MSD Manual

Hãy xác nhận rằng quý vị là chuyên gia chăm sóc sức khỏe

honeypot link

Nhiễm Marburg và Ebola

Theo

Matthew E. Levison

, MD, Drexel University College of Medicine

Xem lại/Duyệt lại toàn bộ lần cuối Thg7 2016| Sửa đổi nội dung lần cuối cùng Thg7 2016

Marburg và Ebola là những filoviruses virut gây ra xuất huyết, suy đa cơ quan và tỷ lệ tử vong cao. Chẩn đoán bằng xét nghiệm hấp thụ miễn dịch liên kết enzyme (ELISA), PCR hoặc kính hiển vi điện tử. Điều trị là hỗ trợ. Các biện pháp cách ly và kiểm dịch chặt chẽ là cần thiết để ngăn chặn sự bùng phát.

Virut Marburg và Ebola là các filovirus riêng biệt nhau nhưng gây ra các bệnh tương tự lâm sàng đặc trưng bởi các cơn sốt xuất huyết và thoát mao mạch. Nhiễm virut Ebola có độc tính hơn một chút so với virut Marburg.

Chủng virus Ebola đã được phân biệt thành 5 loài:

  • Vi-rút Zaire Ebola

  • Virus Sudan Ebola

  • Tai Forest Ebola virus (trước đây là Bờ biển Ngà Ebola virus [rừng Tai nằm ở Bờ Biển Ngà)

  • Virus Bundibugyo Ebola

  • Virus Reston Ebola (có ở Châu Á nhưng không gây bệnh ở người)

Hầu hết các vụ bùng phát virus Marburg và Ebola trước đây đều có nguồn gốc từ vùng cận Sahara ở Trung và Tây Phi. Các vụ bùng phát trước đây ít gặp và rải rác; chúng đã được chặn lại một phần bởi vì chúng xảy ra ở các khu vực biệt lập. Sự lây lan sang các khu vực khác, khi nó xảy ra, thường là kết quả của việc du khách trở về từ Châu Phi. Tuy nhiên, vào năm 1967, một cơn sốt xuất huyết Marburg nhỏ xảy ra ở Đức và Nam Tư trong số những nhân viên phòng thí nghiệm, những người đã tiếp xúc với mô từ khỉ xanh nhập khẩu.

Vào tháng 12 năm 2013, một vụ bùng phát virus Ebola lớn bắt đầu ở vùng nông thôn Guinea (Tây Phi), sau đó lan rộng đến các khu vực đô thị đông dân ở Guinea và lân cận Liberia và Sierra Leone. Lần đầu tiên được công nhận vào tháng 3 năm 2014. Đến nay đã có tới hàng ngàn người và tỷ lệ tử vong khoảng 59%. Những người bị nhiễm bệnh đã lây lan virut Ebola sang châu Âu và Bắc Mỹ. Các trường hợp của Ebola tiếp tục xảy ra trong những tháng đầu năm 2016; Sierra Leone cuối cùng đã được tuyên bố là không có Ebola vào tháng 3 năm 2016, Guinea, vào tháng 5 năm 2016 và Liberia vào tháng 6 năm 2016.

truyền bệnh

Hầu hết các trường hợp liên quan đến việc tiếp xúc với động vật linh trưởng không phải là người ở châu Phi cận Sahara. Vectors và nguồn bệnh không được biết chính xác, mặc dù virus Marburg đã được nhận diện ở loài dơi, và các trường hợp đã xảy ra ở những người tiếp xúc với loài dơi (ví dụ trong các mỏ hoặc hang động). Sự bùng nổ virus Ebola liên quan đến việc tiêu thụ thịt từ động vật hoang dã ở những vùng bị ảnh hưởng (thịt rừng) hoặc súp làm từ dơi. Nhiễm virus Ebola và Marburg cũng xảy ra sau khi xử lý các mô từ động vật bị nhiễm bệnh.

Filoviruses rất dễ lây. Sự lây truyền từ người sang người xảy ra qua da và niêm mạc màng nhày với chất dịch cơ thể (nước bọt, nôn mửa, nước tiểu, phân, mồ hôi, sữa mẹ, tinh dịch) của người có triệu chứng nhiễm bệnh hoặc hiếm từ động vật linh trưởng không phải người. Con người không bị nhiễm trùng cho đến khi họ phát triển các triệu chứng. Triệu chứng và dấu hiệu tồn tại ở những bệnh nhân sống sót trong chừng mực cần thiết để phát triển một phản ứng miễn dịch hiệu quả. Thông thường, những bệnh nhân còn sống sót sẽ loại bỏ hoàn toàn virus và không còn truyền virus; tuy nhiên, vi-rút Ebola có thể tồn tại ở một số địa điểm đặc quyền miễn dịch (mắt, não, tinh hoàn). Loại vi rút này có thể xuất hiện trở lại từ các vị trí này và gây ra di chứng muộn hoặc tái phát. Tinh dịch có thể lây nhiễm Ebola và Marburg cho đến 7 tháng so với các chất dịch cơ thể khác.

Lây truyền qua giọt bắn đã được đưa ra; tuy nhiên, nếu nó xảy ra, thường là hiếm.

Sự lây truyền trong thế giới thực chủ yếu là từ người sang người, do tiếp xúc gần gũi với máu, chất tiết, dịch cơ thể hoặc các cơ quan của người bị bệnh. Các nghi thức mai táng, trong đó người thân có tiếp xúc trực tiếp với người đã qua đời, đã đóng một vai trò quan trọng trong việc lây nhiễm.

Triệu chứng và Dấu hiệu

Triệu chứng nhiễm Marburg và Ebola rất giống nhau.

Sau giai đoạn ủ bệnh từ 2 đến 20 ngày, sốt, đau cơ và nhức đầu xảy ra, thường có đau bụng, buồn nôn, và các triệu chứng hô hấp trên (ho, đau ngực, viêm họng). Chứng sợ ánh sáng, viêm kết mạc, vàng da, và hạch to. Nôn mửa và tiêu chảy có thể sớm xảy ra. Tình trạng mê sảng, chóng mặt và hôn mê có thể xảy ra, chỉ ra sự biểu hiện ở thàn kinh trung ương.

Các triệu chứng xuất huyết bắt đầu trong vài ngày đầu tiên và bao gồm chấm xuất huyết, vết bầm máu, và chảy máu xung quanh vị trí tiêm truyền và bề mặt niêm mạc. Phát ban dát sẩn, chủ yếu ở thân, bắt đầu từ ngày thứ 5.

Tình trạng giảm thể tích nghiêm trọng có thể phát triển, kết quả từ

  • Mất nhiều dịch do tiêu chảy và nôn mửa

  • thoát dịch mao mạch, dẫn đến giảm albumin máu và mất dịch từ lòng mạch

Mất chất điện giải có thể gây hạ natri máu nặng, hạ kali máu và hạ calci máu. Rối loạn nhịp tim có thể gặp.

Trong tuần lễ thứ 2 của các triệu chứng, giảm sốt xảy ra bệnh nhân bắt đầu phục hồi, hoặc bệnh nhân bị suy đa phủ tạng dẫn tới tử vong. Phục hồi kéo dài và có thể phức tạp do viêm gan, viêm tủy mắt, viêm tủy ngang, và viêm tinh hoàn. Tử vong dao động từ 25 đến 90%.

Chẩn đoán

  • Đánh giá và thử nghiệm theo hướng dẫn của Trung tâm Kiểm soát và Kiểm soát Bệnh tật (CDC)

  • Xét nghiệm ELISA và xét nghiệm sao chép ngược (RT) -PCR

Nghi ngờ nhiễm virut Marburg hoặc Ebola ở những bệnh nhân có xu hướng chảy máu, sốt, các triệu chứng khác phù hợp với nhiễm khuẩn filovirus sớm và đi du lịch từ các vùng lưu hành. CDC đã ban hành một thuật toán và hướng dẫn để đánh giá hành khách trở về từ các vùng lưu hành (xem phần Algorithm for Evaluation of the Returned TravelerThink Ebola: Early recognition). Cách tiếp cận tương tự có thể được sử dụng nếu nghi ngờ Marburg virus.

WHO cũng đã ban hành hướng dẫn về vụ dịch Ebola năm 2014 ở Tây Phi (WHO Ebola situation reports: Archive).

Các trường hợp nên được thảo luận với các cơ quan y tế công cộng, những người có thể hỗ trợ trong tất cả các khía cạnh của quản lý, bao gồm

  • Quyết định theo đuổi chẩn đoán

  • Sắp xếp vận chuyển mẫu để thử nghiệm

  • Điều trị, bao gồm vận chuyển đến các trung tâm được lựa chọn và, khi được chỉ định, sử dụng các liệu pháp mới

  • Theo dõi địa chỉ liên hệ

Xét nghiệm bao gồm CBC, sinh hóa máu thường qui, chức năng gan và xét nghiệm đông máu, và xét nghiệm nước tiểu. Các xét nghiệm chẩn đoán bao gồm ELISA và RT-PCR. Tiêu chuẩn vàng là phát hiện các virion đặc trưng bằng kính hiển vi điện tử của mô bị nhiễm (đặc biệt là gan) hoặc máu.

Điều trị

  • Chăm sóc hỗ trợ

Không có liệu pháp kháng virus hiệu quả nào tồn tại. Điều trị hỗ trợ và bao gồm những điều sau:

  • Duy trì thể tích tuần hoàn và cân bằng điện giải

  • Thay thế các yếu tố đông máu suy giảm

  • Giảm tối thiểu các thủ tục xâm lấn

  • Điều trị triệu chứng, bao gồm sử dụng thuốc giảm đau

Thuốc đang được thử nghiệm, một số theo các thủ tục cấp tốc, nhưng chưa có chứng cứ nào được chứng minh có hiệu quả và an toàn.

Phòng ngừa

Một vài vắc-xin và thuốc kháng vi-rút đang được phát triển nhưng không chắc sẽ có sẵn ngay.

Để ngăn ngừa sự lây lan, các bệnh nhân có triệu chứng có khả năng nhiễm Ebola hoặc Marburg phải được cô lập trong các cơ sở ngăn chặn dành riêng. Các đơn vị chăm sóc tích cực chuẩn (ICUs) ở các bệnh viện công không phù hợp. Các cơ sở ngăn chặn đặc biệt cung cấp cho việc kiểm soát toàn bộ nước thải và các sản phẩm hô hấp.

Các nhân viên tiếp xúc với bệnh nhân phải được bao phủ hoàn toàn trong bộ quần áo bảo vệ với hệ thống khí thở nội bộ. Các nhân viên đã được đào tạo phải có sẵn để giúp những người tiếp xúc với bệnh nhân loại bỏ quần áo bảo hộ. Phải tuân theo các quy trình để đeo và tháo mặt nạ, kính bảo vệ, mặt nạ, áo choàng và găng tay (xem CDC Sequence for Donning Personal Protective Equipment).

khử trùng triệt để các trang thiết bị, đóng cửa bệnh viện, và giáo dục cộng đồng đã rút ngắn các vụ dịch trước đây.

Tất cả các trường hợp nghi ngờ, kể cả xác chết, đòi hỏi sự cô lập nghiêm ngặt và xử lý đặc biệt.

Những điểm chính

  • Virus Ebola và Marburg, mặc dù khác biệt, gây ra các cơn sốt xuất huyết tương tự; sự bùng phát được duy trì chủ yếu bởi sự lây truyền từ người sang người thông qua tiếp xúc với chất dịch cơ thể bị nhiễm bệnh.

  • Sự lan truyền của virus Ebola 2013-2014 chủ yếu là do con người, do tiếp xúc gần gũi với máu, chất tiết, dịch cơ thể khác, hoặc các cơ quan của người bị nhiễm bệnh hoặc xác chết.

  • Nghi ngờ nhiễm Marburg hoặc Ebola ở bệnh nhân có xu hướng chảy máu, sốt, các triệu chứng tương thích khác, và đi du lịch từ các vùng lưu hành.

  • Cô lập bệnh nhân có thể bị nhiễm trùng và sử dụng các thủ tục nghiêm ngặt để bảo vệ người chăm sóc cho những bệnh nhân này.

  • Lập kế hoạch chẩn đoán, quản lý và phòng ngừa lây truyền với các cơ quan y tế công cộng.

Thêm thông tin

Các chuyên gia đọc thêm

Cũng quan tâm

TRÊN CÙNG