MSD Manual

Hãy xác nhận rằng quý vị là chuyên gia chăm sóc sức khỏe

Đang tải

Liệt dây thần kinh số VI

(Liệt dây thần kinh vận nhãn ngoài)

Theo

Michael Rubin

, MDCM, Weill Cornell Medical College

Xem lại/Duyệt lại toàn bộ lần cuối Thg11 2017| Sửa đổi nội dung lần cuối cùng Thg12 2017

Liệt dây thần kinh số VI ảnh hưởng đến cơ thẳng ngoài, làm giảm khả năng liếc ngoài. Đôi khi mắt cũng có biểu lác trong nhẹ khi bệnh nhân nhìn thẳng về phía trước. Liệt vận nhãn có thể thứ phát sau nhồi máu thần kinh, bệnh não Wernicke, chấn thương, nhiễm trùng, hoặc tăng áp lực nội sọ, hoặc có thể là tự phát. Để xác định nguyên nhân, cần chụp MRI, chọc dịch não tủy và đánh giá viêm mạch.

Nguyên nhân

Liệt dây thần kinh số VI (dây vận nhãn ngoài) điển hình do bệnh lý vi mạch, đặc biệt là ở bệnh nhân đái tháo đường, là một phần của bệnh lý viêm đa dây thần kinh. Nguyên nhân do thiếu máu cục bộ, đôi khi do tăng huyết áp, hoặc chèn ép dây thần kinh do tổn thương xoang hang (khối u hầu họng), ổ mắt, hoặc nền sọ. Liệt có thể do tăng áp lực nội sọ, chấn thương sọ não hoặc cả hai. Các nguyên nhân khác bao gồm viêm màng não, ung thư biểu mô màng não,bệnh não Wernicke, bệnh phình mạch, chứng viêm mạch, đa xơ cứng, đột quỵ cầu não, và hiếm gặp, đau nhức CSF thấp (ví dụ sau chọc dò tủy sống). Trẻ bị nhiễm trùng đường hô hấp có thể xuất hiện liệt tái phát. Tuy nhiên, thường không xác định được nguyên nhân gây ra liệt dây VI.

Triệu chứng cơ năng và thực thể

Các triệu chứng của liệt dây VI bao gồm nhìn đôi hai mắt khi nhìn ngang sang bên liệt. Vì hoạt động bổ trợ của cơ vận nhãn khác không bị cản trở, nên mắt lác trong nhẹ khi bệnh nhân nhìn thẳng về phía trước. Mắt liếc ngoài chậm, và ngay cả khi liếc ngoài tối đa, các củng mạc bên vẫn được bộc lộ. Khi liệt vận nhãn hoàn toàn, mắt không thể liếc ngoài quá đường giữa.

Liệt dây 6 do nguyên nhân chèn ép thần kinh do xuất huyết, ví dụ do chấn thương sọ não hoặc chảy máu nội sọ), khối u, phình mạch xoang hang gây ra đau đầu nặng, phù kết mạc, mất cảm giác sự phân bố dây thần kinh sọ từ số I đến số V, chèn dây thần kinh ổ mắt đi kèm mất thị trường và liệt dây thần kinh số III, IV, VI. Cả hai bên đều bị ảnh hưởng, mặc dù không đều.

Chẩn đoán

  • MRI

  • Nếu nghi ngờ viêm mạch, làm xét nghiệm máu lắng, kháng thể kháng nhân và yếu tố dạng thấp

Liệt dây thần kinh số VI thường gây triệu chứng lâm sàng rõ, nhưng nguyên nhân thì không rõ ràng. Nếu quan sát thấy xung động tĩnh mạch võng mạc trong quá trình soi đáy mắt, chẩn đoán tăng áp lực nội sọ ít khả năng xuất hiện.

Chụp CT bởi đây là xét nghiệm có thể tiến hành ngay. Tuy nhiên, cũng có thể lựa chọn MRI bởi nó cung cấp các hình ảnh có độ phân giải cao hơn của các cấu trúc ổ mắt, xoang hang, hố sau và dây thần kinh sọ. Nếu kết quả chụp bình thường, nhưng lâm sàng nghi ngờ viêm màng não hoặc tăng áp lực nội sọ, nên thực hiện chọc dịch não tủy.

Nếu trên lâm sàng nghi ngờ viêm mạch, có thể làm xét nghiệm máu lắng, kháng thể kháng nhân, và yếu tố dạng thấp.

Ở trẻ em, nếu đã chẩn đoán loại trừ tăng áp lực nội sọ, nên cân nhắc chẩn đoán nhiễm khuẩn đường hô hấp.

Điều trị

  • Điều trị nguyên nhân

Ở nhiều bệnh nhân, tình trạng liệt dây VI sẽ phục hồi khi điều trị bệnh lý căn nguyên. Liệt dây VI tự phát và liệt do thiếu máu thường thuyên giảm trong vòng 2 tháng.

Các chuyên gia đọc thêm

Cũng quan tâm

TRUYỀN THÔNG XÃ HỘI

TRÊN CÙNG