Rối loạn phô dâm

(Loạn dục phô bày)

TheoGeorge R. Brown, MD, East Tennessee State University
Xem xét bởiMark Zimmerman, MD, South County Psychiatry
Đã xem xét/Đã chỉnh sửa đã sửa đổi Thg 10 2025
v53070506_vi

Phô dâm đặc trưng bởi việc đạt được tình trạng kích thích tình dục thông qua việc phơi bày bộ phận sinh dục, thường là với người lạ không hề hay biết. Thuật ngữ này cũng có thể đề cập đến một mong muốn mạnh mẽ được quan sát bởi những người khác trong quá trình hoạt động tình dục. Rối loạn loạn dục phô bày bao gồm việc hành động theo những sự thúc dục này với một người không đồng thuận hoặc trải nghiệm một sự đau khổ đáng kể hoặc suy giảm chức năng vì những thúc giục và xung động như vậy.

Chứng phô dâm là một dạng lệch lạc tình dục, nhưng hầu hết những người mắc chứng phô dâm không đáp ứng các tiêu chuẩn lâm sàng của chứng rối loạn lệch lạc tình dục, đòi hỏi hành vi, tưởng tượng hoặc sự thôi thúc mãnh liệt của một người dẫn đến đau khổ đáng kể về mặt lâm sàng hoặc suy giảm chức năng hoặc gây hại cho người khác (trong đó chứng phô dâm bao gồm hành động theo sự thôi thúc của một người không đồng ý). Tình trạng bệnh cũng phải kéo dài 6 tháng trước khi có thể đưa ra chẩn đoán.

Mặc dù tỷ lệ mắc bệnh thực sự khó xác định, nhưng tỷ lệ mắc bệnh ước tính ở nam giới lên tới 8% (1, 2); tỷ lệ mắc bệnh dường như thấp hơn ở phụ nữ (3 đến 6%). Dựa trên các nghiên cứu tự báo cáo về mục tiêu (còn gọi là nạn nhân), phần lớn là phụ nữ, có từ 30 đến 59% số người đã từng là nạn nhân của hành vi phô dâm trong suốt cuộc đời. Rất ít phụ nữ có chẩn đoán hoặc bị buộc tội hình sự về chứng rối loạn phô dâm. Thomas và cộng sự (3) cho rằng sự khác biệt về giới tính trong xã hội tình dục có thể góp phần gây ra tình trạng này.

Những người bị loạn dục phô bày (thường là nam giới) có thể thủ dâm trong khi phô bày hoặc tưởng tượng về việc sự phô bày của mình với người khác. Họ có thể nhận biết được nhu cầu của họ trong việc gây ngạc nhiên, gây sốc, hoặc gây ấn tượng với người quan sát không mong muốn. Mục tiêu hầu như luôn là phụ nữ trưởng thành hoặc trẻ em thuộc cả hai giới tính. Quan hệ tình dục thực sự hiếm khi được tìm kiếm, và sự tổn hại về thể chất đối với nhân chứng bất ngờ là không thường gặp. Đối với một số người, loạn dục phô bày được biểu hiện dưới dạng một mong muốn mãnh liệt để được người khác theo dõi các hành vi tình dục của họ. Điều hấp dẫn đối với những người như vậy không phải là hành động gây ngạc nhiên đối với một khán giả mà đúng hơn là được nhìn bởi một khán giả bất ngờ. Những người có dạng loạn dụng phô bày này có thể làm các bộ phim khiêu dâm hoặc trở thành người giải trí dành cho người lớn. Họ hiếm khi cảm thấy đau khổ hoặc suy yếu do ham muốn này và do đó có thể không bị rối loạn tâm thần.

Khởi phát thường xảy ra ở tuổi vị thành niên; đôi khi, hành động đầu tiên xảy ra ở nhiều độ tuổi khác nhau, từ tiền vị thành niên đến trung niên.

Khoảng 30% số tội phạm tình dục nam bị bắt giữ là người có hành vi phô dâm (4). Phần lớn những người mắc chứng phô dâm không hành động theo ham muốn của họ (tức là tham gia vào các hành vi tình dục hung hăng về mặt thể chất) (5).

Mặc dù nhiều người mắc chứng phô dâm có kết hôn, nhưng hôn nhân của họ thường gặp rắc rối do không hòa hợp về mặt xã hội và tình dục, bao gồm rối loạn chức năng tình dục thường xuyên (xem Chức năng và rối loạn chức năng tình dục ở nam giớiChức năng và rối loạn chức năng tình dục ở nữ giới).

Những người mắc chứng phô bày cũng có thể bị rối loạn nhân cách (thường là chống đối xã hội) hoặc rối loạn hành vi (6).

Tài liệu tham khảo chung

  1. 1. Långström N, Seto MC. Exhibitionistic and voyeuristic behavior in a Swedish national population survey. Arch Sex Behav. 35(4):427-435, 2006. doi: 10.1007/s10508-006-9042-6

  2. 2. Dominguez SF, Jeglic EL, Calkins C, Kaylor L. Frotteurism and exhibitionism: an updated examination of their prevalence, impact on victims, and frequency of reporting. J Sex Aggression. 2024;1–18. https://doi.org/10.1080/13552600.2024.2352403

  3. 3. Thomas AG, Stone B, Bennett P, et al. Sex differences in voyeuristic and exhibitionistic interests: Exploring the mediating roles of sociosexuality and sexual compulsivity from an evolutionary perspective. Arch Sexual Behav. 50:215102162, 2021. doi: 10.1007/s10508-021-01991-0

  4. 4. Bader SM, Schoeneman-Morris KA, Scalora MJ, Casady TK. Exhibitionism: findings from a Midwestern police contact sample. Int J Offender Ther Comp Criminol. 2008;52(3):270-279. doi:10.1177/0306624X07307122

  5. 5. Páv M, Sebalo I, Brichcín S, Perkins D. Outcome Evaluation of a Treatment Program for Men with Paraphilic Disorders Convicted of Sexual Offenses: 10-Year Community Follow-up. Int J Offender Ther Comp Criminol. 2025;69(10-11):1370-1386. doi:10.1177/0306624X231165416

  6. 6. Grant JE. Clinical characteristics and psychiatric comorbidity in males with exhibitionism. J Clin Psychiatry. 66(11):1367-1371, 2005. doi: 10.4088/jcp.v66n1104.

Chẩn đoán rối loạn phô dâm

  • Đánh giá tâm thần

Tiêu chuẩn lâm sàng của chẩn đoán rối loạn phô dâm từ Sổ tay chẩn đoán và thống kê các rối loạn tâm thần, tái bản lần thứ 5, Bản sửa đổi văn bản (DSM-5-TR) bao gồm những tiêu chuẩn sau đây (1):

  • Bệnh nhân bị kích thích tình dục mãnh liệt và thường xuyên do để lộ bộ phận sinh dục của mình cho một người không nghi ngờ, biểu hiện bằng những tưởng tượng, thôi thúc hoặc hành vi.

  • Bệnh nhân đã hành động theo nhu cầu tình dục của họ với một người không có sự đồng thuận của họ, hoặc những thôi thúc hay tưởng tượng tình dục này gây ra đau khổ hoặc suy giảm đáng kể về mặt lâm sàng trong các lĩnh vực hoạt động xã hội, nghề nghiệp hoặc quan trọng khác.

  • Tình trạng này kéo dài 6 tháng.

Khi đưa ra chẩn đoán, bác sĩ lâm sàng phải xác định rõ liệu bệnh nhân có bị kích thích tình dục khi để lộ bộ phận sinh dục với trẻ em chưa dậy thì hay với người trưởng thành, hoặc cả hai hay không.

Tài liệu tham khảo về chẩn đoán

  1. 1. American Psychiatric Association. Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders. Tái bản lần thứ 5, Text Revision. American Psychiatric Association Publishing; 2022:783-788.

Điều trị rối loạn phô dâm

  • Nhóm trị liệu tâm lý và hỗ trợ

  • Các chất ức chế tái hấp thu serotonin có chọn lọc (SSRI)

  • Đôi khi là các loại thuốc khác (chủ yếu là thuốc kháng androgen, hiếm khi là bupropion)

Khi luật pháp bị vi phạm và tình trạng tội phạm tình dục được đưa ra, việc điều trị chứng rối loạn phô dâm thường bắt đầu bằng liệu pháp tâm lý, nhóm hỗ trợ và SSRI (1, 2). Có ít nhất 1 báo cáo về việc bupropion có hiệu quả ở bệnh nhân không đáp ứng với SSRI (3)

Nếu thuốc SSRI không hiệu quả và tình trạng rối loạn nặng, cần phải cân nhắc sử dụng thuốc làm giảm nồng độ testosterone và do đó làm giảm ham muốn tình dục. Những loại thuốc này được gọi là thuốc kháng androgen, mặc dù những loại thuốc được sử dụng phổ biến nhất không thực sự ngăn chặn tác dụng của testosterone. Những loại thuốc này bao gồm thuốc chủ vận hormone giải phóng gonadotropin (GnRH) (ví dụ: leuprolide) và medroxyprogesterone acetate dự trữ; cả hai đều làm giảm quá trình sản sinh hormone tạo hoàng thể (LH) và hormone kích thích nang trứng (FSH) của tuyến yên. Cần phải có sự đồng ý đầy đủ, có thông tin đầy đủ và theo dõi thích hợp chức năng gan và nồng độ testosterone trong huyết thanh.

Tỷ lệ tái phạm lên tới khoảng 40% đã được báo cáo (4). Hiệu quả điều trị được theo dõi dựa trên báo cáo tự nguyện, đo thể tích dương vật và hồ sơ bắt giữ.

Tài liệu tham khảo về điều trị

  1. 1. Garcia FD, Thibaut F. Current concepts in the pharmacotherapy of paraphilias. Drugs. 71(6):771-790, 2011. doi: 10.2165/11585490-000000000-00000

  2. 2. Thibaut F. Pharmacological treatment of paraphilias. Isr J Psychiatry Relat Sci 49(4):297-305, 2012. Isr J Psychiatry Relat Sci. 2012;49(4):297-305. PMID: 23585467

  3. 3. Vayısoğlu S. Symptoms of exhibitionism that regress with bupropion: A case report. Front Psychiatry. 2023;13:1079863. doi:10.3389/fpsyt.2022.1079863

  4. 4. Firestone P, Kingston DA, Wexler A, et al. Long-term follow-up of exhibitionists: psychological, phallometric, and offense characteristics, J Am Acad Psychiatry Law. 34(3):349-359, 2006. PMID: 17032959

Những điểm chính

  • Hầu hết những người có hành vi phô dâm không đáp ứng được các tiêu chuẩn lâm sàng của chứng rối loạn phô dâm.

  • Có tới 30% tội phạm tình dục nam bị bắt giữ là người có hành vi phô dâm; tội phạm tình dục thường xuyên tái diễn.

  • Chỉ chẩn đoán rối loạn phô dâm nếu tình trạng này đã kéo dài 6 tháng và nếu bệnh nhân đã hành động theo ham muốn tình dục của họ với người không đồng ý hoặc hành vi của họ gây ra cho họ sự đau khổ đáng kể về mặt lâm sàng hoặc làm suy giảm chức năng.

  • Nhiều người có hành vi phô dâm không tìm cách điều trị; trước tiên hãy điều trị cho những bệnh nhân đã phạm tội tình dục bằng liệu pháp tâm lý và SSRI; nếu cần điều trị bổ sung và nếu có chấp thuận tham gia, hãy điều trị bằng thuốc kháng androgen.

quizzes_lightbulb_red
Test your KnowledgeTake a Quiz!