MSD Manual

Hãy xác nhận rằng quý vị là chuyên gia chăm sóc sức khỏe

Đang tải

Liệt vận nhãn trong nhân

Theo

Michael Rubin

, MDCM, Weill Cornell Medical College

Xem lại/Duyệt lại toàn bộ lần cuối Thg11 2017| Sửa đổi nội dung lần cuối cùng Thg12 2017

Liệt vận nhãn trong nhân được đặc trưng bởi dấu hiệu liệt liếc trong, nhưng hội tụ nhãn cầu bình thường. Triệu chứng có thể xảy ra một bên hoặc hai bên.

Khi nhìn ngang, bó dọc giữa (MLF) ở mỗi bên của thân não cho phép một mắt liếc ngoài để phối hợp với sự liếc ngoài mắt còn lại. Bó dọc giữa kết nối các cấu trúc sau:

  • Nhân dây thần kinh số VI (điều khiển cơ thẳng ngoài, chi phối động tác liếc ngoài)

  • Trung tâm nhìn ngang (giữa cầu não)

  • Nhân dây thần kinh số III bên đối diện ( kiểm soát các cơ thẳng, chịu trách nhiệm khép mắt)

MLF ( bó dọc giữa) cũng kết nối các nhân tiền đình với nhân dây thần kinh số III và IV.

Bệnh yếu cơ vận nhãn gian nhân là kết quả tổn thương bó dọc giữa:

  • Ở người trẻ tuổi, thường do bệnh xơ cứng rải rác và có thể là cả 2 bên

  • Ở người cao tuổi, điển hình là do đột quỵ và xảy ra một bên

Hiếm khi, nguyên nhân là dị tật Arnold-Chiari, giang mai thần kinh, bệnh Lyme, khối u, chấn thương sọ não, bệnh lý dinh dưỡng (ví dụ bệnh não Wernicke, thiếu máu ác tính) hoặc ngộ độc thuốc (ví dụ với thuốc chống trầm cảm hoặc thuốc phiện).

Nếu một tổn thương trong MLF phong bế các tín hiệu từ trung tâm liếc ngang đến dây III, mắt bên tổn thương không thể khép (hoặc khép yếu) qua đường giữa. Các mắt bị ảnh hưởng vẫn hội tụ bình thường bởi vì sự hội tụ không đòi hỏi tín hiệu từ trung tâm nhìn ngang. Triệu chứng này giúp phân biệt yếu cơ vận nhãn gian nhân do liệt dây số III, bệnh làm suy yếu sự dẫn truyền trong hội tụ (loại liệt này cũng khác vì nó giới hạn sự di chuyển của mắt theo chiều thẳng đứng, sụp mi, và đồng tử bất thường).

Khi quan sát theo chiều ngang sang phía đối diện với mắt bị ảnh hưởng, hình ảnh được di chuyển theo chiều ngang, gây ra chứng nhìn đôi; rung giật nhãn cầu thường xuất hiện tại mắt đang liếc ra ngoài. Đôi khi rung giật nhãn cầu cả 2 mắt xảy ra khi nhìn lên trên.

Điều trị liệt vận nhãn trong nhân thường trực tiếp dựa vào các bệnh lý căn nguyên.

Hội chứng một và một nửa

Hội chứng hiếm gặp này xảy ra nếu một tổn thương ảnh hưởng đến trung tâm nhìn ngang và MLF (bó dọc giữa) ở cùng một phía. Mắt bị ảnh hưởng bởi tổn thương không thể di chuyển theo chiều ngang sang hai bên, nhưng mắt ở phía đối diện với tổn thương vẫn có thể liếc ngoài; khả năng hội tụ không bị ảnh hưởng.

Nguyên nhân của hội chứng một và một nửa bao gồm chứng xơ cứng rải rác, nhồi máu, xuất huyết và khối u.

Điều trị (ví dụ, xạ trị khối u, điều trị xơ cứng rải rác), có thể cải thiện nhưng thường hạn chế với nguyên nhân nhồi máu.

Các chuyên gia đọc thêm

Cũng quan tâm

TRUYỀN THÔNG XÃ HỘI

TRÊN CÙNG