MSD Manual

Hãy xác nhận rằng quý vị là chuyên gia chăm sóc sức khỏe

Đang tải

Đau đầu chùm

Theo

Stephen D. Silberstein

, MD,

  • Sidney Kimmel Medical College at Thomas Jefferson University

Xem lại/Duyệt lại toàn bộ lần cuối Thg7 2016| Sửa đổi nội dung lần cuối cùng Thg7 2016
Nguồn chủ đề

Đau đầu chùm gây ra đau nhiều vùng quanh ổ mắt hoặc thái dương một bên, các triệu chứng thực vật cùng bên (sụp mi, chảy nước mắt, chảy nước mũi, nghẹt mũi). Chẩn đoán dựa vào lâm sàng. Điều trị đợt cấp bằng triptans đường uống, dihydroergotamine, hoặc thở oxy. Dự phòng bằng verapamil, lithium, topiramate, divalproex, hoặc kết hợp.

Đau đầu chùm ảnh hưởng chủ yếu đến nam giới, bắt đầu từ 20 đến 40 tuổi; tỷ lệ hiện mắc ở Mỹ là 0,4%. Thông thường, đau đầu chùm diễn biến thành từng đợt; trong từ 1 đến 3 tháng, bệnh nhân bị 1 cơn/ngày, tiếp theo là đợt thuyên giảm trong nhiều tháng đến nhiều năm. Một số bệnh nhân có đau đầu chùm mà không có các đợt thuyên giảm.

Sinh lý bệnh chưa được biết, nhưng tính chu kỳ gợi ý rối loạn chức năng vùng dưới đồi.

Uống rượu gây khởi phát đau đầu chùm trong giai đoạn có cơn nhưng không gây xuất hiện cơn trong thời gian thuyên giảm.

Triệu chứng cơ năng và thực thể

Các triệu chứng của đau đầu chùm rất riêng biệt. Các cơn đau đầu thường xảy ra vào cùng một thời điểm mỗi ngày, thường làm bệnh nhân thức dậy khi đang ngủ. Khi cơn đau đầu xảy ra, đau luôn luôn ở một bên và xảy ra ở cùng một phía của đầu trong vùng mắt-thái dương. Đau dữ dội, đạt đỉnh trong vài phút; nó thường tự giảm đi trong vòng 30 phút đến 1 giờ. Bệnh nhân bị kích động, bồn chồn đi lại không ngừng, không giống như những bệnh nhân đau nửa đầu muốn nằm yên tĩnh trong căn phòng tối. Sự bồn chồn có thể nghiêm trọng đến nỗi nó dẫn đến hành vi kỳ quặc (ví dụ: đập đầu vào tường).

Các triệu chứng thần kinh thực vật, bao gồm ngạt mũi, chảy nước mũi, chảy nước mắt, đỏ mặt, và hội chứng Horner, nổi trội và xảy ra cùng phía với đau đầu.

Chẩn đoán

  • Đánh giá lâm sàng

Chẩn đoán đau đầu chùm dựa vào kiểu biểu hiện triệu chứng riêng biệt và loại trừ các bất thường nội sọ.

Các hội chứng đau đầu nguyên phát một bên khác với các triệu chứng thần kinh thực vật, đôi khi được nhóm cùng với đau đầu chùm như chứng đau dây thần kinh sinh ba kèm triệu chứng thực vật, cần được loại trừ:

  • SUNCT (Đau đầu nguồn gốc thần kinh ở một bên tồn tại trong thời gian ngắn kèm theo xung huyết kết mạc và chảy nước mắt ): Các cơn đau rất ngắn (5 đến 250 giây) và xảy ra ở tần số cao (lên đến 200 lần / ngày).

  • Đau nửa đầu kịch phát mạn tính: Các cơn thường xuyên hơn (> 5 lần / ngày) và ngắn hơn đau đầu chùm nhiều (thường là chỉ vài phút).

  • Đau nửa đầu liên tục: đau đầu mức độ trung bình liên tục ở một bên xảy ra với các cơn đau nặng hơn chồng lấp lên.

Đau nửa đầu kịch phát mạn tính và đau nửa sọ liên tục, không giống như SUNCT và đau đầu chùm (và đau nửa đầu), đáp ứng tốt với indomethacin, nhưng không đáp ứng với các NSAIDs khác.

Điều trị

  • Để cắt các cơn đau, dùng triptans đường uống, dihydroergotamine, hoặc oxy 100%

  • Để dự phòng lâu dài, verapamil, lithium, topiramate, divalproex, hoặc kết hợp

Có thể cắt các cơn đau cấp tính của đau đầu chùm bằng triptan hoặc dihydroergotaminexem Bảng: Thuốc điều trị Đau đầu Migraine và đau đầu chùm *) và/hoặc thở oxy 100% qua mặt nạ.

Tất cả các bệnh nhân đều cần thuốc dự phòng vì đau đầu chùm thường gặp, trầm trọng và làm bệnh nhân tàn phế. Prednisone (ví dụ 60 mg đường uống một lần / ngày) hoặc thủ thuật phong bế thần kinh chẩm lớn (bằng thuốc gây tê cục bộ và corticosteroid) có thể dự phòng tạm thời nhanh chóng trong khi đợi các thuốc phòng ngừa khởi phát tác dụng chậm hơn có hiệu quả (ví dụ verapamil, lithium, topiramate, divalproex) .

Bảng
icon

Thuốc điều trị Đau đầu Migraine và đau đầu chùm *

Thuốc uống

Liều dùng

Lưu ý

Phòng ngừa

Amitriptyline

10-100 mg đường uống vào giờ đi ngủ

Chỉ dùng cho chứng đau nửa đầu

Có tác dụng kháng cholinergic; gây tăng cân

Giúp ích cho các bệnh nhân mất ngủ

Liều nhỏ thường có hiệu quả

Thuốc chẹn beta

Atenolol 25-100 mg đường uống một lần / ngày

Metoprolol 50-200 mg đường uống một lần / ngày

Nadolol 20-160 mg đường uống một lần / ngày

Propranolol 20-160 mg đường uống hai lần / ngày

Timolol 5-20 mg đường uống một lần / ngày

Chỉ dùng cho đau nửa đầu

Chỉ dùng những thuốc ức chế beta không có hoạt tính giống giao cảm

Tránh dùng cho bệnh nhân nhịp tim chậm, hạ huyết áp, tiểu đường, hoặc hen phế quản

Divalproex

Phóng thích thông thường: 250-500 mg đường uống, hai lần/ngày

Phóng thích chậm: 500-1000 mg đường uống, một lần/ngày

Có thể gây rụng tóc, rối loạn tiêu hóa, rối loạn chức năng gan, giảm tiểu cầu, run và tăng cân

Lithium

300 mg đường uống, hai lần/ngày đến bốn lần/ngày

Chỉ được sử dụng cho đau đầu chùm

Có thể gây yếu cơ, khát, run, và đa niệu

Phải kiểm tra định kỳ nồng độ thuốc

OnabotulinumtoxinA

Điều trị hàng đầu đối với chứng migraine mãn tính

Topiramate

50-200 mgđường uống một lần/ ngày

Có thể gây giảm cân và các tác dụng bất lợi trên hệ thần kinh trung ương (như lú lẫn, trầm cảm)

Verapamil

240 mg, dùng một lần/ ngày đến ba lần/ ngày

Có hiệu quả nhất đối với bệnh nhân đau đầu chùm

Có thể gây hạ huyết áp và táo bón

Điều trị

Dihydroergotamine

0,5-1 mg tiêm dưới da hoặc tĩnh mạch

4 mg / ml xịt mũi

Có thể gây buồn nôn

Chống chỉ định đối với bệnh nhân tăng huyết áp hoặc bệnh động mạch vành

Không thể sử dụng đồng thời với triptans

Dạng bào chế hít đang được phát triển

Triptans

Almotriptan 12,5 mg đường uống

Eletriptan 20-40 mg đường uống

Frovatriptan 2,5 mg đường uống

Naratriptan 2,5 mg đường uống

Rizatriptan 10 mg đường uống

Sumatriptan 50-100 mg đường uống, xịt mũi 5-20 mg xịt mũi, 6 mg tiêm dưới da, hoặc 1 miếng dán 6,5 mg, tiếp theo, nếu cần, bằng dán miếng thứ 2 sau 2 giờ (không quá 2 miếng trong 24 giờ)

Zolmitriptan 2,5-5 mg đường uống hoặc 5 mg xịt mũi

Có thể gây ra đỏ mặt, dị cảm, và cảm giác đè ép vùng ngực hoặc họng

Có thể lặp lại liều đến 3 lần/ngày nếu đau đầu tái phát

Chống chỉ định đối với bệnh nhân bị bệnh động mạch vành, tăng huyết áp không kiểm soát, đau nửa đầu kèm liệt nửa người, hoặc bệnh mạch máu nội sọ

Tiêm hoặc xịt mũi dùng để điều trị đau đầu chùm

Valproate

500-1000 mg tĩnh mạch

Thông thường đối với những bệnh nhân không dung nạp triptans hoặc các thuốc co mạch

Khi sử dụng lâu dài, có thể gây rụng tóc, buồn nản, rối loạn chức năng gan, giảm tiểu cầu, run và tăng cân

* Các thuốc có thể được sử dụng cho một trong hai loại đau đầu, trừ khi được chỉ định khác.

Thường sử dụng các dạng bào chế phóng thích bình thường .

Triptans được dùng một lần, sau đó lặp đi lặp lại nếu cần.

Những điểm chính

  • Thông thường, đau đầu chùm gây ra đau nhiều một bên, khu vực thái dương và quanh hốc mắt, kèm theo sụp mi, chảy nước mắt, chảy nước mũi và / hoặc nghẹt mũi, ở nam giới từ 20 đến 40 tuổi.

  • Thông thường, bệnh nhân bị ≥ 1 cơn / ngày trong 1 đến 3 tháng, tiếp theo là giai đoạn thuyên giảm trong nhiều tháng tới nhiều năm.

  • Chẩn đoán đau đầu chùm dựa trên lâm sàng.

  • Để cắt cơn, dùng một loại triptan đường uống hoặc dihydroergotaminexem Bảng: Thuốc điều trị Đau đầu Migraine và đau đầu chùm *) và / hoặc thở oxy 100% qua mặt nạ.

  • Để dự phòng các cơn, hãy dùng prednisone hoặc phong bế thần kinh chẩm lớn để giảm triệu chứng trong thời gian ngắn và sử dụng verapamil, lithium, topiramate, và / hoặc divalproex để giảm đau lâu dài.

Các chuyên gia đọc thêm

Cũng quan tâm

TRUYỀN THÔNG XÃ HỘI

TRÊN CÙNG