MSD Manual

Hãy xác nhận rằng quý vị là chuyên gia chăm sóc sức khỏe

Đang tải

U màng não

Theo

Roy A. Patchell, MD

, MD, Barrow Neurological Institute

Xem lại/Duyệt lại toàn bộ lần cuối Thg12 2012| Sửa đổi nội dung lần cuối cùng Thg5 2013
Nguồn chủ đề

U màng não là các khối u lành tính của màng não có thể chèn ép vào nhu mô não liền kề. Các triệu chứng phụ thuộc vào vị trí của khối u. Chẩn đoán bằng chụp CHT với chất tương phản. Điều trị có thể bao gồm cắt bỏ, xạ trị liệu, và đôi khi xạ trị.

U màng não, đặc biệt là các khối u có đường kính < 2 cm, là các khối u phổ biến nhất trong nội sọ. U màng não là khối u não duy nhất phổ biến hơn ở phụ nữ. Những khối u này có khuynh hướng xảy ra ở độ tuổi từ 40 đến 60 nhưng cũng có thể xảy ra trong thời thơ ấu. Những khối u lành tính này có thể phát triển bất cứ nơi nào có màng cứng, hay gặp nhất là trên những nếp cong gần các xoang tĩnh mạch, dọc theo đáy hộp sọ, và ở hố sau và hiếm khi trong não thất. Nhiều khối u màng não có thể phát triển. U màng não gây chèn ép nhưng không xâm lấn nhu mô não. Chúng có thể xâm lấn và làm biến dạng phần xương liền kề. Có rất nhiều loại mô bệnh học; tất cả đều tuân theo một kiểu tiến triển lâm sàng tương tự nhau, và một số trở thành ác tính.

Triệu chứng cơ năng và triệu chứng thực thể

Triệu chứng phụ thuộc vào phần nào của não bị chèn ép và do vậy tùy thuộc vào vị trí của khối u (xem Các triệu chứng u màng não theo trang vị trí). Các khối u đường giữa ở người cao tuổi có thể gây sa sút trí tuệ với một số triệu chứng thần kinh khu trú khác.

Bảng
icon

Các triệu chứng u màng não theo trang vị trí

Vị trí

Các biểu hiện

nền sọ

Mất thị giác

Liệt vận nhãn

Vận nhãn ngoài

Các mặt cong của vỏ não

Các cơn động kinh cục bộ

Thiếu sót nhận thức

Cuối cùng, các dấu hiệu tăng áp lực nội sọ

Mặt dốc và đỉnh xương đá

Rối loạn dáng đi

Thất điều chi

Thiếu sót các dây thần kinh 5, 7 và 8

Lỗ chẩm

Đau dưới chẩm cùng bên

Liệt bắt đầu ở cánh tay cùng bên và tiến triển tiếp đến chân cùng bên, sau đó đến chân và cánh tay đối bên

Đôi khi có dấu hiệu Lhermitte

Thiếu sót thần kinh sọ (ví dụ khó nuốt, rối loạn phát âm, song thị, giảm cảm giác vùng mặt)

Rãnh khứu giác

Mất ngửi

Đôi khi phù gai và mất thị lực

Cạnh đường giữa hoặc falx

Liệt cứng hoặc mất cảm giác, thường bắt đầu từ chân đối bên, nhưng đôi khi cả hai bên

Thiếu sót nhận thức

Các khối u ở hố sau lan rộng lên trên hoặc xuống dưới

Tràn dịch não

Cánh bướm:

Ở mặt giữa (phát triển vào thành xoang hang )

Liệt vận nhãn

Tê mặt

Giữa (phát triển phía trước vào hốc mắt)

Mất thị giác

Vận nhãn ngoài

Mặt bên (như một khối hình cầu hoặc u màng não dạng mảng*)

Động kinh

Đau đầu

Mỏm yên

Mất thị giác

Đôi khi những thay đổi xương có thể nhìn thấy trên chẩn đoán hình ảnh

U màng não dạng mảng bám có thn lan rộng vào màng cứng, làm dày màng cứng và xâm lấn vào tổ chức xương liền kề; đôi khi, khối u phát triển vào xương thái dương.

Chẩn đoán

  • CHT

Chẩn đoán tương tự như các khối u não khác, thường bằng CHT với chất tương phản. Các bất thường về xương (ví dụ teo não, tăng cốt hóa xung quanh các mặt công của vỏ não, thay đổi của mỏm yên) có thể tình cờ được phát hiện trên phim CLVT hoặc chụp Xquang thường.

Điều trị

  • Đối với những u màng não có triệu chứng hoặc lan rộng, phải phẫu thuật cắt bỏ hoặc xạ trị

Đối với các khối u màng não nhỏ không triệu chứng, đặc biệt ở người lớn tuổi, chỉ theo dõi bằng chẩn đoán hình ảnh nhiều lần là đủ.

Cần phải cắt bỏ các u màng não có triệu chứng hoặc lan rộng nếu có thể. Nếu các khối u lớn, xâm lấn vào các mạch máu (thường là nhiều tĩnh mạch bao quanh), hoặc gần các khu vực não quan trọng (ví dụ như thân não), phẫu thuật có thể gây ra nhiều tổn thương hơn các tổn thương do khối u cho nên sẽ bị trì hoãn.

Phẫu thuật định vị bằng sóng cao tần được sử dụng cho các u màng não không thể tiếp cận và chỉ dùng một cách chọn lọc cho các u màng não khác. Nó cũng được sử dụng khi tổ chức u vẫn còn sau phẫu thuật cắt bỏ hoặc khi bệnh nhân là người cao tuổi.

Nếu không thể điều trị phẫu thuật định vị bằng sóng cao tần hoặc nếu u màng não tái phát, xạ trị có thể hữu ích.

Những điểm chính

  • U màng não là những khối u của màng não thường lành tính nhưng không phải lúc nào cũng như vậy.

  • Chúng thường xuất hiện ở độ tuổi từ 40 đến 60 và phổ biến hơn ở phụ nữ.

  • Các triệu chứng rất khác nhau tùy thuộc vào vị trí của khối u.

  • Cắt các khối u có triệu chứng hoăc lan rộng; sử dụng phẫu thuật định vị bằng sóng cao tần nếu khối u vẫn còn sau khi cắt bỏ hoặc không thể cắt bỏ hoàn toàn.

Các chuyên gia đọc thêm

Cũng quan tâm

TRUYỀN THÔNG XÃ HỘI

TRÊN CÙNG