MSD Manual

Hãy xác nhận rằng quý vị là chuyên gia chăm sóc sức khỏe

honeypot link

Lồng ruột

Theo

William J. Cochran

, MD, Geisinger Clinic

Xem lại/Duyệt lại toàn bộ lần cuối Thg2 2017| Sửa đổi nội dung lần cuối cùng Thg2 2017
Nguồn chủ đề

Lồng ruột là sự lồng một phần của ruột vào một phần của đoạn liền kề, gây tắc ruột và đôi khi thiếu máu trong ruột. Chẩn đoán bằng siêu âm. Điều trị bằng bơm hơi và đôi khi là phẫu thuật.

Lồng ruột thường xảy ra ở trẻ từ 6 tháng - 3 tuổi, với 65% trường hợp xảy ra trước tuổi 1 và 80 - 90% xảy ra trước 2 tuổi. Đây là nguyên nhân thường gặp gây tắc ruột ở nhóm tuổi này.

Đoạn ruột lồng làm tắc ruột và làm giảm lưu lượng máu đến đoạn ruột bị lồng (xem Hình: Lồng ruột.), gây thiếu máu, hoại tử và thủng.

Lồng ruột.

Lồng ruột.

Nguyên nhân

Hầu hết các trường hợp đều không rõ nguyên nhân. Tuy nhiên, có sự tăng nhẹ tỉ lệ ở nam giới cũng như thay đổi theo mùa; tỷ lệ cao nhất trùng với mùa lưu hành virus viêm ruột. Vắc-xin rotavirus cũ có liên quan đến sự gia tăng rõ rệt về nguy cơ bị lồng ruột và đã bị đưa ra khỏi thị trường Mỹ. Các vắc-xin mới hơn, được đưa ra theo khuyến cáo về thứ tự và thời gian, không liên quan đến bất kỳ sự gia tăng nguy cơ có ý nghĩa nào trên lâm sàng.

Ở khoảng 25% trẻ em lồng ruột, đặc biệt là trẻ rất nhỏ và lớn hơn, có dấu hiệu gợi ý (VD một khối u hoặc bất thường ruột khác) là lồng ruột. Một số ví dụ như polyp, u lympho, túi thừa Mekel, và viêm mạch có liên quan đến IgA (trước đây gọi là bệnh Schönlein-Henoch) khi ban xuất huyết đến thành ruột. Bệnh xơ nang cũng là một yếu tố nguy cơ.

Triệu chứng và dấu hiệu

Các triệu chứng ban đầu của lồng ruột là khởi phát đột ngột, đau bụng dữ dội từng cơn, các cơn cách nhau 15- 20 phút, thường có nôn. Trẻ bình thường giữa các cơn đau bụng. Sau đó, khi có thiếu máu cục bộ ở ruột , trẻ đau ít hơn và li bì, xuất huyết niêm mạc ruột gây ra phân máu khi khám trực tràng và đôi khi đi ngoài phân máu. Tuy nhiên, đây là triệu chứng của giai đoạn muộn, và các bác sĩ lâm sàng không nên chờ đợi triệu chứng này xuất hiện để nghi ngờ lồng ruột. Đôi khi có thể khám thấy một khối u ở bụng có hình dạng giống một chiếc xúc xích. Nếu có thủng ruột, trẻ có dấu hiệu viêm phúc mạc, chướng bụng, ấn đau khắp bụng. Trẻ có thể rơi vào trạng thái shock (mạch nhanh, nhợt, vã mồ hôi).

Khoảng 5 - 10% trẻ không biểu hiện đau bụng dữ dội. Thay vào đó, trẻ biểu hiện li bì, như uống thuốc (trẻ biểu hiện không bình thường hoặc thờ ơ). Trong những trường hợp này, chẩn đoán lồng ruột thường dễ bị bỏ qua cho đến khi phát hiện phân máu hoặc khám thấy khối u bụng.

Chẩn đoán

  • Siêu âm

Chẩn đoán lồng ruột phải được đặt lên đầu, đặc biệt ở những trẻ có biểu hiện không điển hình, và cần phải chẩn đoán cũng như điều trị khẩn trương, vì sự sống còn của trẻ và giảm tỉ lệ phẫu thuật. Phương pháp tiếp cận phụ thuộc vào các triệu chứng lâm sàng. Nếu trẻ có biểu hiện viêm phúc mạc cần bù nước và điện giải, kháng sinh phổ rộng (ví dụ, ampicillin, gentamicin, clindamycin), đặt sonde dạ dày và phẫu thuật. Nếu trẻ có biểu hiện lâm sàng nhẹ cần dùng các phương pháp chẩn đoán hình ảnh để chẩn đoán xác định và điều trị .

Chụp đại tràng bằng barit thường được sử dụng vì nó cho thấy sự xuất hiện chuỗi xoắn dạng lò xo xung quanh đoạn lồng ruột. Ngoài ra chụp đại tràng bằng barit còn để điều trị; áp lực của bari thường làm giảm áp lực các đoạn ruột lồng. Tuy nhiên, đôi khi barit đi vào khoang phúc mạc qua một lỗ thủng không phát hiện được trên lâm sàng và gây nên viêm phúc mạc. Hiện nay siêu âm là phương tiện chẩn đoán được ưu tiên; vì nó thực hiện dễ dàng, tương đối rẻ tiền và an toàn.

Điểm mấu chốt và sai lầm

  • Các bác sĩ không nên chờ cho đến khi trẻ đi ngoài phân máu rồi mới chẩn đoán vì đây là triệu chứng xuất hiện muộn.

Điều trị

  • Bơm hơi

  • Phẫu thuật nếu bơm hơi thất bại hoặc xuất hiện thủng ruột

Khi chẩn đoán xác định lồng ruột thì bơm hơi để điều trị đồng thời giảm tỉ lệ thủng ruột. Tỉ lệ thành công của phương pháp này là 75-95%. Nếu bơm hơi thành công, cần theo dõi trẻ thêm 1 đêm để đề phòng thủng ruột. Nếu thất bại hoặc thủng ruột thì cần phẫu thuật cấp cứu.

Nếu điều trị thành công mà không cần phẫu thuật, tỷ lệ tái phát là 5 - 10%.

Những điểm chính

  • Lồng ruột là sự lồng vào nhau của một đoạn ruột vào một đoạn ruột khác, thường ở trẻ <3 tuổi.

  • Trẻ thường đau bụng và nôn, sau đó là đi ngoài phân máu.

  • Chẩn đoán bằng siêu âm.

  • Điều trị bằng bơm hơi và đôi khi phải phẫu thuật.

Các chuyên gia đọc thêm

Cũng quan tâm

TRÊN CÙNG