Xơ hóa màng phổi và vôi hoá thường là di chứng lành tính của viêm màng phổi hoặc phơi nhiễm amiăng.
Xơ hóa và vôi hóa màng phổi có thể là:
Sau viêm màng
Những rối loạn này được nghi ngờ và chẩn đoán dựa trên chẩn đoán hình ảnh. Điều trị xơ hóa và vôi hóa nói chung là không cần thiết. Trong một số trường hợp hiếm gặp, các vùng xơ hóa có triệu chứng rất lớn cần phải phẫu thuật cắt bỏ.
Sau viêm màng
Viêm màng phổi thường gây ra dày màng phổi cấp dẫn đến xơ hóa. Các nguyên nhân phổ biến gây viêm màng phổi bao gồm nhiễm trùng không được điều trị, tác dụng bất lợi của thuốc (ví dụ: methylsergide), các tình trạng tự miễn (ví dụ: viêm màng phổi dạng thấp hoặc bệnh IgG4) và tiếp xúc với amiăng (bệnh màng phổi lành tính do amiăng). Trong một số trường hợp, tình trạng dày lên và xơ hóa đó sẽ phần lớn khỏi, đặc biệt là nếu bệnh nền được điều trị (ví dụ: dẫn lưu đầy đủ và dùng kháng sinh trong nhiễm trùng màng phổi). Một số bệnh nhân có lại di chứng với dày màng phổi mức độ ít, thường không gây triệu chứng hoặc suy giảm chức năng phổi. Trong những trường hợp khác, có thể có tình trạng xơ hóa và dày màng phổi kéo dài, tiến triển và ngày càng có triệu chứng. Đôi khi, phổi bị bao phủ bởi lớp màng phổi dày, xơ làm hạn chế sự giãn nở ("phổi bị kẹt"), kéo trung thất về phía bên bị bệnh và làm suy yếu chức năng phổi.
Phim chụp X-quang ngực cho thấy phổi không đối xứng kèm theo màng phổi bị dày lên (phổi bị kẹt). Có thể khó phân biệt tình trạng dày màng phổi cục bộ với dịch màng phổi dạng có vách trên phim chụp X-quang, nhưng có thể dễ dàng phân biệt bằng chụp CT.
Hình ảnh do bác sĩ David W. Cugell cung cấp
Sự xơ hóa màng phổi sau khi viêm có thể, đôi khi, canxi hóa. Vôi hóa tạo ra hình ảnh dày đặc trên phim chụp X-quang ngực và hầu như luôn liên quan đến màng phổi lá tạng. Các vôi hóa sau viêm màng thường là một bên.
Liên quan đến amiăng
Tiếp xúc với amiăng có thể dẫn tới màng phổi xơ hóa trung tâm, đôi khi có vôi hóa, xảy ra sau ≥ 20 năm sau khi tiếp xúc ban đầu.
Hình ảnh do Najib M. Rahman, BMBCh MA (oxon) DPhil cung cấp.
Chẩn đoán thường được thực hiện bằng chụp X-quang ngực. Đường kính của mảng màng phổi có thể thay đổi từ vài milimet đến 10 cm. Bất kỳ bề mặt màng phổi hoặc bề mặt màng ngoài tim nào cũng có thể bị thương tổn, nhưng các mảng trên màng phổi liên quan đến amiăng thường nằm ở hai phần ba dưới của lồng ngực và ở cả hai bên. Canxi hóa thường ảnh hưởng đến màng phổi lá thành, màng phổi cơ hoành và góc sườn hoành và vùng đỉnh. Canxi hóa có thể là bằng chứng duy nhất của sự phơi nhiễm. Xơ màng phổi dày đặc bao quanh toàn bộ phổi và dày > 1 cm cũng có thể xảy ra sau khi phơi nhiễm với amiăng.
