Răng bị gãy và bị bật ra khỏi ổ răng

Gãy răng

Gãy răng được chia theo mức độ sâu mà

• Chỉ ảnh hưởng đến men răng

• Lộ ngà

• Lộ tủy

Nếu đường gãy chỉ liên quan đến men răng, bệnh nhân nhận thấy những đường mép gồ ghề hoặc sắc cạnh nhưng không có triệu chứng. Can thiệp nha khoa để làm nhẵn các cạnh và cải thiện thẩm mỹ.

Nếu ngà bị lộ nhưng chưa vào tủy, bệnh nhân thường nhạy cảm với khí lạnh và nước. Điều trị bằng thuốc giảm đau nhẹ và chuyển đến bác sĩ nha khoa. Điều trị nha khoa bao gồm phục hồi răng bằng composite (hàn thẩm mỹ) hoặc, nếu vết gãy lớn thì làm chụp để che phủ ngà lộ.

Nếu răng bị lộ tủy (chỉ dấu là thấy chảy máu từ răng) hoặc răng lung lay, cần chuyển ngay tới bác sĩ nha khoa. Can thiệp nha khoa thường là điều trị tủy.

Gãy chân răng và gãy xương ổ răng không nhìn thấy được, nhưng răng (hoặc một số răng) có thể lung lay. Chuyển tuyến nha khoa cũng là việc cấp thiết để ổn định bằng cách gắn dây cung chỉnh nha hoặc dây polyethylene vào một số răng liền kề (1).

Răng bị bật khỏi ổ răng

Răng sữa bị bật ra khỏi ổ răng sẽ không được cắm lại vào huyệt ổ răng do chúng thường bị hoại tử, sau đó nhiễm trùng. Chúng cũng có thể bị dính khớp nên không tiêu đi được, làm cản trở mọc răng vĩnh viễn.

Nếu một răng vĩnh viễn bị bật ra khỏi ổ răng, bệnh nhân nên đặt lại nó vào huyệt ổ răng ngay lập tức (chỉ cầm vào thân răng) và tìm kiếm chăm sóc nha khoa để cố định nó. Nếu không thể làm được, răng phải được ngâm trong nước muối hoặc sữa, hoặc bọc khăn giấy ẩm rồi mang đến bác sĩ nha khoa để đặt lại và cố định. Nếu không có sẵn những thứ này mà bệnh nhân tỉnh táo và không có nguy cơ nuốt răng, có thể đặt răng ở trong miệng trong khi di chuyển đến cơ sở nha khoa. Có thể rửa răng nhẹ nhàng dưới nước lạnh tối đa là 10 giây nếu bẩn nhưng không nên chà xát do có thể làm mất các sợi dây chằng nha chu còn sót mà chúng có thể hỗ trợ tái bám dính.

Ngoài ra, nếu răng tiếp xúc với chất bẩn, nên đánh giá tình trạng miễn dịch uốn ván của bệnh nhân. Nếu không thể tìm thấy răng bị bật ra khỏi ổ răng, nó có thể đã bị hít phải, lạc vào mô mềm hoặc bị nuốt. Có thể cần phim chụp X-quang ngực để loại trừ tình trạng hít sặc, nhưng việc nuốt răng là vô hại.

Kháng sinh dự phòng không được khuyến nghị theo thường quy sau khi trồng lại răng giả cố định ở nơi răng vĩnh viễn bị bật ra khỏi ổ răng trên những bệnh nhân khỏe mạnh về mặt y tế (2).

Một chiếc răng bị bật một phần ra khỏi ổ răng nếu được đặt lại và cố định sớm thường sẽ tồn tại lâu dài. Một chiếc răng bị bật hoàn toàn ra khỏi ổ răng có thể sử dụng được vĩnh viễn nếu được đặt lại vào tủy răng trong vòng 30 phút đến 1 giờ. Cả răng bị bật một phần hay hoàn toàn ra khỏi ổ răng đều yêu cầu phải điều trị tủy, do mô tủy đã bị hoại tử. Khi việc thay thế răng bị trì hoãn hơn 1 giờ, tỷ lệ duy trì lâu dài sẽ giảm và cuối cùng sẽ xảy ra tình trạng tiêu chân răng (1). Không thể đoán trước tỷ lệ sống sót của răng được trồng cố định lại trong thời gian dài.

Tài liệu tham khảo

1. 1. Ogle OE. Controversies in Dental Traumatology. Dent Clin North Am. 2024;68(1):151-165. doi:10.1016/j.cden.2023.07.011

2. 2. Bourgeois J, Carvalho JC, De Bruyne M, Declerck D, Eloot A, Leroy R. Antibiotics at replantation of avulsed permanent teeth? A systematic review. J Evid Based Dent Pract. 2022;22(2):101706. doi:10.1016/j.jebdp.2022.101706