Các tổn thương cơ chế duỗi gối thường liên quan đến gân cơ tứ đầu đùi, gân bánh chè, xương bánh chè, hoặc lồi củ chày. Thường phải điều trị bằng phẫu thuật.
(Xem thêm Tổng quan tổn thương dây chằng và các chấn thương mô mềm khác.)
Động tác duỗi gối liên quan đến cơ tứ đầu đùi bám vào xương bánh chè; xương bánh chè nối với lồi củ chày qua gân bánh chè. Gấp gối quá mạnh khi cơ tứ đầu đùi đang co có thể làm tổn thương các cấu trúc này. Các chấn thương bao gồm:
Đứt gân tứ đầu đùi
Đứt gân bánh chè
Gãy xương bánh chè
Gãy lồi củ chày
Ở người khỏe mạnh, cần một lực đáng kể để làm tổn thương các cấu trúc này; gân bình thường đủ khỏe để xương bánh chè vỡ đôi ngang trước khi đứt gân. Tuy nhiên, đối tượng trong các tình trạng sau có nguy cơ cao bị đứt gân. Những tình trạng này bao gồm:
Tuổi cao
Sử dụng một số loại thuốc nhất định (ví dụ: fluoroquinolones, glucocorticoid)
Trong những người có nguy cơ cao, tổn thương có thể xuất phát từ một chấn thương nhẹ (ví dụ, khi đi xuống cầu thang). Gân cơ tứ đầu đùi thường bị tổn thương nhiều hơn gân xương bánh chè, đặc biệt là ở người cao tuổi (1).
Tài liệu tham khảo chung
1. Lee D, Stinner D, Mir H. Quadriceps and patellar tendon ruptures. J Knee Surg. 2013;26(5):301-308. doi:10.1055/s-0033-1353989
Các triệu chứng và dấu hiệu của chấn thương cơ chế cơ duỗi đầu gối
Vùng bị tổn thương đau và sưng.
Bệnh nhân bị đứt gân hoàn toàn không thể đứng, nâng chân thẳng khi nằm ngửa hoặc duỗi đầu gối khi ngồi.
Các biến chứng về sau (ví dụ, mất vận động, yếu) là phổ biến.
Chẩn đoán chấn thương cơ chế cơ duỗi đầu gối
Chủ yếu là bệnh sử và khám thực thể
Các phim chụp X-quang
Chụp MRI
Thăm khám khớp gối có thể gợi ý cấu trúc nào bị tổn thương:
Đứt gân cơ tứ đầu đùi: Sờ thấy xương bánh chè lệch xuống dưới.
Rách gân bánh chè: Xương bánh chè di lệch trên (xương bánh chè).
Gãy ngang xương bánh chè: Thường sờ thầy khoảng trống giữa hai mảnh xương gãy.
Tuy nhiên, vùng tổn thương có thể sưng nề nhiều, làm che lấp các dấu hiệu này, do đó tổn thương có thể bị chẩn đoán sai là chấn thương dây chằng khớp gối kèm tụ máu. Nếu bệnh nhân bị sưng đau khớp gối sau một chấn thương, bác sĩ cần yêu cầu bệnh nhân ngồi xuống, cố gắng duỗi thẳng bên gối bị chấn thương để kiểm tra động tác duỗi chủ động của khớp gối hoặc yêu cầu bệnh nhân nằm ngửa, nâng cao chân bị chấn thương và giữ thẳng. Bệnh nhân sẽ không thể duỗi thẳng đầu gối nếu cơ tứ đầu đùi hoặc gân xương bánh chè bị rách hoàn toàn hoặc nếu bị gãy xương ngang xương bánh chè.
Ngọc trai & cạm bẫy
|
Phim chụp X-quang đầu gối thường quy. Xương bánh chè cao và xương bánh chè thấp có thể được nhìn thấy trên phim chụp X-quang đầu gối. Phim chụp X-quang thường cho thấy xương bánh chè bị lệch hoặc gãy nhưng cũng có thể trông bình thường. Chụp MRI để xác định chẩn đoán.
Thấy xương bánh chè dịch chuyển lên trên trên phim chụp X-quang này (phía trên khớp gối) gợi ý một vết rách của gân xương bánh chè, cùng với co cơ tứ đầu đùi không trái ngược.
X-quang khớp gối nghiêng cho thấy một đường gãy ngang của xương bánh chè (mũi tên).
Điều trị chấn thương cơ chế cơ duỗi đầu gối
Sửa chữa bằng phẫu thuật
Điều trị rách gân cơ tứ đầu đùi hoặc gân bánh chè bằng phẫu thuật để phục hồi. Bệnh nhân cần phải được cố định đầu gối cho đến khi gân được phục hồi.
Đối với gãy xương bánh chè, nếu bệnh nhân vẫn còn cơ chế duỗi nguyên vẹn (ví dụ: gãy xương ngang không hoàn toàn), họ không nhất thiết phải phẫu thuật nhưng cần phải sử dụng nẹp cố định đầu gối để cố định các đoạn gãy.
