửa đầu tiền đình). Phẫu thuật phục hồi khiếm khuyết có thể có hiệu quả ở những bệnh nhân có triệu chứng nặng hơn.
Những điểm chính
Hội chứng lỗ thứ ba là do lỗ bất thường ở tai trong gây ra.
Lỗ này gây ra các triệu chứng nghe kém, tự âm thanh, chóng mặt do áp suất và do âm thanh.
Chẩn đoán được đưa ra bằng cách kết hợp bệnh sử, đánh giá thính lực khi khám thực thể và chụp CT độ phân giải cao; kiểm tra điện thế cơ kích thích tiền đình cũng có thể hữu ích.
Phương pháp điều trị dựa trên mức độ của triệu chứng và có thể bao gồm từ theo dõi đến phẫu thuật.
