MSD Manual

Hãy xác nhận rằng quý vị là chuyên gia chăm sóc sức khỏe

Đang tải

Suy thượng thận thứ phát

Theo

Ashley B. Grossman

, MD,

  • University of Oxford; Fellow, Green-Templeton College
  • Barts and the London School of Medicine
  • Royal Free Hospital, London

Xem lại/Duyệt lại toàn bộ lần cuối Thg1 2018| Sửa đổi nội dung lần cuối cùng Thg1 2018
Nguồn chủ đề

Suy thượng thận thứ phát là suy giảm chức năng tuyến thượng thận do thiếu hóc môn adrenocorticotropic (ACTH). Triệu chứng cũng giống như đối với Bệnh Addison và bao gồm mệt mỏi, yếu cơ, giảm cân, buồn nôn, nôn mửa, và tiêu chảy, nhưng thường có ít triệu chứng giảm bạch cầu. Chẩn đoán là lâm sàng và theo các kết quả xét nghiệm, bao gồm cả ACTH máu thấp với cortisol máu thấp. Điều trị phụ thuộc vào nguyên nhân nhưng thường bao gồm hydrocortisone.

Suy thận thượng thận thứ phát có thể xảy ra trong

  • Suy tuyến yên toàn bộ

  • Sự giảm sản xuất ACTH đơn độc

  • Bệnh nhân dùng corticosteroids (bằng bất kỳ đường nào, bao gồm liều cao hít, trong khớp, hoặc corticosteroid tại chỗ)

  • Bệnh nhân đã ngừng dùng corticosteroids

Thiếu ACTH cũng có thể là kết quả của suy giảm chức năng của vùng dưới đồi kích thích tuyến yên sản xuất ACTH , đôi khi còn được gọi là suy thượng thận bậc 3.

Suy tuyến yên toàn bộ có thể xảy ra với các khối u tuyến yên, các khối u khác, u hạt, và, hiếm khi, nhiễm trùng hoặc chấn thương phá huỷ mô tuyến yên. Ở những người trẻ tuổi, suy tuyến yên toàn bộ có thể xảy ra thứ phát sau u sọ hầu.

Bệnh nhân dùng corticosteroid > 4 tuần có thể có tiết thiếu hụt ACTH trong suốt quá trình trao đổi chất để kích thích tuyến thượng thận sản sinh ra đủ số lượng corticosteroid, hoặc có thể có teo tuyến thượng thận, thì đáp ứng với ACTH. Những vấn đề này có thể kéo dài đến 1 năm sau khi ngừng điều trị với corticosteroid.

Triệu chứng và Dấu hiệu

Triệu chứng và dấu hiệu tương tự như triệu chứng Bệnh Addison và bao gồm mệt mỏi, yếu cơ, giảm cân, buồn nôn, nôn mửa, và tiêu chảy. Phân biệt các đặc điểm lâm sàng hoặc đặc điểm xét nghiệm bao gồm sự thiếu hụt của tăng sắc tố da và điện giải bình thường và mức ure; hạ natri máu, nếu xảy ra, thường là pha loãng.

Bệnh nhân suy tuyến yên toàn bộ đã làm suy chức năng tuyến giáp và tuyến sinh dục và hạ đường huyết. Hôn mê có thể làm thay đổi khi triệu chứng suy thượng thận thứ phát xảy ra. Cơn suy thượng thận thì đặc hiệu nếu bệnh nhân được điều trị với rối loạn tuyến nội tiết đơn lẻ, đặc biệt là với thyroxine, không có thay thế hydrocortisone.

Chẩn đoán

  • Cortisol máu

  • ACTH máu

  • Test kích thích ACTH

  • Hình ảnh hệ thần kinh trung ương

Các xét nghiệm để phân biệt suy thượng thận tiên phát và thứ phát được thảo luận dưới đây Bệnh Addison. Bệnh nhân suy thận thượng thận được khẳng định thứ phát (xem Bảng: Xét nghiệm máu xác định đối với suy thượng thận thứ phát) nên có CT hoặc MRI của não để loại trừ một khối u tuyến yên hoặc chứng teo tuyến yên.

Bảng
icon

Xét nghiệm máu xác định đối với suy thượng thận thứ phát

Kiểm tra

Kết quả

ACTH

Thấp (< 5 pg / mL)

Cortisol

Thấp (<5 μg / dL [138 nmol / L])

test kích thích ACTH

Bình thường hoặc trên bình thường

test kích thích ACTH kéo dài (24 giờ)

Cortisol nên tiếp tục tăng trong 24 giờ

ACTH = hormon mon adrenocorticotropic.

Sự đầy đủ của Trục dưới đồi -tuyến yên-thượng thận trong khi giảm dần hoặc sau khi ngừng điều trị corticosteroid dài hạn có thể được xác định bằng cách tiêm cosyntropin 250 mcg tĩnh mạch hoặc bắp. Sau 30 phút, cortisol huyết thanh nên > 20 μg / dL (> 552 nmol / L); mức độ cụ thể thay đổi một chút tùy thuộc vào các phòng thí nghiệm khác nhau. Test ức chế insulin để gây hạ đường huyết và tăng cortisol là tiêu chuẩn để kiểm tra sự toàn vẹn của trục dưới đồi -tuyến yên- tuyến thượng thận ở nhiều trung tâm.

Xét nghiệm hormon kích thích bài tiết corticotropin là CRH có thể được sử dụng để phân biệt giữa các nguyên nhân dưới đồi và tuyến yên, nhưng hiếm khi được sử dụng trong thực hành lâm sàng. Sau khi dùng CRH 100 mcg (hoặc 1 mcg / kg) tĩnh mạch, đáp ứng bình thường là tăng ACTH huyết thanh từ 30 đến 40 pg / mL; bệnh nhân suy giảm chức năng tuyến yên không đáp ứng, khi những người mắc bệnh vùng dưới đồi hay làm.

Điều trị

  • Hydrocortisone hoặc prednisone

  • Fludrocortisone không được chỉ định

  • Liều tăng trong thời gian bệnh liên tục

Thay thế glucocorticoid tương tự như được mô tả cho Bệnh Addison. Mỗi trường hợp khác nhau tùy thuộc vào loại và mức độ thiếu hormone cụ thể. Thông thường, cortisol được tiết ra tối đa vào sáng sớm và tối thiểu vào ban đêm. Như vậy, hydrocortisone (giống như cortisol) được chia thành 2 hoặc 3 lần chia liều với tổng liều hàng ngày là 15 đến 30 mg. Một phác đồ cho một nửa tổng số vào buổi sáng, và nửa còn lại phân chia giữa giờ ăn trưa và buổi tối sớm (ví dụ, 10 mg, 5 mg, 5 mg). Những người khác cho hai phần ba vào buổi sáng và một phần ba vào buổi tối. Liều dùng ngay trước khi đi ngủ thường nên tránh vì chúng có thể gây mất ngủ. Ngoài ra, prednisone 5 mg uống vào buổi sáng và có thể thêm 2,5 mg uống vào buổi tối có thể được sử dụng. Trong các cơn sốt cấp tính hoặc sau khi chấn thương, bệnh nhân dùng corticosteroid vì tổn thương không phải bệnh nội tiết có thể cần liều bổ sung để tăng cường sản xuất hydrocortisone nội sinh.

Fludrocortisone không cần thiết vì tuyến thượng thận sản xuất aldosteron vẫn bình thường .

Trong suy tuyến yên toàn bộ , các thiếu hụt hormon tuyến yên khác Thiếu hụt hormon tuyến yên chọn lọc nên được điều trị thích hợp.

Những điểm chính

  • Suy thượng thận thứ phát liên quan đến thiếu hụt ACTH do tuyến yên hoặc, ít gặp hơn là các nguyên nhân ở vùng dưới đồi (bao gồm việc ức chế bởi cách sử dụng corticosteroid kéo dài).

  • Các thiếu hụt hormon nội tiết khác (ví dụ, chứng suy giáp, thiếu hóc môn tăng trưởng) có thể cùng tồn tại.

  • Không giống như bệnh Addison, tăng sắc tố không xảy ra và nồng độ natri và kali huyết thanh tương đối bình thường.

  • Mức ACTH và cortisol đều thấp.

  • Thay thế glucocorticoid là cần thiết, nhưng mineralocorticoids (ví dụ, fludrocortisone) là không cần thiết.

Các chuyên gia đọc thêm

Cũng quan tâm

TRUYỀN THÔNG XÃ HỘI

TRÊN CÙNG