MSD Manual

Hãy xác nhận rằng quý vị là chuyên gia chăm sóc sức khỏe

honeypot link

Huyết khối tĩnh mạch thận

Bệnh huyết khối tĩnh mạch thận là sự tắc một hoặc hai tĩnh mạch thận chính do huyết khối dẫn đến tổn thương thận cấp hoặc bệnh thận mạn. Các nguyên nhân thường gặp bao gồm hội chứng thận hư, các rối loạn tăng đông tiên phát, u thận ác tính, chèn ép từ bên ngoài, chấn thương và bệnh viêm ruột hiếm gặp. Các triệu chứng của suy thận và đôi khi có buồn nôn, nôn, đau thắt lưng, đái máu đại thể, giảm số lượng nước tiểu hoặc các biểu hiện toàn thân của huyết khối tắc tĩnh mạch có thể xảy ra. Chẩn đoán bằng chụp CT, chụp cộng hưởng từ mạch hoặc chụp tĩnh mạch thận. Tiên lượng nói chung là tốt nếu được điều trị. Điều trị gồm thuốc chống đông, hỗ trợ chức năng thận và điều trị bệnh lý nền. Một số bệnh nhân được phẫu thuật lấy huyết khối hoặc cắt thận có kết quả tốt.

Nguyên nhân

Huyết khối tĩnh mạch thận thường bắt nguồn từ tình trạng tăng đông cục bộ hoặc hệ thống do hội chứng thận hư với bệnh thận màng (hay gặp nhất), bệnh cầu thận thay đổi tối thiểu hoặc viêm cầu thận màng tăng sinh. Nguy cơ huyết khối do hội chứng thận hư dường như tỷ lệ thuận với mức độ nặng của giảm albumin máu. Ở các bệnh nhân sử dụng lợi tiểu quá mức hoặc điều trị corticoid liều cao kéo dài có thể góp phần gây huyết khối tĩnh mạch thận.

Các nguyên nhân khác bao gồm

  • Bệnh thận đái tháo đường

  • Liệu pháp Estrogen

  • Mang thai

  • Rối loạn tăng đông tiên phát (ví dụ thiếu hụt antithrombin III, thiếu protein C hoặc S, đột biến yếu tố V Leiden, đột biến prothrombin G20210A)

  • Viêm mạch thận

  • Bệnh thận tế bào hình liềm

  • SLE

Các nguyên nhân ít gặp liên quan đến sự giảm lưu lượng máu tĩnh mạch thận và bao gồm các khối u ác tính ở thận xâm lấn vào tĩnh mạch thận (điển hình ung thư biểu mô tế bào thận), sự chèn ép từ bên ngoài ảnh hưởng đến tĩnh mạch thận, tĩnh mạch chủ dưới (ví dụ dị dạng mạch, khối u, bất thường sau phúc mạc, thắt tĩnh mạch chủ dưới ống mật dưới, phình động mạch chủ), thuốc tránh thai đường uống, chấn thương, mất nước, hiếm hơn là viêm tĩnh mạch huyết khối di chuyển và lạm dụng cocain.

Triệu chứng cơ năng và triệu chứng thực thể

Thường khởi phát rối loạn chức năng thận kín đáo. Tuy nhiên, khởi phát có thể là cấp tính, gây nhồi máu thận với triệu chứng buồn nôn, nôn, đau thắt lưng, đái máu đại thể và suy giảm số lượng nước tiểu.

Khi nguyên nhân là rối loạn tăng đông sẽ có các dấu hiệu của bệnh tắc tĩnh mạch do huyết khối (ví dụ: huyết khối tĩnh mạch sâu, tắc mạch phổi) có thể xảy ra. Khi nguyên nhân là ung thư thận sẽ có các dấu hiệu của bệnh (ví dụ, đái máu, gầy sút cân) chiếm ưu thế.

Chẩn đoán

  • Chẩn đoán hình ảnh mạch máu

Huyết khối tĩnh mạch thận nên được nghĩ tới ở các bệnh nhân có nhồi máu thận hoặc bất kỳ sự suy giảm chức năng thận nào không rõ nguyên nhân, đặc biệt ở các bệnh nhân có hội chứng thận hư hoặc các yếu tố nguy cơ khác.

Sự lựa chọn các xét nghiệm chẩn đoán truyền thống thường là chụp tĩnh mạch chủ dưới; thăm dò giúp chẩn đoán xác định nhưng có thể làm di chuyển cục máu đông. Do những nguy cơ của chụp tĩnh mạch thông thường, chụp cộng hưởng từ tĩnh mạch và siêu âm doppler đang được sử dụng ngày càng nhiều. Chụp cộng hưởng từ tĩnh mạch có thể được thực hiện nếu MLCT > 30 mL / phút. Siêu âm Doppler đôi khi phát hiện huyết khối tĩnh mạch thận nhưng có tỷ lệ âm tính giả và dương tính giả cao. Dấu hiệu tĩnh mạch bên giãn chèn ép bao quanh niệu quản là một dấu hiệu đặc trưng ở một số trường hợp mạn tính.

Chụp CT mạch cung cấp thông tin chi tiết với độ nhạy và độ đặc hiệu cao và nhanh chóng nhưng đòi hỏi phải sử dụng thuốc cản quang có thể độc cho thận. Điện giải đồ máu và xét nghiệm nước tiểu được thực hiện và xác định có sự suy giảm chức năng thận.

Đái máu vi thể thường xuất hiện. Protein niệu có thể ở ngưỡng thận hư.

Nếu không có nguyên nhân rõ ràng, cần làm các xét nghiệm đánh giá tình trạng tăng đông (xem Tổng quan các rối loạn huyết khối). Sinh thiết thận không đặc hiệu nhưng có thể phát hiện các bệnh thận đồng mắc.

Tiên lượng

Tử vong rất hiếm và thường liên quan đến các biến chứng như: nhồi máu phổi và những biến chứng do hội chứng thận hư hoặc khối u ác tính.

Điều trị

  • Điều trị các bệnh hiện mắc

  • Thuốc chống đông

  • Đôi khi phẫu thuật lấy huyết khối qua catheter hoặc sử dụng thuốc tiêu huyết khối

Các bệnh hiện mắc cần được điều trị.

Các lựa chọn điều trị huyết khối tĩnh mạch thận bao gồm thuốc chống đông với heparin, thuốc tiêu huyết khối, lấy huyết khối qua catheter hoặc phẫu thuật. Sử dụng thuốc chống đông kéo dài với heparin trọng lượng phân tử thấp hoặc warfarin uống nên được bắt đầu ngay nếu không có kế hoạch can thiệp xâm lấn. Thuốc chống đông giảm thiểu tối đa nguy cơ hình thành huyết khối mới, tăng cường tái tuần hoàn mạch có cục máu đông và cải thiện chức năng thận. Thuốc chống đông nên được tiếp tục trong ít nhất 6 đến 12 tháng và có thể dùng kéo dài hơn nếu có rối loạn tăng đông (ví dụ, hội chứng thận hư) kèm theo.

Thủ thuật lấy huyết khối qua catheter qua da hoặc dùng thuốc tiêu huyết khối hiện nay được khuyến cáo thực hiện. Những bệnh nhân có huyết khối tĩnh mạch thận hai bên cấp tính và tổn thương thận cấp không thể điều trị được bằng cách lấy huyết khối bằng catheter qua da và/ hoặc thuốc tiêu huyết khối nên được xem xét chỉ định phẫu thuật lấy huyết khối dù phương pháp này hiếm khi được áp dụng.

Phẫu thuật cắt thận chỉ được thực hiện nếu có nhồi máu thận toàn bộ (trong một số trường hợp cụ thể) hoặc bệnh hiện mắc đòi hỏi phải cắt thận.

Những điểm chính

  • Nguyên nhân phổ biến nhất của huyết khối tĩnh mạch thận là hội chứng thận hư do bệnh thận màng.

  • Cần nghĩ tới chẩn đoán huyết khối tĩnh mạch thận ở các bệnh nhân có nhồi máu thận hoặc bất cứ sự suy giảm chức năng thận nào không giải thích được, đặc biệt là những người có hội chứng thận hư hoặc các yếu tố nguy cơ khác.

  • Chẩn đoán xác định dựa vào các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh mạch máu, thường là chụp cộng hưởng từ tĩnh mạch (nếu MLCT> 30 mL / phút) hoặc siêu âm Doppler.

  • Điều trị các bệnh lý nền và bắt đầu sử dụng thuốc chống đông, thuốc tiêu huyết khối hoặc phẫu thuật lấy huyết khối.

Các chuyên gia đọc thêm

Cũng quan tâm

TRÊN CÙNG